BA PHỤ NỮ CAN ĐẢM

(Goncourt 2009)

Tác giả: Marie NDiaye

Dịch giả: Hồ Thanh Vân

Phát hành: Nhã Nam

Nhà xuất bản Hội nhà văn 11-2011

—★—

ebook©vctvegroup

Tặng Laurène, Silvère, Romaric

1

Và người đón chị hoặc tuồng như vô tình xuất hiện trên bậu cửa căn nhà lớn xây bằng bê tông, tắm mình trong một cường độ ánh sáng đột nhiên mạnh mẽ đến độ tựa hồ chính cơ thể vận đồ nhạt màu của ông ta phát tỏa luồng sáng ấy, người đàn ông đứng đó, thấp lùn, phục phịch, khuếch tán một quầng sáng trắng hệt một bóng đèn nê ông, người đàn ông ló ra trên bậc thềm căn nhà ngoại cỡ chẳng còn gì sót lại, Norah thốt lên trong lòng ngay khi ấy, của vẻ cao ngạo, của dáng bề thế, của sự tươi trẻ nơi ông ta vốn thường hằng một cách bí ẩn đến nỗi ngỡ như không thể lụi tàn.

Ông ta đan hai tay vào nhau để trên bụng và đầu ngoẹo sang một bên, mái đầu lốm đốm bạc còn bụng thì trương lên và chảy sệ dưới lớp sơ mi trắng, bên trên cạp cái quần màu kem.

Ông ta đứng đó, lút trong sự chói lọi lạnh lẽo, có lẽ từ cành một cây phượng vĩ trồng đâu đó trong vườn rớt xuống ngưỡng cửa căn nhà ngạo nghễ của mình bởi, Norah tự nhủ, trong lúc tiến lại gần căn nhà từ phía ngoài hàng rào chị vẫn chằm chằm nhìn cửa ra vào mà không thấy nó bật mở để hé lối ra cho bố chị - thế nhưng ông ta hiện ra trước chị trong ánh chiều tà, người đàn ông sáng lựng và bệ rạc dường như đã bị một nhát búa tạ hung hãn giáng xuống đầu, tán những tỉ lệ cân xứng hài hòa mà Norah vẫn nhớ thành ra một người cục mịch, cổ rụt, bắp chân to bè, lũn chũn.

Đứng ngay đơ, ông ta ngó chị tiến lại gần, và tịnh không điều gì trong cái nhìn lần chần, hơi lờ vờ của ông ta để lộ rằng ông ta đang ngóng chị đến hay chính ông ta đã yêu cầu chị, có lúc còn nài xin chị (trong chừng mực, chị nghĩ, một người như ông ta vẫn còn khả năng khẩn cầu bất kỳ sự trợ giúp nào) đến thăm mình.

Ông ta chỉ đơn giản là ở đó, có lẽ bằng một nhịp đập cánh đã rời cành chính của cây phượng vĩ tròa ánh vàng lên căn nhà nặng nề đậu xuống bậc thềm bê tông nứt nẻ, và cứ như chỉ vì run rủi mà lúc này bước chân Norah được dẫn về phía cổng.

Và người đàn ông có khả năng biến mọi lời mình vật nài thành sự van vỉ hướng về phía mình ngó chị đẩy cánh cổng tiến vào vườn trong dáng điệu một ông chủ nhà bị rầy rà đang gắng gượng che lấp điều đó, tay khum lại trên mắt dẫu rằng nhập nhoạng đã phủ bóng rợp cái ngưỡng cửa được con người kỳ quặc, rực rỡ và phản quang của ông ta rọi sáng.

- À, ra là con. Ông ta thốt lên giọng âm u, yếu ớt, thiếu tự tin bằng tiếng Pháp bất chấp khả năng làm chủ ngôn ngữ tuyệt vời, như thể sự e sợ trịch thượng ông ta hằng cảm thấy trước một vài lỗi khó tránh rốt cuộc đã khiến cho đến cả giọng ông ta cũng run rẩy.

Norah không đáp.

Chị ôm phớt ông ta, không ghì sát, chợt nhớ ra ông ta thậm ghét sự động chạm thân thể khi phần thịt nhèo nhẹo của cánh tay ông ta mơ hồ giật giật dưới các ngón tay chị.

Chị như thoáng ngửi thấy một mùi ẩm mốc.

Thứ mùi tỏa ra từ sự nở hoa ào ạt, hết mình của cây phượng vĩ vàng to sụ xòe cành bên trên ngôi nhà mái bằng và có lẽ người đàn ông âm thầm và tự phụ kia làm tổ trong các tán lá của nó, rình chờ, Norah e ngại nghĩ thầm, từng tiếng bước chân khẽ khàng nhất lại gần cánh cổng để lao vút lên rồi lóng ngóng đáp xuống bậc thềm ngôi nhà bề thế tường bê tông thô, hoặc bốc ra, cái mùi ấy, từ chính thân người hoặc áo quần bố chị, từ làn da lão hóa, nhăn nhúm, màu gio, chị không biết được, chị không thể gọi tên nó được.

Cùng lắm chị cũng chỉ có thể khẳng định rằng hôm đó ông ta mặc, giờ này ông ta vẫn mặc chưa biết chừng, chị nghĩ, một chiếc sơ mi nhàu nhĩ, loang lổ vệt mồ hôi, rằng quần ông ta xanh lè, đầu gối nhẵn thín, phùng lên đầy dị hợm, hoặc là vì, như một con chim lặc lè, cứ chạm đất là ông ta khuỵu ngã, hoặc vì, Norah nghĩ trong nỗi chạnh lòng pha lẫn chán chường, cả ông ta nữa, sau rốt, cũng trở thành một lão già trễ nải, dửng dưng hoặc đui mù trước sự dơ dáy cho dù vẫn giữ các thông lệ lịch lãm quy ước, vẫn mặc màu trắng và bơ tươi thường trực khi xưa và không bao giờ xuất hiện dù là trước hiên ngôi nhà đang xây dở mà không chỉnh lại nút cà vạt, kể cả có chui ra từ phòng khách bụi bặm nào hay sà xuống từ cây phượng vĩ kiệt cùng vì nở hoa nào đi chăng nữa.

Norah, từ sân bay đến, đã bắt taxi rồi đi bộ rất lâu dưới trời nắng nóng vì quên địa chỉ chính xác nhà bố chị và chỉ định vị được khi nhận ra ngôi nhà, cảm thấy mình nhớp nháp, bẩn thỉu, rã rời.

Chị mặc một chiếc váy xanh lục không tay, điểm xuyết những bông hoa vàng li ti từa tựa những cánh phượng la liệt khắp hiên nhà, và đi một đôi xăng đan bệt màu lục nhạt.

Và chị nhận ra, bàng hoàng, chân bố chị đang xỏ một đôi tông nhựa, ông ta, người vẫn luôn đặt cược danh dự, chị đồ chừng thế, vào việc bao giờ cũng chỉ xuất hiện cùng những đôi giày bóng lộn, màu be hoặc trắng ngà.

Phải chăng vì người đàn ông nhếch nhác này đã mất sạch quyền chính đáng được chìa vào chị cái nhìn phê phán lúc chưng hửng khi khe khắt, hay bởi vì, nhờ tuổi ba mươi tám, thứ đầu tiên làm chị băn khoăn không còn là phán xét do hình thức của chị khơi mào nữa, dầu sao chị cũng nhủ thầm rằng chị sẽ như gà mắc tóc, sẽ cảm thấy bị sỉ nhục nếu trình diện, cách đây mười lăm năm, trong bộ dạng nhễ nhại mồ hôi và bơ phờ trước bố chị, người thời đó có vóc dáng không mảy may suy suyển vì bất kỳ dấu hiệu ẻo ớt hay kém chịu nóng nào, trong khi hôm nay điều đó hoàn toàn khiến chị bàng quan và, thậm chí, chị còn chường cho bố thấy, không ngoảnh đi, khuôn mặt thô mộc, bóng láng mà chị chẳng buồn thoa phấn khi ngồi trong taxi, tự căn vặn, ngỡ ngàng: Sao mình lại từng cho chuyện đó là ghê gớm nhỉ, bụng bảo dạ với một sự thích thú đượm chút chua chát, hằn học: Ông ta muốn nghĩ gì về mình thì nghĩ, bởi chị vẫn nhớ như in những nhận xét sỗ sàng, thóa mạ, được người đàn ông kẻ cả này thản nhiên phán ra khi ở tuổi mới lớn chị và chị gái đến thăm ông ta và tất thảy đều nhắm vào vẻ thiếu trang nhã ở hai chị em hoặc sự vắng bóng màu son đỏ trên đôi môi họ.

Lúc này chị những muốn bảo thẳng ông ta: Bố thấy không, bố nói năng với bọn con như với những mụ đàn bà, cứ như chúng con có nghĩa vụ phải mồi chài đưa đẩy, trong khi chúng con chỉ là hai con nhóc và lại còn là con gái bố.

Chị những muốn nói điều đó với ông ta kiểu tưng tửng pha nét phụng phịu, như thể đó chỉ là một dạng hài hước có phần thô cứng của bố chị và họ sẽ cùng nhau cười cợt về nó, ông ta thoáng tỏ vẻ hối lỗi.

Nhưng khi thấy ông ta đứng đó trong đôi tông nhựa, trên bậc thềm bê tông phủ choe choét những cánh hoa rữa ủng mà chắc ông ta làm rụng khi rời cây phượng bằng đôi cánh trĩu nặng mỏi mệt, chị nhận ra rằng ông ta chẳng lăn tăn dò xét chị để xổ ra một phán định về vẻ ngoài của chị hơn việc nghe thấy hay hiểu được lời bóng gió thuộc loại dai dẳng nhất ám chỉ những nhận xét ác ý xưa kia ông ta đã ném ra.

Mắt ông ta trũng sâu, cái nhìn xa xăm, trân trối.

Chị tự hỏi liệu ông ta có thực sự nhớ chính ông ta đã viết thư bảo chị đến hay không.

- Mình vào nhà chứ bố? Chị vừa hỏi vừa chuyển túi du lịch từ vai nọ sang vai kia.

- Masseck!

Ông ta vỗ vỗ tay.

Ánh sáng lành lạnh, xanh leo lét mà vóc dáng khó xác định của ông ta tỏa ra càng có vẻ tăng độ đậm đặc.

Một ông già vận soóc lửng cùng áo phông sờn rách, đi chân đất, từ trong nhà nhanh nhẹn bước ra.

- Cất túi xách đi, bố Norah ra lệnh.

Rồi nói với chị:

- Masseck đấy, con nhận ra không?

- Con tự mang được mà, chị nói, lập tức hối tiếc vì trót thốt ra những từ thế nào cũng làm mếch lòng người giúp việc, bất kể tuổi tác, đã quen khuân vác và vận chuyển những loại đồ lề bất tiện nhất, liền chìa túi cho ông ta xăng xái đến nỗi, không chuẩn bị, ông ta lảo đảo trước khi lấy lại thăng bằng, lẳng chiếc túi ra sau lưng rồi, khom người xuống, trở vào trong. Lần trước con đến có Mansour, chị bảo. Masseck thì con không biết.

- Mansour nào nhỉ? bố chị hỏi với vẻ ngơ ngác bất chợt, gần như hẫng hụt, mà trước kia chưa bao giờ chị bắt gặp ở ông ta.

- Con không biết họ ông ấy, nhưng ông Mansour, ông ấy đã sống ở đây lâu lắm rồi, Norah nói, lần lần cảm thấy bị xâm chiếm bởi một nỗi ngại ngùng dính dáp, bức bối.

- Thế thì chắc đây là bố Masseck.

- Ồ không đâu, chị thì thào, Masseck già thế thì làm sao là con Mansour được.

Và vì bố chị tỏ ra càng lúc càng ngơ ngác và thậm chí còn làm vẻ sắp sửa băn khoăn có phải chị đang châm chọc ông ta không, chị chêm vào rất nhanh:

- Nhưng thật ra có quan trọng gì đâu.

- Bố đã bao giờ có người hầu nào tên là Mansour đâu nhỉ, con nhầm thế nào thôi, ông ta nói với nụ cười cao ngạo, kẻ cả, tín hiệu đầu tiên thể hiện tính cách xưa cũ của ông ta và dù cái cười mỉm khinh khỉnh đó có muôn đời khó chịu thế nào đi chăng nữa, nó vẫn làm ấm lòng Norah, cứ như thể cái sự người đàn ông tự mãn này vẫn nhất nhất phán lời cuối cùng còn quan trọng hơn cả việc ông ta có lý.

Bởi chị chắc như đinh đóng cột về sự hiện diện của một Mansour, cần cù, nhẫn nại, được việc, ở bên bố chị bao năm ròng, và nếu như chị gái và chị suốt từ thời thơ ấu, tính rốt ráo, chỉ đặt chân vào căn nhà này không quá ba bốn bận, thì người mà họ gặp ở đây là Mansour chứ chưa bao giờ là ông Masseck có khuôn mặt xa lạ kia.

Vừa đặt chân vào nhà Norah đã cảm thấy nó trống trải nhường nào.

Lúc này đêm đã xuống.

Phòng khách rộng, tối om, vắng lặng.

Bố chị bật đèn, một ánh sáng hiu hắt, thứ ánh sáng phát ra từ loại bóng đèn bốn mươi oát, phô bày phần giữa căn phòng với cái bàn dài mặt kính.

Trên các bức tường trát vữa sần sùi Norah nhận ra những bức ảnh lồng khung chụp ngôi làng nghỉ dưỡng mà bố chị từng sở hữu và điều hành và đã khiến ông ta phát đạt.

Từng có rất đông người thường xuyên tá túc ở nhà con người dương dương tự đắc này, cái kẻ hào phóng thì ít, Norah hằng nghĩ thế, vênh vang ra điều mình có khả năng cưu mang bao bọc anh chị em, cháu chắt, họ hàng gần xa thì nhiều, đến độ Norah chưa từng thấy căn phòng thênh thang đó vắng bóng người, bất kể chị vào đó buổi nào trong ngày.

Lúc nào cũng có bọn trẻ lăn lóc trên các tràng kỷ, phưỡn bụng như những chú mèo no kễnh, cánh đàn ông vừa uống trà vừa xem ti vi, đám đàn bà con gái ra ra vào vào từ nhà bếp hoặc các phòng ngủ.

Còn tối hôm đó, vắng hoe vắng hoét, căn phòng nghiệt ngã phơi ra vẻ thô cứng trong chất liệu của nó, gạch lát nền loại bóng, tường xi măng thô nhám, thành cửa sổ hẹp.

- Vợ bố không có nhà hả bố? Norah hỏi.

Ông ta rê hai chiếc ghế xa khỏi cái bàn to, xếp chúng cạnh nhau rồi đổi ý, lại đẩy chúng về chỗ cũ.

Ông ta bật ti vi và tắt phụt đi không để cho bất kỳ hình ảnh nào kịp lóe ra.

Ông ta bước đi, lê tông loẹt quẹt trên nền gạch, không nhấc chân lên.

Môi ông ta run lên khe khẽ.

- Cô ta đi chơi xa rồi, cuối cùng ông ta cũng thốt lên.

Chà chà, Norah lo lắng tự nhủ, ông ấy không dám thú nhận là dì đã bỏ mình cũng nên.

- Thế còn Sony? Sony đâu rồi?

- Cũng vậy, ông ta nói trong hơi thở hắt ra.

- Sony đi du lịch ấy ạ?

Và cái sự bố chị kẻ từng có ngần ấy phụ nữ và trẻ nhỏ xúm xít vây quanh, cái sự người đàn ông không lấy gì làm đặc biệt bảnh trai nhưng tháo vát, lọc lõi, tàn nhẫn và nhanh nhạy này, kẻ xuất thân hèn mọn nhưng ngay khi ăn nên làm ra lúc nào cũng được bao bọc giữa cả một tiểu xã hội hàm ơn và cung cúc, việc người đàn ông được nâng niu chiều chuộng ấy còn trơ trọi một mình và có khi còn bị bỏ rơi mơn trớn nơi Norah, dầu sao mặc lòng, một mối hiềm thù xưa cũ, mịt mùng.

Với chị dường như cuối cùng bố chị cũng nhận được bài học mà cuộc đời đáng lẽ phải tống vào lòng ông ta sớm hơn nhiều.

Nhưng đó là bài học kiểu gì?

Chị cảm thấy, khi nghĩ thế, mình thật nhỏ mọn và ti tiện.

Bởi kể cả khi bố chị cho những kẻ vụ lợi trú chân, kể cả khi bố chị chưa bao giờ có nổi những người bạn đích thực hay những người phụ nữ chân tình (có chăng là, Norah nghĩ, mẹ của chị) và đến những đứa con yêu kính cũng không, và kể cả khi, già cả, võ vàng, chắc chắn đã kém phần lung linh, ông ta vò võ lê bước trong căn nhà ảm đạm của mình, hà cớ gì một người khả kính, một đạo đức vẹn toàn lại thấy được vỗ về và hà cớ gì Norah lại hả lòng hả dạ vì điều đó, lại cao ngạo trong tư thế đứa con gái ghen ăn tức ở cuối cùng cũng được báo thù cho việc chưa bao giờ được chung hội cùng thuyền với những kẻ thân cận của bố mình?

Và cảm thấy mình nhỏ mọn và ti tiện, giờ thì chị sượng sùng vì làn da hầm hập, nhơm nhớp, vì cái váy nhàu nhĩ của mình.

Như để chuộc lại những ý nghĩ xấu xa, như để yên tâm là ông ta sẽ không phải lủi thủi một mình quá lâu, chị hỏi:

- Thế Sony sắp về chưa bố?

- Nó sẽ tự nói với con, bố chị lào thào.

- Em đi vắng thì nói với con làm sao được?

- Masseck! ông ta vừa gọi to vừa đập tay nọ vào tay kia.

Những cánh hoa phượng nhỏ từ vai từ gáy ông ta rơi lả tả xuống sàn và ông ta lấy mũi một chiếc tông lẹ làng di nát chúng đi.

Norah liền có cảm tưởng ông ta đang vầy đạp cái váy điểm những bông hoa gần giống hoa phượng của chị.

Masseck đến, đẩy một xe chở hàng chất đầy bát đĩa, dao dĩa và bắt đầu bày biện lên cái bàn thủy tinh.

- Con ngồi xuống đi, bố chị bảo, ta ăn tối luôn.

- Con rửa tay cái đã.

Chị lại thấy giọng mình toát lên sự nhanh nhảu quả quyết mà chị chưa sử dụng với ai khác ngoài bố chị nhằm chặn đứng mọi mưu toan từ phía ông ta bắt Masseck, và ngày xưa là Mansour, thực hiện những việc chị sắp sửa làm, biết rằng ông ta ghét cay ghét đắng thấy khách khứa mó tay vào những việc dù chỉ là lắt nhắt nhất trong nhà mình và qua đó tỏ vẻ hoài nghi năng lực đám gia nhân của ông ta, ghét đến mức có khả năng bảo chị: Masseck sẽ rửa tay cho con và có khả năng không hình dung nổi chị sẽ không tuân lệnh như đám người trẻ già lẫn lộn vây quanh ông ta vẫn răm rắp vâng lời.

Nhưng bố chị chỉ nghe loáng thoáng.

Ông ta ngồi xuống, lơ đễnh ngó nhìn các động tác của Masseck.

Chị thấy da ông ta đen đúa, đỡ sậm màu hơn xưa, không óng ả.

Ông ta ngáp kiểu một con chó, không phát ra tiếng, miệng há hoác.

Lúc này thì chị chắc chắn thứ mùi hôi chị thoáng ngửi thấy trên ngưỡng cửa tỏa ra cả từ cây phượng lẫn từ bố chị vì cả người ông ta tắm trong khối mùi nồng nặc tù đọng của những bông hoa vàng cam - cái người, chị tự nhủ, vốn chăm chút từng li từng tí cho vẻ thanh tao của mình, cái người vốn không xức gì ngoài những tinh dầu thuộc hàng hảo hạng nhất, cái người kiêu kỳ và ưu tư chưa bao giờ muốn phát ra thứ mùi thực chất của mình!

Khổ thân, ai mà nghĩ được rồi ông ta sẽ trở thành một con chim già mập ú, bay lạng quà lạng quạng và bốc mùi sặc sụa thế này?

Chị hướng về phía bếp, men dọc một hành lang bê tông dài được chiếu sáng lờ nhờ bằng một bóng đèn tối thẫm vì phân ruồi.

Bếp là căn buồng chật chội và bất tiện nhất của căn nhà thiếu cân xứng này và cả điều đó nữa, Norah nhớ rõ mồn một, chị đã khắc nó lên cây cột than phiền bất tận về bố chị, biết mười mươi rồi chị sẽ nín thin thít cả về những chuyện tày trời lẫn những điều vô thưởng vô phạt, biết mười mươi rồi chị sẽ không đời nào nhớ lại được trong thực tế đối đầu với con người khó lường này sự táo tợn mà nếu từ xa chị sẽ không đời nào bỏ lỡ để xối lên đầu ông ta những lời trách cứ, và do vậy càng hậm hực, ê chề về bản thân và càng căm giận ông ta hơn bởi chị đã quỳ gối, đã không dám hé với ông ta nửa lời.

Bố chị để mặc đám người hầu làm việc trong một xó xỉnh bĩ cực nhọc nhằn, bởi cả ông ta lẫn đám thực khách chẳng bén mảng đến đó bao giờ.

Một nhận xét như thế, ông ta làm sao hiểu được, chị nhủ thầm trong nỗi oán hận ngùn ngụt, ông ta sẽ quy kết nó vào thói ủy mị đặc trưng cho cả đám đàn bà con gái lẫn cái thế giới nơi chị đang sống cùng thứ văn hóa không dính dáng gì đến ông ta.

Ta có sống trong cùng một xứ đâu, xã hội lại mỗi nơi mỗi khác như thế, đại loại ông ta sẽ phán như vậy, tỏ tường, hạ cố, có khi còn cho vời cả Masseck ra trước mặt chị để hỏi xem nhà bếp có dễ chịu với ông không, Masseck sẽ đáp rằng có và bố chị, còn không thèm liếc về phía chị cái nhìn đắc thắng bởi điều này sẽ mang lại tầm vóc cho một chủ đề chẳng có gì đáng gọi là hệ trọng, sẽ chỉ đơn giản coi vấn đề như vậy là đã được chốt lại.

Phỏng có nghĩa lý hay ích lợi gì khi bố bạn là một người mà thẳng thừng ra với ông ta bạn không có cách nào hòa hợp và yêu thương vẫn luôn là điều bất khả, chị lại thầm nghĩ, nhưng bình thản, giờ thì không còn run lên vì tâm trạng bất lực, bực bội và chán nản trước đây vẫn dằn vặt chị những khi hoàn cảnh xô đẩy chị húc đầu vào các khác biệt không thể khỏa lấp về giáo dục, về quan điểm, về cách nhìn nhận thế giới giữa người đàn ông có những đam mê lạnh lùng, sống ở Pháp vỏn vẹn vài năm trời kia, và bản thân chị người gắn bó với nó và mang trong mình trái tim mẫn cảm và dễ tổn thương.

Ấy vậy mà chị đang ở đây, trong nhà bố chị, ấy vậy mà chị đã đến khi ông ta vời gọi.

Và sự mẫn cảm mà ông ta khinh mạn không giấu giếm, và cùng với nó miệt thị luôn cả con gái mình lẫn toàn bộ Tây phương cổ lỗ và õng ẹo, nếu có nó bớt đi một chút chị đã tìm ra một cơn cớ vặt vãnh đủ để miễn cho mình một hành trình như vậy -… và con sẽ mang lại cho bố một vinh hạnh và một niềm vui khôn tả khi thuận lòng, nếu con đủ sức làm thế, tạm xa gia đình một thời gian tương đối dài để đến nhà bố, bố của con, vì bố cần nói với con nhiều chuyện nghiêm ngắn và hệ trọng…

Ôi, chưa gì chị đã hối tiếc làm sao vì trót xiêu lòng, chị mong được về nhà, được chăm lo cho cuộc sống của riêng mình làm sao.

Một cô gái mảnh mai mặc áo hai dây và quần cộc cũ sờn đang cọ nồi ở chậu rửa bát nhỏ trong bếp.

Trên bàn bày ngồn ngộn các món đang chờ, Norah hiểu thế, được tiếp cho chị và bố.

Choáng ngợp, chị thấy có gà rán, couscous(*), cơm cà ri, một thứ thịt sẫm màu trong nước xốt lạc, nhiều món khác nữa mà chị mang máng đoán ra dưới mấy cái nắp vung trong suốt đọng đầy hơi nước, một sự ê hề làm chân chị bủn rủn và chưa gì đã đè nặng lên bao tử chị.

Chị lách người giữa bàn bếp và chậu rửa bát và đợi cô gái chật vật kỳ cọ cho xong một cái nồi đại tướng.

Chậu rửa bát hẹp đến nỗi thành nồi cứ liên tục hết va vào vách chậu lại cộc vào vòi nước, và vì không có kệ xếp nên cô gái buộc phải khom người đặt xuống đất, trên một tấm khăn lau trải rộng, số bát đĩa phải hong khô.

Một lần nữa, bằng chứng về mối quan tâm qua loa đại khái mà bố chị dành cho tiện nghi của người giúp việc làm Norah phẫn nộ.

Chị vừa rửa tay qua quýt vừa mỉm cười với cô gái và gật gật đầu.

Và khi chị hỏi tên cô gái và khi, sau một thoáng im lặng (như là để, Norah vẩn vơ, lắp ráp câu trả lời vào trong một cái khung trọng đại vậy), cô tuyên bố: Khady Demba, vẻ kiêu hãnh điềm tĩnh toát ra từ giọng nói chắc nịch, từ cái nhìn bộc trực gây bất ngờ cho Norah, khiến chị dịu lại, xua bớt đi cơn phẫn nộ trong lòng chị, nỗi mệt mỏi bồn chồn và cơn oán thán.

Giọng bố chị vọng lại từ cuối hành lang.

Ông ta gọi chị vẻ nôn nóng.

Chị vội vã quay lại chỗ ông ta và thấy ông ta bứt rứt, sốt ruột muốn tấn công ngay món taboule(*) trộn tôm và hoa quả Masseck đã san ra hai cái đĩa để đối diện nhau.

Chị vừa ngồi xuống ông ta đã hùng hục ăn, mặt gần như vục vào thức ăn, và sự nghiến ngấu vắng bặt diễn từ và kiểu cách này ít ăn nhập với các lễ nghĩa xưa kia của người đàn ông nói điệu bộ còn là nhẹ này đến mức Norah xém chút nữa đã hỏi có phải ông ta đã nhịn đói không, đồ rằng ông ta hoàn toàn có khả năng, chỉ vì những khó khăn tài chính như chị giả định, cho dồn hết đồ ăn thức uống của cả ba hôm trước vào bữa tối này nhằm khoe mẽ với chị.

Masseck bê ra hết đĩa này đến đĩa khác, theo một nhịp độ Norah không tài nào theo kịp.

Chị nhẹ lòng thấy bố chị không ngó ngàng gì đến những thứ chị ăn.

Ông ta chỉ ngẩng đầu lên, dõi con mắt cả đa nghi lẫn hau háu dò xét những món Masseck vừa đặt lên bàn, và một lần khi ông ta lén nhìn đĩa của Norah thì là với một vẻ lo lắng trẻ con đến nỗi chị hiểu ra ông ta chỉ cần an tâm rằng Masseck không tiếp cho chị nhiều thức ăn hơn cho ông ta.

Chị điếng người.

Bố chị, người đàn ông ba hoa, sẵn sàng huênh hoang kia, câm lặng.

Trong căn nhà hiu quạnh chỉ vang lên tiếng thìa dĩa lanh canh, tiếng chân Masseck lệt sệt rê trên sàn, có lẽ cả tiếng mấy cành phượng vĩ trên ngọn gõ cành cạch vào mái tôn - có phải nó đang vẫy gọi bố chị, chị lơ mơ tự hỏi, có phải nó đang vẫy gọi bố chị trong đêm, cái cây cô độc ấy?

Ông ta vẫn tiếp tục ăn, chuyển từ cừu nướng sang gà xốt, gần như không kịp nghỉ lấy hơi giữa hai miếng ăn, nuốt tống nuốt táng không chút ngon lành.

Cuối bữa, Masseck mời ông ta một quả xoài xắt nhỏ.

Ông ta bỏ vào miệng một miếng, rồi một miếng nữa, và Norah thấy ông ta nhai nhệu nhạo rồi cố nuốt mà vô vọng.

Ông ta nhổ miếng xoài nhão nhoét ra đĩa.

Má ông ta giàn giụa nước.

Một hơi nóng bừng bừng xông lên hai má Norah.

Chị đứng dậy, nghe thấy mình lúng búng điều gì chẳng rõ, ra phía sau ông ta mà không biết phải làm gì với đôi tay mình vào lúc đó, chưa bao giờ chị rơi vào hoàn cảnh phải an ủi bố hay phải tỏ bày lên ông ta điều gì nhiều hơn sự cung kính hình thức, miễn cưỡng, hoen ố vì oán hờn.

Chị đưa mắt tìm Masseck nhưng ông đã bê các món cuối cùng rời khỏi phòng.

Bố chị vẫn khóc rấm rứt, lặng lẽ, mặt thẫn thờ.

Chị ngồi xuống cạnh ông ta, ghé trán mình sát gần khuôn mặt ướt nhoẹt, rúm ró của ông ta.

Chị có thể ngửi thấy, ẩn sau mùi thức ăn, mùi các thứ nước xốt đẫm gia vị, mùi, phơn phớt, của những bông hoa ủng từ cái cây đại thụ rụng xuống, chị có thể trông thấy cổ sơ mi cáu bẩn, vì bố chị khẽ nghiêng đầu.

Lúc đó trở lại trong tâm trí chị một chuyện Sony em chị báo tin cách đó đã đôi ba năm, tin bố chị chưa bao giờ thấy cần phải tiết lộ với họ, chị và chị gái, điều Norah đã từng oán trách ông ta trước khi quên đi cả thông tin lẫn nỗi cay đắng do sự giấu nhẹm đó gây ra, và cả hai thứ một lần nữa cùng xoẹt ngang qua chị và giọng chị vì thế có phần chao chát trong khi chị chỉ muốn an ủi vỗ về.

- Bố này, mấy đứa con bố đâu?

Chị nhớ láng máng đó là một cặp sinh đôi nhưng trai hay gái thì chị không rõ nữa.

Ông ta nhìn chị hoang mang.

- Con bố?

- Mấy đứa con nhỏ nhất của bố ấy, chị nói, con nghĩ thế. Hay dì mang các em theo?

- Hai con bé con? À, chúng ở nhà đấy, vừa lào thào ông ta vừa quay người đi, giống như thể, chưng hửng, ông ta đã kỳ vọng là chị đang nhắc đến thứ gì đó ông ta không rõ hoặc không nắm hết các dích dắc nhưng theo một cách lạ lùng và kỳ diệu sẽ cứu vớt ông ta.

Chị không kìm được một thoáng sởn mình hoan hỉ ác ý, hả hê.

Như vậy Sony là con trai độc nhất của người đàn ông chẳng mảy may yêu thương hay coi trọng lũ thị mẹt này.

Người đàn ông bị áp đảo, chìm nghỉm giữa một lũ giống cái vô dụng và hổ danh đến chút xinh xắn cũng không có, Norah bình thản tự nhủ khi nghĩ đến chính mình và chị gái, những người trong mắt ông ta mắc phải khiếm khuyết không thể dung thứ là quá ư đặc trưng, nghĩa là giống ông ta hơn giống mẹ, qua đó chứng tỏ đến tai hại sự huyễn hoặc của cuộc hôn phối với một phụ nữ Pháp - bởi ngoại trừ những đứa con da nhờ nhờ trắng và những thằng con trai ra vóc ra dáng thì bà mang lại được điều tốt lành nào khác cho ông ta chứ?

Ấy vậy mà điều đó cũng công toi.

Chị dịu dàng đặt tay lên vai ông ta.

Phần bối rối, phần chị vẫn cảm thấy chất chứa một sự đồng cảm mỉa mai.

- Con muốn gặp các em con, chị nói, đoạn chêm vào ngay để khỏi nghe ông ta hỏi đó là ai: hai con gái bố, hai đứa nhỏ ấy.

Đôi vai núng nính của bố chị nhích khỏi tay chị, cử chỉ không chủ tâm ám chỉ đừng hòng có hoàn cảnh nào cho phép một sự thân mật cỡ ấy.

Ông ta ì ạch đứng dậy, đưa tay áo sơ mi quẹt ngang trán.

Ông ta đẩy cánh cửa kính, xấu xí phía cuối căn phòng, bật bóng đèn độc nhất chiếu sáng lối hành lang mới xây dài và hẹp, toàn bộ bằng bê tông xám xịt, trên đó mở ra, Norah nhớ lại, giống hệt những buồng xà lim, những căn phòng tin hin hình vuông trước đây đám họ hàng đông lúc nhúc của bố chị vẫn ở.

Chị tin chắc, bằng vào cách các bước chân của họ, cách hơi thở phì phò, đứt quãng của bố chị âm vang trong lĩnh lặng, rằng giờ đây các căn phòng đó trống huếch trống hoác.

Chị cảm thấy ông ta bước đi đã được một lúc lâu thì hành lang quặt đi, rồi quặt theo hướng ngược lại, đoạn trở nên tăm tối âm u đến nỗi Norah đã toan quay gót.

Bố chị dừng lại trước một cánh cửa đóng kín.

Ông ta túm lấy nắm cửa và đứng bất động một hồi, tai áp vào cánh cửa, và Norah chịu không biết ông ta đang căng tai nghe ngóng tiếng động nào đó từ bên trong vọng ra hay đang quy tập toàn bộ sức mạnh tinh thần để quyết tâm mở cửa, nhưng thái độ của con người này vừa khó đoán biết vừa muôn đời phù phiếm (ồ, cái niềm tin bất trị, sau nhiều năm không giáp mặt ông ta, rằng thời gian sẽ chỉnh đốn ông ta và đẩy ông ta xích lại gần chị hơn) làm chị bực bõ và lo âu còn hơn trước kia, hồi người ta chẳng bao giờ an tâm được là ông ta, với tính trâng tráo bừa bãi, với kiểu hớn hở khệnh khạng, không chút hóm hỉnh, sẽ chẳng tung ra một nhận xét tàn độc không tài nào quên nổi.

Bằng một cử chỉ đột ngột, như để giáng bất ngờ và thiệt hại, ông ta đẩy cửa.

Ông ta nép mình ngay tức thì, vẻ khiếp hãi và ghê sợ, nhường chỗ cho Norah bước vào.

Căn phòng nhỏ được chiếu sáng bằng một cây đèn chụp màu hồng đặt trên một bàn ngủ kê giữa hai cái giường, trên giường nhỏ là cô gái Norah đã gặp trong bếp, người tự giới thiệu mình tên là Khady Demba và có, Norah quan sát thấy, dái tai phải bị xẻ làm đôi.

Ngồi xếp bằng trên đệm, cô đang khâu một tấm váy nhỏ màu xanh lục.

Cô đưa mắt nhìn Norah, thoáng mỉm cười với chị.

Hai đứa bé gái ngủ trên cái giường còn lại, úp mặt vào nhau, đắp một tấm chăn màu trắng.

Tim se sắt, Norah nghĩ chị chưa thấy hai khuôn mặt trẻ thơ thánh thiện như thế bao giờ.

Có lẽ bị đánh thức vì hơi nóng từ hành lang ùa vào trong phòng điều hòa không khí hoặc vì một biến đổi không thể nắm bắt của sự yên ắng bao quanh, hai đứa bé cùng lúc mở choàng mắt ra.

Và đặt lên bố mình, hà khắc, cay nghiệt, không tia nồng ấm, không ánh hoan hỉ được trông thấy ông ta, sợ sệt cũng không nốt, trong khi ông ta, Norah sững sờ nhận ra, như tan chảy dưới cái nhìn đó, hộp sọ trơ mái tóc cắt sát chân cùng khuôn mặt và cần cổ cáu ghét lún vào chỗ khoét xuống của chiếc sơ mi đột nhiên tứa ra thứ mồ hôi hăng hắc và chua nồng của những bông hoa bị chà nát.

Và người đàn ông từng biết gieo rắc quanh mình bầu không khí sợ sệt câm lặng và đố ai có thể uy hiếp đang tỏ ra khiếp nhược.

Ông ta sợ gì mấy đứa con gái bé bỏng, Norah băn khoăn, lại xinh như nằm mộng kia mới được chứ, những đứa con ở tuổi lên lão của ông ta kỳ diệu đến nỗi đúng ra phải làm ông ta lãng đi đặc tính phái yếu của chúng cũng như cái nhan sắc hẩm hiu của hai đứa con gái đầu lòng, Norah và chị gái - sao những đứa trẻ đáng thèm muốn đó lại có thể làm ông ta khiếp đảm?

Chị đến bên giường, quỳ xuống, tươi cười, sát gần hai gương mặt bé bỏng giống nhau chằn chặn, bầu bĩnh, ủ ê, ẻo lả như đầu những chú hải cẩu đặt trên bờ cát.

Đúng lúc đó, khắp phòng vang lên các nhịp phách đầu tiên của bài Mrs Robinson.

Ai nấy giật bắn người, kể cả Norah mặc dù chị đã nhận ra nhạc chuông điện thoại di động của mình và thò tay sâu vào trong túi váy, chực tắt máy thì thấy đó là một cuộc từ nhà gọi đến, ngượng ngập đưa nó lên ngang tai trong không khí tĩnh mịch của căn phòng có vẻ đã thay đổi đặc tính, đang trầm mặc, nặng nề, uể oải bỗng trở nên dò xét, chừng như thiếu thân thiện.

Như đang chờ đợi những lời phán quyết tường minh sẽ khiến bọn trẻ lựa chọn tẩy chay mình hay thuận cho mình nhập bọn không bằng.

- Mẹ, con đây! giọng Lucie lảnh lót.

- Chào con. Con hạ giọng chút được không, mẹ nghe rõ mà, chị đáp mà trán bỏng ran vì bối rối. Có việc gì thế?

- Có việc gì đâu. Bọn con đang làm bánh kếp với Grete này. Lát bọn con ra rạp xem phim. Bọn con chơi vui cực.

- Tuyệt, chị thở ra. Cho mẹ thơm nào. Mẹ gọi lại sau nhé.

Chị sập nắp điện thoại, tuồn nó vào trong túi.

Hai đứa bé gái giả vờ như đang ngủ, mí mắt rung rinh, môi mím chặt.

Chưng hửng, Norah vuốt má chúng rồi đứng dậy, chào Khady, cùng bố ra khỏi phòng, ông ta cẩn thận khép cửa lại.

Chị cáu kỉnh nghĩ rằng lại một lần nữa bố chị dường như không thiết lập nổi với con mình một mối liên hệ giản đơn mà trìu mến, chị nghĩ một người để mình bị đón tiếp bằng cái nhìn hung tợn như thế không đáng mặt có những bé gái xinh xẻo kia, chị còn nghĩ đố ai hay điều gì cải tạo được người đàn ông này bởi muốn thế ít nhất cũng phải rứt tung trái tim ông ta ra.

Nhưng trong lúc lẽo đẽo theo sau ông ta men ngược cái hành lang u ám và cảm thấy, lúc này, độ đằm nhè nhẹ của chiếc điện thoại cầm tay va vào đùi, chị tự thú nhận, hậm hực, bồn chồn, rằng cơn bực mình đối với bố càng gia tăng bởi thứ mà chị cho là vẻ phấn khích thái quá trong giọng Lucie và rằng những chỉ trích gay gắt chị không thể hoặc không dám ném vào Jakob, người đàn ông sống cùng chị từ một năm nay, sẽ xoáy thẳng vào lưng ông bố đang lầm lụi bước đi ngay đằng trước, vô tội, lom khom, béo phị, trong cái hành lang não nuột.

Bởi chị phác lại trong tâm trí căn hộ thân thương ở Paris, biểu tượng ấm cúng và bình dị cho sự bền bỉ của chị, sự thành đạt âm thầm của chị, nơi chị đã đưa Jakob và Grete con gái anh về sau nhiều năm sống một mình cùng Lucie và bỗng đâu dắt về cả sự bừa bãi và chấp chới, trong khi điều đầu tiên thôi thúc chị mua (trả góp trong ba mươi năm) căn hộ ba phòng ở khu Giọt Vàng là khát khao tinh thần thoát khỏi chính nỗi hoang mang mà cả đời bố chị là hiện thân với đôi cánh thu về dưới áo sơ mi, người giờ đây trông già cả, xập xệ, phát tướng và kỳ dị trong cái hành lang não nuột.

Ồ, chị cảm nhận điều đó rõ mồn một trong giọng Lucie: lảnh lót, liến thoắng, gấp gáp - chắc lúc này căn hộ đang là sân khấu trình diễn những màn ân cần thắm thiết cái thứ tình cha con mà chị thậm ghét, thể hiện qua thái độ của Jakob ngang nhiên không chịu áp đặt lên hai đứa bé bảy tuổi bất kỳ sự bó buộc hay uy quyền nào, qua sự khơi mào được bình luận chí chóe, hồ hởi mà tốn kém, một cảnh bày vẽ bếp núc mà anh thường không đủ khả năng, khẩu vị hay sự nhẫn nại thực hiện tới cùng, thành thử bột làm bánh kếp hay bánh ga tô chưa bao giờ được đặt lên bếp và ngay giữa chừng anh lại đề xướng một trò khác hoặc một cuộc dạo chơi, bằng chất giọng thoắt cái cũng trở nên lảnh lót, liến thoắng, gấp gáp mà bọn trẻ nhại theo và làm chúng phấn khích đến mức cuối cùng lăn ra gào khóc ăn vạ, nấc lên từng chặp vì căng thẳng và cũng vì, Norah nghĩ, được linh tính u ám mách bảo rằng cả ngày đầy ắp tiếng cười đùa la hét thật đấy nhưng lại rõ vô bổ, giả tạo, kỳ khôi.

Ồ, chị cảm nhận điều đó mới rõ làm sao trong giọng Lucie - và chưa gì chị đã bồn chồn vì không có mặt ở đó, hay nói cho đúng nỗi bồn chồn đã chớm nhú khi ngày chị đi đến mỗi lúc một gần và chị đã gô chặt nó lại, còn bây giờ chị để nó thả sức hoành hành, không phải vì khách quan có gì nguy hiểm nếu phó mặc hai đứa bé vào tay trông nom của Jakob mà vì chị tức thở khi ý nghĩ rằng các giá trị kỷ luật, thanh bạch, đạo đức cao trọng có vẻ chị đã quy tụ về căn hộ bé nhỏ của chị, các giá trị phải đại diện và trang hoàng cho chính cuộc đời chị và gây dựng nền tảng cho tuổi thơ Lucie, đang bị phá phách tan hoang trong lúc vắng mặt chị, bằng một cơn phấn chấn khô lạnh, thành thục, bởi người đàn ông mà chẳng điều gì buộc chị phải dẫn về nhà, ngoại trừ tình yêu và hy vọng.

Giờ đây trong nỗi thất vọng bẽ bàng chị không còn khả năng nhận mặt tình yêu, chị không còn trông mong một cuộc sống gia đình ngăn nắp, điềm đạm, hài hòa.

Chị đã mở toang cửa và cái ác đã ghé chân, tươi tắn và dịu hiền và ngang ngạnh.

Tiếp nối những tháng năm cảnh giác triền miên, khi chị rời bỏ bố Lucie rồi mua căn hộ này, sau hàng năm ròng khắc khổ vun đắp một cuộc sống đàng hoàng, chị đã mở cửa cho sự triệt hạ nếp sống ấy bước vào.

Chị thật đáng hổ thẹn.

Chị không bộc bạch được điều đó với ai.

Dường như chẳng điều gì có thể diễn tả thành lời hay có thể cảm thông trong nhầm lẫn chị phạm phải - cái lỗi lầm, cái tội ác chống lại chính các nỗ lực của bản thân chị.

Cả mẹ lẫn chị gái và vài người bạn chị nào ai có thể hình dung bằng cách nào Jakob và Grete con gái anh, hai kẻ dễ thương và ngọt ngào, đáng mến và chỉn chu, lại đang cùng nhau ra sức khéo léo hủy hoại cái thế vững chãi mà cuối cùng cuộc đời Norah và Lucie đã tìm thấy, trước khi Norah thuận lòng mở cửa, như thể quá nhiều ngờ vực sau rốt đã làm chị quáng mắt, cho cái ác duyên dáng kia.

Chị thấy đơn độc làm sao!

Chị thấy mình thật xuẩn ngốc và mụ mị!

Chị thật đáng hổ thẹn.

Nhưng đâu là những từ chị có thể tìm ra, đủ rành rọt đặng làm họ thấu tỏ nỗi bứt rứt, cơn phẫn nộ chị cảm thấy cách đây hai hoặc ba ngày trước một trong những màn gia cảnh phơi bày lồ lộ cung cách gian tà trơ trẽn của Jakob và sự tầm thường trong suy nghĩ mà chính bản thân chị rơi vào, trong khi chị khát khao tột bậc sự tinh tế, dung dị, trong khi chị kinh sợ tột bậc những đầu óc quái đản và hễ thấy hơi hướm chúng là lánh xa thời còn sống một mình với Lucie, quyết không đời nào chìa đứa con bé bỏng của mình ra trước sự lố lăng, đồi bại?

Ấy thế mà chị đã không hay rằng cái ác có thể chiếu tỏa một cái nhìn trìu mến, có thể đi cùng một bé gái tuyệt diệu và ban phát tình yêu - ôi, vấn đề là tình yêu của Jakob, không đối tượng, mênh mông và mờ ảo, chẳng làm anh mất gì, giờ thì chị đã tỏ.

Norah là người trở dậy đầu tiên như hằng sáng vẫn thế, chị cho Grete và Lucie ăn và chuẩn bị cho hai đứa đi học xong xuôi thì Jakob ra khỏi phòng, đúng lúc Norah sắp chải xong đầu, bình thường cả ba người đi lâu rồi anh mới thức giấc.

Và hai đứa đang thắt dây giày thì anh giở trò chòng ghẹo chúng, giật một đầu dây để làm nơ tuột ra, thộp một chiếc giày rồi bổ nhào đi giấu dưới ghế bành cùng tràng cười khành khạch trêu ngươi, bất kể giờ giấc cũng như nỗi hốt hoảng của bọn trẻ, thoạt tiên thích chí, đuổi theo anh khắp nhà nài nỉ anh thôi ngay mấy trò nghịch ngợm, mếu máo mà vẫn gượng cười bởi hoàn cảnh được coi là nhẹ nhàng và khôi hài, và Norah đã phải can thiệp và ra lệnh cho anh, như cho một con chó, bằng chất giọng nhẹ nhàng vờ vĩnh, run rẩy vì cơn giận cố nén chị chỉ dùng với Jakob, mang trả giày không chậm trễ, điều anh phục tùng với một vẻ yêu kiều khiến cho Norah và cả hai đứa bé gái bỗng đâu mang vẻ thiểu não, ti tiện của mấy ả vịt giời được một chú bé thân thiện cố sức mua vui mà phỏng ích gì.

Biết giờ thì mình sẽ phải chạy đôn chạy đáo mới không trễ cuộc hẹn đầu tiên trong ngày nên Norah lạnh lùng phản đối khi Jakob bày tỏ ý muốn bất chợt được đưa bọn trẻ đi học nhưng bọn chúng lại ủng hộ và khích lệ anh, chính anh, nên Norah đành buông xuôi, đột nhiên chán ngán, mất tinh thần, và cả ba cùng những áo măng tô, những giày, những khăn đứng đực ra trước cửa, đợi anh vận đồ, ra với họ, bông phèng và hớn hở nhưng trong mắt Norah là theo cách có phần khiên cưỡng, gần như đe nẹt, và ánh mắt họ giao nhau đúng lúc chị sốt ruột liếc nhìn đồng hồ và trong cái nhìn của Jakob chị chỉ thấy sự ranh ma tàn bạo và gần như là khắc nghiệt ẩn trong ánh linh hoạt ngang tàng.

Mình đã dẫn về nhà kiểu đàn ông gì thế này? Chị tự căn vặn mình, quay cuồng đầu óc.

Đúng lúc đó anh ôm lấy chị, siết chị vào lòng dịu dàng khôn tả, và chị lại tự vấn, thảm hại: Ai từng nếm náp sự dịu dàng mà tự nguyện từ bỏ nó được đây?

Rồi họ hì hụi lội trong đống tuyết ướt nhoẹt trên vỉa hè, nhét mình vào trong chiếc xe con lạnh cóng, bất tiện của Norah.

Jakob ngồi vào hàng ghế sau cùng hai đứa bé theo thói quen khó chịu của anh, Norah nghĩ (chỗ người lớn của anh chẳng phải là ở hàng ghế trước, bên cạnh chị sao?) và trong lúc làm nóng động cơ chị nghe thấy anh rỉ tai bọn trẻ là chúng không cần phải thắt dây an toàn.

- Thật ạ, vì sao? Lucie ngạc nhiên hỏi, tay dừng lại lưng chừng.

- Vì mình đi gần hự à, anh đáp bằng cái giọng phấn khích, phi lý của anh.

Đôi tay Norah đặt trên vô lăng bắt đầu run bần bật.

Chị yêu cầu bọn trẻ chốt thắt lưng ngay tắp lự và cơn thịnh nộ chị cảm thấy trước Jakob làm giọng chị đanh lại và giống như được dành cho bọn trẻ, một sự bất công mà Grete và Lucie cảm thấy ngay bởi hai đứa cùng nhìn Jakob vẻ phật lòng.

- Thì đúng là mình không đi xa mà, anh nói. Dù gì anh cũng không thắt thắt lưng đâu.

Norah cho xe chạy.

Giờ thì chắc chắn chị sẽ bị muộn, chị, người vẫn cố gắng để không bao giờ như thế.

Chị rơm rớm nước mắt.

Chị thật là một ả đàn bà ngơ ngẩn, thảm thương.

Sau một hồi đắn đo, Grete và Lucie bỏ ý định chốt thắt lưng và Norah không thốt một lời, phẫn nộ vì anh luôn tìm cách gắn cho chị cái mác kẻ kiếm chuyện hoặc dữ dằn và cùng lúc ngao ngán về chính mình, tự thấy mình đớn hèn, chẳng ra thể thống gì.

Chị những muốn tông thẳng vào một chiếc xe buýt cho anh biết thế nào là khỏi cần thắt dây an toàn - nhưng anh biết điều đó rõ quá mà, không phải sao?

Vấn đề không nằm ở đó - thế thì nó nằm ở đâu, và anh ta muốn gì ở chị, người đàn ông có cái nhìn sáng trong và ngọt ngào bám cứng vào lưng chị cùng sức nặng ký sinh từ đứa con đáng yêu của anh ta kia, anh ta muốn gì ở chị, người đàn ông cắm phập vào mạng sườn chị các móng vuốt bé nhỏ không cảm giác của anh ta, người mà chị đã mất khả năng, bất chấp các cuộc tập hậu của anh ta, rũ bỏ?

Đó là điều khiến chị không muốn và không dám phân trần với mẹ, với chị gái cũng như với mấy cô bạn ít ỏi còn sót lại - sự tầm phào của những tình huống tương tự, sự hẹp hòi trong suy nghĩ của chị, sự vô nghĩa lý của một cuộc sống kiểu ấy lẩn quất dưới vẻ bề ngoài trọn vẹn làm mẹ chị, chị gái chị, bạn bè chị bị qua mặt dễ như không, bởi khủng khiếp làm sao cái uy quyền mê hoặc của Jakob và con gái anh ta.

Bố Norah dừng lại trước một trong những căn buồng nằm kế tiếp nhau dọc hành lang.

Ông ta hết sức thận trọng mở cửa, rồi lùi lại ngay.

- Con sẽ ngủ ở đây, ông ta phán.

Khoát một cử chỉ về phía hành lang sâu hút, và cứ như Norah đã thể hiện một do dự trước căn phòng này:

- Các phòng khác không còn giường nữa.

Norah bật đèn trần.

Bức tường nào cũng treo ảnh cầu thủ bóng rổ.

- Phòng Sony, chị thì thào.

Bố chị hục hặc đầu không đáp.

Ông ta thở như kéo bễ, miệng há ra, lưng tựa dính vào hành lang.

- Hai đứa bé tên là gì? Norah hỏi.

Ông ta ngó sang bên cạnh, ra chiều ngẫm ngợi.

Ông ta nhún vai.

Chị bật một tiếng cười choáng váng.

- Bố không nhớ sao?

- Mẹ chúng nó tự đặt lấy, những cái tên quái lạ, bố chịu không nhớ được.

Đến lượt mình ông ta cũng nhệch miệng cười, thiểu não.

Ngạc nhiên tột độ, chị chợt thấy ở ông ta toát lên một vẻ tuyệt vọng.

- Thế ban ngày, khi mẹ chúng đi vắng, thì hai đứa làm gì?

- Chúng ở trong phòng, ông ta chỏng lỏn.

- Cả ngày sao?

- Chúng nó cần gì có nấy mà. Chúng có thiếu gì đâu. Con bé, đằng kia, chăm lo cho chúng đến nơi đến chốn.

Norah toan hỏi ông ta gọi chị đến làm gì.

Song, dù có hiểu bố mình đủ để biết rằng đó không thể chỉ vì niềm vui hội ngộ sau bao năm đằng đẵng và rằng thế nào ông ta cũng cần ở chị một việc cụ thể, lúc này ông ta có vẻ già cỗi, mong manh đến mức chị kìm câu hỏi lại, bụng bảo dạ khi nào sẵn sàng ông ta sẽ tự nói ra.

Tuy vậy chị không ngăn được mình bảo ông ta:

- Con chỉ ở lại được vài ngày thôi đấy.

Rồi chị nghĩ đến Jakob cùng hai đứa bé gái đang phấn khích và bụng chị quặn lại.

- À không đâu, ông ta đáp, bỗng dưng hoạt bát hẳn lên, con sẽ ở lại lâu hơn nhiều đấy, việc tuyệt đối cần thiết! Thôi, hẹn con ngày mai nhé.

Ông ta lẩn đi trong hành lang, bước lũn chũn, đập đen đét đôi tông xuống nền bê tông, hai bên hông to bè lúc lắc dưới lớp vải quần mỏng.

Cùng với ông ta tan đi thứ hương hăng hắc dìu dịu của những bông hoa ủng, những bông hoa nở bung bị giẫm đạp dưới một bàn tông hờ hững hoặc bị chà nát một cách cay đắng, và tối hôm đó khi cởi chiếc váy đang mặc ra chị nâng niu trải nó lên giường Sony sao cho những bông hoa vàng chấm phá nổi rất nhẹ trên nền cô tông xanh lục nhìn vẫn được vẹn nguyên và tươi mát và không có vẻ gì nhang nhác những bông hoa phượng rữa tàn mà thứ mùi tội lỗi và buồn tủi được bố chị mang theo.

Chị thấy chiếc túi xách du lịch của mình nằm dưới chân giường.

Khoác áo ngủ ngồi trên giường em trai phủ ga in biểu tượng những câu lạc bộ bóng rổ Mỹ, chị lướt cái nhìn ngán ngẩm trên nóc tủ com mốt bày la liệt những món đồ lặt vặt ám bụi, cái bàn trẻ con thấp tịt, những quả bóng rổ chất đống đầy một góc phòng, đa phần bẹp dúm hoặc bị thủng.

Chị nhận ra mỗi món đồ, mỗi vật dụng, mỗi bức poster.

Em trai chị ba mươi lăm tuổi, tên là Sony và Norah đã bẵng đi nhiều năm không gặp anh dẫu rằng anh vẫn rất mực thân thương trong lòng chị.

Phòng Sony không xê xích mảy may kể từ thời anh là một cậu giai mới lớn.

Làm sao có thể sống như vậy được?

Trời nóng hầm hập mà chị vẫn ớn lạnh vì điều này.

Màn đêm đen thẫm, lặng lờ phía sau lớp kính của ô cửa sổ nhỏ hình vuông.

Từ cả bên trong lẫn bên ngoài ngôi nhà không một tiếng động vọng đến chỗ chị, có chăng là, hẳn thế, nhưng chị không đoan chắc được, tiếng xào xạo thưa thớt của những cành phượng vĩ gại gại lên mái tôn.

Chị vớ lấy điện thoại bấm số nhà mình.

Không có ai.

Chị liền nhớ ra Lucie có thoáng nhắc việc đi xem phim ngoài rạp, chuyện bây giờ làm chị thấp thỏm đứng ngồi không yên vì đang là thứ Hai và bọn trẻ phải dậy sớm đi học, và chị phải gồng mình chống trả trực cảm về thảm họa hoặc tình trạng hỗn loạn ghê người vẫn vây bủa chị mỗi lần chị không có mặt để xem, chỉ xem thôi bởi không phải lúc nào chị cũng có thể can thiệp, đang xảy ra chuyện gì.

Chị tính những e sợ này vào phần các khiếm khuyết, chứ không phải yếu đuối, của mình.

Bởi phải tự cao tự đại lắm mới cho rằng chỉ mình chị biết thu xếp ổn thỏa cuộc sống của Lucie và Grete, chỉ mình chị có thể, nhờ sức mạnh từ lý trí mình, từ sự bươn bả lo toan của mình, ngăn được tai ương vượt qua ngưỡng cửa.

Chẳng phải chị đã mở tung cửa đón cái ác tươi tỉnh và nhu hiền đấy thôi?

Cách duy nhất bù đắp các tác hại của sơ suất nghiêm trọng đó nằm trong sự hiện diện trường kỳ, chăm chút, cả lo của chị.

Ấy thế mà, đáp lại lời kêu gọi của bố, chị đã ra đi.

Ngồi trên giường Sony, chị thầm trách mình về điều ấy.

Bố chị là gì mới được chứ, lão già ích kỷ kia, so với con gái chị?

Giờ thì sự tồn tại của bố chị quan trọng gì chứ khi thế cân bằng của cuộc đời chị mong manh nhường kia?

Biết sẽ là vô ích nếu như ngay lúc này Jakob đang ngồi trong rạp, chị vẫn bấm số di động của anh.

Chị để lại một tin nhắn phấn chấn giả tạo.

Chị lại trông thấy khuôn mặt anh nhẹ nhõm, con mắt anh trong trẻo với ánh nhìn ơ hờ, thận trọng, đường viền hơi quá mềm mại của đôi môi và vẻ tốt bụng đại trà trên khuôn mặt góc cạnh và chị càng hiểu rõ hơn rằng chừng ấy nho nhã đã chiếm trọn lòng tin nơi chị đến mức chị đã không đắn đo trước các dấu hiệu gờn gợn trong cuộc đời người đàn ông cùng con gái từ Hambourg đến này, trước các phiên bản mỗi lần anh đưa ra lại chệch nhau một ít về những lý do đưa đẩy anh qua Pháp, trước màn sương anh phủ lên sự thiếu chuyên cần ở trường Luật hay việc Grete không một lần gặp mặt cũng chẳng bao giờ nhắc đến mẹ, người, anh khẳng định, ở lại bên Đức.

Giờ thì chị biết rằng Jakob sẽ chẳng bao giờ trở thành luật sư hay bất cứ cái gì khác, rằng anh sẽ chẳng bao giờ đóng góp cho đúng nghĩa vào tiêu pha trong nhà dù lúc này lúc nọ vẫn nhận được, anh bảo là từ bố mẹ, vài trăm euro mà anh tiêu ngay tắp lự, kiểu khoa trương, vào những món mỹ vị và những bộ quần áo thừa thãi cho bọn trẻ, và chị cũng biết, cuối cùng chị cũng tự thú nhận rằng đơn giản chị đã dẫn về nhà một người đàn ông cùng một đứa trẻ mà chị phải bao bọc, mà chị không thể tống khứ, và đã dồn chị đến đường cùng.

Chuyện là như thế.

Thỉnh thoảng chị lại mơ mộng rằng một tối nọ chị về nhà và chỉ còn lại mỗi mình Lucie, nhí nhảnh và hiền hòa như hồi nào vẫn vậy, không có cơn kịch phát rỗng tuếch do Jakob khởi xướng, và Lucie thông báo với chị hai người kia đã một đi không trở lại.

Bởi, chuyện là như thế, Norah biết mình sẽ không bao giờ đủ sức tống khứ họ ra khỏi nhà.

Họ sẽ đi đâu, họ sẽ xoay xở ra sao chứ?

Người ta đâu thể làm một việc như thế.

Chỉ có phép màu mới có thể giải thoát chị khỏi họ, phóng thích chị và Lucie, đôi khi chị mơ tưởng, khỏi cuộc sống chung đụng với cặp đôi khả ái và ác tâm đến tinh tế này.

Song, chuyện là như thế. Chị kẹt cứng.

Chị đứng dậy, mở hành lý lấy túi đựng đồ vệ sinh, bước ra ngoài hành lang.

Sự u tịch sâu lắng đến độ chị như nghe được tiếng nó rùng rình.

Chị mở cánh cửa mà chị nhớ láng máng là cửa nhà tắm.

Nhưng hóa ra đó là phòng bố chị, nó trống trơn, cùng cái giường rộng còn nguyên nếp và vẻ bất động của không khí cùng đủ thứ khác khiến chị nghĩ căn phòng không còn được sử dụng nữa.

Chị men dọc hành lang ra phòng khách, dò dẫm đi ngang qua.

Cửa ra vào không khóa.

Áp chặt túi đồ lên ngực và cảm nhận được tà váy ngủ mơn man nơi hõm đầu gối, chị bước ra trước hiên nhà, đôi chân trần trên nền xi măng hâm hẩm nóng giẫm lên những cánh hoa vô hình rụng xuống từ cây phượng đại thụ mà cuối cùng chị cũng dám ngước mắt trông lên trong mối hy vọng hão huyền là sẽ không nhìn rõ được gì, sẽ không phát hiện ra trên chạc cây đen thẫm vệt sáng, ánh lân tinh lạnh lẽo phát ra từ cơ thể gãy gập xuống của ông bố mà chị ngỡ như đang nghe thấy tiếng thở đau đớn và khò khè, hơi thở sầu não, và cả những tiếng nấc nghẹn ngào, những tiếng rên tuyệt vọng khẽ khàng.

Xúc động đến bủn rủn, chị toan cất tiếng gọi ông ta.

Nhưng bằng từ nào đây?

Chị chưa một lần sử dụng từ “bố” một cách vô tư và cũng không hình dung nổi mình đang réo cái tên mình chỉ biết loáng thoáng.

Ý muốn gọi tên ông ta tắc nghẹn trong cổ họng chị.

Chị trông ông ta lắc lư rất khẽ phía trên chị hồi lâu, không nhìn rõ được khuôn mặt ông ta nhưng nhận ra đôi tông nhựa cũ mòn tì vào cành cây bự nhất.

Bố chị, người đàn ông tàn tạ kia, óng ánh muôn ngàn tia lửa lờn lợt.

Cái điềm xấu mới kinh khủng làm sao!

Chị những mong mau mau trốn khỏi ngôi nhà thê lương này, song lại có cảm giác một khi đã thuận lòng trở lại đây và biết cách định vị cái cây bố chị vắt vẻo ở trên, chị đã dấn trách nhiệm của mình xa quá mức có thể hướng cái nhìn đi chỗ khác để trở về nhà.

Chị quay lại phòng Sony, từ bỏ ý định đi tìm nhà tắm, e sợ quá đỗi mở phải một cánh cửa phô bày một cảnh tượng hay tình huống đẩy tuột chị về phía ăn năn.

Lại ngồi trên giường em trai, chị tâng tâng điện thoại di động trên tay, tư lự.

Chị có nên thử gọi về nhà lần nữa, mặc kệ cái nguy cơ đánh thức bọn trẻ nếu chúng đã về?

Hay thiếp ngủ trong tâm thức tội lỗi là đã không rục rịch gì nhằm ngăn ngừa một bất trắc nào đó có thể xảy ra?

Chị mong làm sao được nghe giọng Lucie một lần nữa.

Một ý nghĩ rùng rợn xoẹt ngang qua chị, loáng gọn đến nỗi chị quên mất các từ ngữ cụ thể nhưng cảm nhận rõ toàn bộ sự ghê rợn của chúng: ngộ nhỡ chị không bao giờ còn được nghe giọng Lucie nữa?

Và ngộ nhỡ, trong khi lao bổ đến nhà bố, chị đã lựa chọn mà không biết giữa hai phe, hai lối sống khả hữu với chị nhưng lối sống này mặc nhiên gạt bỏ lối sống kia, giữa hai mối quyến luyến ganh đua nhau một cách bạo tàn?

Không trù trừ thêm nữa chị bấm số nhà mình rồi, do không ai nhấc máy, số di động của Jakob, vẫn vô hiệu.

* * *

Sau một giấc ngủ chập chờn ngắn ngủi, chị trở dậy khi trời vừa hửng sáng, xỏ chiếc váy màu lục và đi dép rồi ra tìm nhà tắm mà rốt cuộc chị cũng thấy ngay bên cạnh phòng Sony.

Chị đi ngược trở lại cho đến tận phòng hai đứa bé gái.

Chị nhẹ nhàng đẩy cửa.

Cô gái trẻ vẫn ngủ say sưa.

Còn hai đứa bé gái, đã tỉnh giấc, ngồi thẳng đuỗn dưới chăn, chiếu vào chị cái nhìn khắc nghiệt từ hai đôi mắt giống nhau như đúc.

Norah mỉm cười, thì thào với chúng từ xa những lời ngọt ngào chị vẫn thường rủ rỉ cùng Lucie.

Hai đứa chau mày.

Một đứa nhổ về phía Norah, một tia nước bọt thảm hại bắn xuống tấm chăn.

Đứa kia phồng mang trợn má, chực bắt chước đứa đầu tiên.

Norah đóng cửa lại, không bực mình mà chỉ thấy thấp thỏm không yên.

Chị tự hỏi mình có nên làm gì cho hai đứa bé cô độc này không, và trong tư cách nào, người chị cùng cha khác mẹ, một người mẹ theo nghĩa chung chung, một người lớn tự thấy có trách nhiệm đạo lý trước mọi đứa bé mình gặp mặt?

Và chị lại cảm thấy trong lòng lộng lên một cơn điên giận vô ích trước bố mình, gã đàn ông khinh suất sau bao thất bại ê chề vẫn rước thêm vợ về và cho ra đời những đứa con ông ta không biết để làm gì, các khả năng yêu thương và săn sóc người khác đã hạn chế thì chớ lại như đã bị vắt kiệt cho bà mẹ già mất đã lâu, người Norah chưa một lần giáp mặt.

Ông ta, dĩ nhiên, đã từng tỏ chút tình âu yếm với Sony, cậu con trai độc nhất của mình.

Nhưng ông ta cần một gia đình mới làm gì chứ, người đàn ông không niềm thương cảm, thui chột, dửng dưng ấy?

* * *

Khi chị vào căn phòng lớn thì ông ta đã đang ăn, ngồi bên bàn y như tối hôm trước, trong cùng bộ trang phục sáng màu bạc phếch và, trán cúi gằm xuống đĩa, húp lấy húp để cháo yến mạch, đến nỗi chị phải chờ ông ta ăn xong, thình lình ngật người ra sau như vừa gắng sức tột bậc, thở phì phò và não nuột, mới nhìn thẳng vào mắt ông ta mà hỏi:

- Giờ thì, bố nói con nghe xem có chuyện gì nào?

Bố chị, sáng hôm đó, có cái nhìn còn lẩn tránh hơn thường lệ.

Vì ông ta biết chị đã phát giác ông ta trên cây phượng to cồ cộ kia ư?

Nhưng cớ gì điều đó lại làm rối lòng kẻ vô sỉ chưa từng cụp mắt vì những tư thế còn hổ danh hơn gấp bội phần?

- Masseck! ông ta kêu lên giọng rè rè.

Rồi nói với Norah:

- Con uống gì? Trà, cà phê?

Chị khục nhẹ nắm tay xuống mặt bàn trong lúc nghĩ, lơ đãng, bần thần, đã đến giờ Lucie và Grete phải dậy để đi học mà Jakob thì, dễ lắm, sẽ ngủ quên, do đó sẽ quẳng cả một ngày trời vào loại ngày được chăng hay chớ và xôi hỏng bỏng không, nhưng chẳng phải chị mới chính là kẻ đức hạnh, chỉn chu, kín kẽ quá trớn, chẳng phải chị mới chính là mụ đàn bà riết róng đúng như cái vai chị vẫn trách Jakob là mưu tính tròng lên lưng chị đó ư?

- Cà phê nhé? Masseck vừa hỏi vừa mời chị một tách đã rót đầy.

- Rốt cuộc thì bố cũng cho con biết con đến đây làm gì chứ? chị bình thản hỏi, mắt vẫn không rời bố.

Masseck vội vã đi khỏi.

Thế là bố chị bắt đầu thở phì phò và khó nhọc đến nỗi Norah chồm dậy khỏi ghế và lại gần ông ta.

Chị đứng đó, lóng ngóng, nếu kịp thì đã sẵn lòng rút lại câu hỏi của mình.

- Con phải gặp Sony, ông ta phều phào.

- Sony đang ở đâu?

- Ở Reubeuss.

- Nhưng Reubeuss là cái gì mới được chứ?

Ông ta làm thinh không đáp.

Ông ta thở đã bớt đau đớn, rũ rượi trên ghế, bụng trương lên và ngập ngụa trong thứ mùi xi rô ngòn ngọt của những bông hoa nở bung bét.

Lúc đó chị trông thấy, rụng rời, những giọt nước mắt chảy dài trên đôi má xám bạc của ông ta.

- Là nhà tù, ông ta thốt lên.

Chị bất giác thụt lại một bước, gần như nhảy dựng lên.

Chị thảng thốt:

- Bố đã làm gì Sony thế? Bố phải chăm lo cho em kia mà!

- Nó mới là kẻ phạm tội, chứ có phải bố đâu, ông ta lào thào, gần như không nghe thấy được.

- Tội nào? Em con đã làm gì? Ôi, lạy Chúa tôi, bố phải chăm lo cho em, nuôi nấng em nên người kia mà!

Chị trở lại chỗ của mình, buông phịch người xuống.

Chị nuốt ực một hơi cạn tách cà phê đắng chát, bỏng rẫy và vô vị.

Tay chị run lật bật, đến nỗi chị để cái tách vuột ra rơi đánh choang xuống mặt bàn thủy tinh.

- Vậy là lại thêm một cái tách vỡ nữa, bố chị nói. Tối ngày bố phải đi mua bát đĩa mới trong cái nhà này.

- Thế em con đã làm gì?

Ông ta đứng dậy, hục hặc đầu, khuôn mặt già nua héo hon tàn tạ vì không thốt nổi ra lời.

Ông ta oàng oạc như quạ:

- Masseck sẽ đưa con đến Reubeuss.

Ông ta đi giật lùi về phía cửa hành lang, lờ rờ, kiểu như đang tìm cách lẩn đi không để chị nhận ra.

Móng chân ông ta dài ngoằng và vàng ệch.

- Thế ra là vì chuyện này, chị bình tĩnh hỏi, mà ở đây không còn ai? Mà mọi người đã bỏ đi cả phải không?

Lưng bố chị vập vào cánh cửa, ông ta dò dẫm mở nó ra từ phía sau lưng, rồi lủi đi trong hành lang.

Trước đây chị từng trông thấy trên một đồng cỏ Normandie một con lừa già bị bỏ rơi vó mọc dài ngoại cỡ, khiến nó gần như bị giam lỏng tại chỗ.

Bố chị, ông ta, muốn thì vẫn còn có thể tung tăng chạy nhảy.

Cơn hận vô bờ soi rọi, gọt giũa trí óc chị.

Chẳng ai hay điều gì có thể lượng thứ cho bố chị việc không giữ được Sony trên lề lối khuôn phép và đứng đắn.

Bởi, ba mươi năm trước, khi lăm le rời bỏ mẹ họ cùng nước Pháp nơi ông ta chôn chân trong một vị trí bàn giấy vô vị, ông ta đã bất ngờ ra đi, mang theo hoặc nói thẳng ra là bắt cóc Sony mới lên năm bởi chẳng đời nào mẹ họ chịu để ông ta giữ thằng bé, khi ông ta nhận chìm Norah, chị gái và người mẹ vào nỗi tuyệt vọng mà bà chưa bao giờ thực sự thoát ra, ông ta đã cam kết bằng một bức thư bỏ lại trên bệ bếp là sẽ trông chừng thằng bé hơn chính cuộc đời mình, hơn chính các phi vụ làm ăn và tham vọng của mình, và người mẹ đau khổ đến đờ đẫn đã bám cứng vào lời hứa đó, tự thuyết phục mình rằng Sony sẽ có một tương lai xán lạn cùng những cơ hội mà rồi ra một thợ làm đầu tầm thường như bà chắc muôn đời chẳng có khả năng trao cho cậu.

Norah không thể nào hồi tưởng mà không đứng tim cái ngày chị đi học về và bắt gặp lá thư của bố.

Hồi ấy chị tám tuổi, còn chị gái chị lên chín, và trong căn phòng ba đứa trẻ ở chung, đồ đạc của Sony đã biến mất - quần áo cậu trong ngăn tủ, cái túi Lego của cậu, con gấu của cậu.

Ý nghĩ đầu tiên chị nảy ra là giấu biến bức thư và, bằng một phương cách huyền diệu nào đó, ỉm nhẹm cái hiện thực về sự ra đi của Sony và bố, sao cho mẹ không nhận ra bất cứ điều gì.

Thế rồi, trộ ra sự bất lực của mình, chị loanh quanh vơ vẩn trong căn hộ chật chội tối tăm, choáng váng vì đau đớn và hoảng loạn, điếng người nhận ra rằng điều vừa được hoàn tất, điều phải cam chịu sẽ vĩnh viễn là chuyện đã rồi và phải cam lòng mà chịu, và rằng cái giờ khắc khủng khiếp này, tuyệt không điều gì có thể làm cho nó chưa từng xảy ra.

Sau đó chị bắt tàu điện ngầm tới tận tiệm cắt tóc chỗ mẹ làm việc.

Hồi tưởng đích xác đến từng chi tiết thời điểm chị báo với bà chuyện đã rồi, chuyện sẽ phải cam lòng mà chịu, ba mươi năm sau chị vẫn không đủ sức.

Rán lắm chị cũng chỉ có thể lại gần, dè dặt, khuôn mặt ngơ ngẩn của mẹ khi bà ngồi trên giường Sony, lấy lòng bàn tay di đi vuốt lại cho phẳng tấm khăn phủ giường bằng lụa xanh dương phơn phớt, nhắc đi nhắc lại giọng chói lói như gõ chuông: thằng bé nhỏ thế sống xa mẹ làm sao được, nó mới năm tuổi, còn bé xíu mà.

Đến nơi hôm trước, hôm sau bố họ đã gọi điện về, đắc chí, hí hửng, còn mẹ họ ngậm đắng nuốt cay đáp lời theo lối hòa hoãn và gần như là nhỏ nhẹ, sợ rằng gã đàn ông căm ghét sự đối đầu công khai kia sẽ cắt đứt mọi mối quan hệ nếu ông ta thấy chính bà là kẻ yêu sách.

Ông ta cho phép Sony nói chuyện qua điện thoại nhưng giật máy lại khi thằng bé, thoáng nghe giọng mẹ, òa khóc.

Thời gian cứ thế trôi và tình cảnh cầm lòng không đặng, chát đắng, xé ruột xé gan hòa loãng vào chất liệu tháng ngày, tan chảy trong nhịp sống đều đều đến kỳ lại bị khuấy lên vì một bức thư vụng về theo đúng thỏa thuận của Sony mà Norah và chị gái miễn cưỡng hồi âm cũng khuôn sáo như thế sao cho, mẹ họ tính toán, bố họ thấy rằng có cho phép liên lạc nhiều hơn cũng chẳng hại gì.

Trong cơn khốn quẫn, người phụ nữ lành hiền, ngây dại ấy đã tỏ ra thỏa hiệp và giảo hoạt đến cay đắng nhường nào.

Bà tiếp tục mua áo quần cho Sony, xếp gọn ghẽ trong ngăn tủ của con trai.

- Cho ngày thằng bé quay về, bà bảo.

Song, rồi Sony sẽ không bao giờ trở lại, Norah và chị gái đã rõ chuyện ngay từ đầu, đi guốc trong bụng ông bố có trái tim dửng dưng, tình cảm hời hợt, chuyên gò ép xung quanh vào khuôn ý chí lạnh lùng của ông ta.

Một khi đã quyết định là Sony nghiễm nhiên thuộc về mình, ông ta sẽ bỏ lơ tất cả những gì có thể cản trở ham muốn có cậu con trai độc nhất ở bên.

Ông ta sẽ coi sự khắc nghiệt của cảnh đi đày với Sony là cỏn con, nỗi sầu khổ của mẹ cậu là không tránh khỏi nhưng chỉ nhất thời mà thôi.

Bởi bố họ là như thế, một kẻ bất nhẫn và khủng khiếp.

Norah và chị gái biết, hồi mẹ vẫn còn mong ngóng ngày Sony trở về, rằng bà không lường hết được sự nhẫn tâm này.

Bố họ nhất quyết không chịu để thằng bé về Pháp nghỉ hè.

Bởi ông ta là như thế, một kẻ bất nhẫn, khủng khiếp.

Năm tháng trôi qua và sự nhẫn nhịn đau đớn của mẹ họ chỉ được bù đắp bằng đúng một lời mời Norah và chị gái đến thăm em trai.

- Sao anh không chịu cho thằng bé về thăm bọn tôi chứ? mẹ họ gào lên trong điện thoại, mặt méo xệch đi vì mếu máo.

- Vì tôi biết cô sẽ không để nó ra đi, hẳn là bố họ đã đáp trả như thế, ung dung, tự tại, có lẽ còn thoáng khó chịu bởi chẳng ưa gì cả những giọt nước mắt lẫn những tiếng kêu gào.

- Có mà, tôi thề mà.

Nhưng ông ta thừa biết bà nói dối, bà cũng biết thế và, uất nghẹn, không thốt thêm được một lời.

Việc bố họ sẽ chẳng bao giờ buồn để mắt tới hai đứa con gái, việc ông ta sẽ không có động tĩnh gì hòng giữ rịt hai đứa lại bên mình rõ như ban ngày nên người mẹ cho phép Norah và chị gái đến đó, cử hai chị em đi như những đặc phái viên đại diện cho nỗi sầu não mênh mang của mình, cho tình yêu phần nào nhạt nhòa hình bóng hướng về cậu con trai mà họa hoằn ông bố mới gửi về một bức ảnh, chụp tồi, bức nào cũng mờ muội như bức nào, trên đó Sony luôn rạng ngời, để lộ một sức khỏe tốt, một vẻ đẹp gây choáng váng cùng tủ quần áo xa xỉ của cậu.

Bởi ngôi làng nghỉ mát bố họ mua lại khi nó còn xây dở rồi sửa chữa toàn bộ theo lối xa hoa, đang làm cho ông ta vô cùng phát đạt.

Còn ở Paris, trong một chu trình vận động đối xứng nhưng theo chiều ngược lại như thể đã bất hạnh thì phải rơi tận đáy mới thôi, mẹ họ ngập trong những vấn đề tiền nong, nợ nần, những so kè vô hồi kỳ trận với các chủ nợ.

Bố họ lâu lâu gửi một ít tiền và mỗi lần là một khoản khác nhau kiểu gì cũng làm người ta tưởng là ông ta đang cố gắng hết sức trong khả năng của mình.

Bố họ là như vậy, bất nhẫn, khủng khiếp.

Ông ta đâu biết đến đồng cảm và ăn năn và, do cả thời thơ ấu không ngày nào không bị cái đói giày vò, giờ đây ông ta quyết chí vơ vét và ép trí thông minh sắc bén của mình làm việc cật lực chỉ nhằm vun vén của nả và quyền uy và ông ta không cảm thấy có nhu cầu phải tự nhủ lòng: Mình xứng đáng với nó, bởi chẳng bao giờ ông ta có thoáng qua gọi là một mối hồ nghi về tính chính đáng của những đặc quyền ông ta được hưởng, của sự sung túc chóng vánh đổ về.

Còn mẹ họ thì đắn đo, phân vân, tuyệt vọng, kẹt cứng giữa các tính toán mà bà muốn chính xác và dôi ra nhưng không thể chính xác và dôi ra với mức thu nhập ba cọc ba đồng của bà.

Bà phải đổi nhà, mấy mẹ con chuyển sang sống trong một căn hộ hai phòng trông ra sân sau trên phố Pyrenees, dần dà hộc tủ của Sony thôi không còn được chất thêm quần áo mới nữa.

Hai cô thiếu nữ mười hai và mười ba tuổi lần đầu tiên đặt chân vào ngôi nhà thênh thang của bố, nóng bức đến bải hoải, cảm động đến đờ người, cõng theo mình nỗi buồn rầu xơ cứng, phải chăng, đè nén của nơi chúng đang sống và toát ra từ mái tóc cụt ngủn không chút điệu đàng, từ bộ váy vải bò mua trừ hao khi còn rộng thùng thình để mặc được lâu, từ đôi xăng đan khắc khổ, tức thì làm nảy nở trong lòng ông bố một nỗi ghê sợ không có cơ vãn hồi, nhất là vì cả hai chị em chẳng có ai lấy làm xinh xẻo và cùng chi chít những mụn trứng cá, phúng phính những kí lô thừa rồi sẽ biến mất cùng thời gian nhưng bố họ, theo cách nào đó, vẫn luôn thấy hiện diện ở họ.

Bởi bố họ là như thế, một người mà vẻ xù xì làm choáng váng và gớm lợm sâu sắc.

Chính vì thế, Norah nghĩ, ông ta đã thương yêu Sony hết trọn khả năng của mình.

Em trai họ hiện ra trên ngưỡng cửa căn nhà, không rơi rụng từ cây phượng vĩ còn mỏng mảnh và thấp lè tè mà tụt xuống từ lưng con ngựa lùn cậu vừa thong dong cưỡi dạo một vòng quanh vườn.

Cậu đứng đó, một chân xịch lên phía trước, vận trang phục kỵ sĩ vải thô màu kem, đi một đôi bốt cưỡi ngựa thực thụ, mũ kẹp nách.

Không có mùi hoa ủng nào vây bủa dáng người mảnh dẻ, mềm mại và thanh tao của cậu, không có ánh sáng dị thường nào phát ra từ trong lồng ngực trẻ trai chín tuổi hẹp gầy của cậu.

Cậu chỉ đơn giản là đứng đó, tay vươn về phía các chị, tươi rói, hạnh phúc, rạng ngời, cậu lấp lánh và nhẹ nhõm bao nhiêu thì các chị cậu nhạt xỉn và ụ ị bấy nhiêu.

Và trong suốt quãng thời gian lưu lại đó, khiếp nhược, bị chê ỏng chê eo, hai chị em nếm náp một sự xa hoa mà bình thường chẳng đời nào họ hình dung ra nổi, còn Sony thể hiện một sự ân cần và giản dị tột cùng.

Trước mọi lời bình luận, hỏi han, cậu đều đáp lại bằng một nụ cười nhu mì và một vài câu qua quýt, rồi bông lơn theo kiểu khiến hai chị em quên bẵng đi là cả bình luận lẫn câu hỏi chưa bao giờ nhận được một lời đáp đến đầu đến đũa.

Cậu nín thinh khi hai chị gợi chuyện về mẹ.

Cái nhìn của cậu mất hút vào khoảng không, môi dưới cậu khẽ lập bập.

Nhưng biểu hiện đó không kéo dài lâu, loáng cái cậu lại trở thành cậu bé nhí nhảnh, hiền hòa, không chút tự phụ, cậu bé mượt mà, lành như đất mà ông bố ấp ủ trong một cái nhìn tự cao tự đại và rõ ràng vừa so sánh cậu với hai cô con gái bằng đôi mắt ưu tư vừa chắc mẩm, Norah phỏng đoán, mình đã hành động khôn ngoan khi không để Sony lại sau lưng, khi lôi cậu ra khỏi ảnh hưởng tẻ ngắt của mẹ, thứ đã biến hai cô bé dễ thương thành hai nữ tu tròn ủng, huống hồ ông ta lại chưa có và sẽ chẳng bao giờ có con với người đàn bà xinh đẹp môi trề ra dè bỉu, mắt thô lố mà ông ta rước về quãng hai hoặc ba năm trước, văng vãi khắp khu nhà những lời lẽ không chán chường thì gắt gỏng của một nỗi u uẩn đáng sợ, không lời.

Về đến nhà ba tuần sau đó, Norah và chị gái thở phào vì thoát khỏi một lối sống mà lòng trung thành với mẹ buộc họ phải bài xích (“Mẹ đang gặp khó khăn về tài chính”, hai chị em đã tìm thấy can đảm thổ lộ với bố, khi hay tin Sony được đăng ký vào học một trường tư thục danh tiếng, và ông ta đã đáp lại: “Ồ các con, ai mà chẳng gặp khó khăn tài chính kia chứ!”) và đau lòng vì phải bỏ Sony lại mà đi.

Đứng sững trên hiên nhà, một chân nhích lên trước và lần này thì từ đầu đến chân bọc trong trang phục cầu thủ bóng rổ, bóng kẹp nách, cậu gượng cười nói lời từ biệt, vẫn cứ dịu hiền, mượt mà, kín bưng và phục tùng như thế, dẫu cho một sự run rẩy khẽ làm môi dưới cậu run run.

Bố họ cũng ở đó, thanh thoát và vươn thẳng, cái hông mảnh mai hơi vẹo sang một bên, dưới cái bóng lưa thưa của cây phượng non tơ.

Ông ta vừa đặt tay lên vai Sony là cậu như co rúm ngay người lại, cố thu mình nhỏ hết cỡ, làm Norah chột dạ: Em sợ bố, trước khi leo lên xe ô tô do Mansour lái, rồi lại gạt phăng cái ý nghĩ chẳng ăn nhập gì với những điều mình mắt thấy tai nghe trong suốt quãng thời gian lưu lại đó.

Quả tình là bố họ, con người khủng khiếp, nghiệt ngã ấy, lúc nào cũng tỏ ra ân cần với Sony.

Thậm chí ông ta còn bộc lộ một vài cử chỉ âu yếm.

Dẫu vậy Norah vẫn gắng mường tượng sự thất thần của cậu em trai năm tuổi khi thấy mình trơ trọi trên mảnh đất xa lạ, đầu tiên là một mình với bố trong khách sạn, kế đến là trong khu nhà thuê cấp tập mà chẳng mấy chốc đã được một lũ lĩ họ hàng ùn ùn kéo đến ở, và khi lần lần đi đến xác tín rằng cuộc đời mới của cậu đang manh nha bắt đầu và không đời nào có chuyện quay về sống bên mẹ và các chị, trong căn hộ chật chội ở quận mười hai cho đến khi đó vẫn là cả thế giới của cậu.

Thương em vô hạn, chị thấy cạn sạch lòng ganh tị so bì trước việc cậu đã được bố cưng nựng lại còn có hẳn một chú ngựa lùn trong vườn nhà.

Và cuộc sống của ba mẹ con họ, đắng chát và tăm tối, thanh bạch mà đàng hoàng thốt nhiên mang vẻ thơ thới và đáng thèm muốn so với cuộc sống của Sony, cậu bé bị giam lỏng được chăm bẵm nuông chiều.

Mẹ họ, háo hức chờ tin, đón nhận câu chuyện dè dặt mà hai chị em thuật lại theo nhìn nhận của mình trong một sự câm lặng rụng rời.

Rồi bà phủ phục xuống mà rền rĩ, nhắc đi nhắc lại: Thế là mẹ mất thằng bé rồi, mất thật rồi! cứ như thể nền giáo dục và cuộc sống sung túc Sony được hưởng sẽ đào xoáy giữa bà và thằng bé một hố ngăn cách không thể vượt qua, kể cả khi bà có gặp lại nó đi chăng nữa.

Đó là thời kỳ hành vi của bà đổi khác.

Bà bỏ tiệm làm đầu nơi bà nhọc nhằn ròng rã hai mươi năm và bắt đầu vắng nhà ban đêm và dầu cho hồi đó cả Norah lẫn chị gái chẳng ai mảy may ngờ vực thì nhiều năm sau họ vẫn hiểu ra mẹ họ chắc đã nhập làng chơi và đó chính là, bất chấp vẻ hớn hở bà phô ra, hình thức đặc biệt cho nỗi sầu muộn trong lòng bà trút xổ.

Norah và chị quay lại nhà bố đôi ba bận vào dịp hè.

Không bao giờ mẹ họ còn để tâm đến điều hai chị em trông thấy nơi đó nữa.

Bà tạo cho mình một khuôn mặt đanh sắt và kiên quyết, phủ phấn nền mịn màng và lúc nào cũng phẩy tay mà rằng: Ôi dào, đáng gì mà mẹ phải bận lòng!

Bộ mặt mới này, vẻ quả quyết cay đắng này đã giúp bà gặp đúng mẫu đàn ông mà bà tìm kiếm và bà kết hôn với giám đốc một chi nhánh ngân hàng, cũng ly hôn, người đến giờ vẫn là chồng bà, một người dễ mến và không nhiêu khê có mức thu nhập phải nói là rất khá, thể hiện một sự tốt bụng nhất định với Norah và chị gái, thậm chí còn đưa cả ba mẹ con cùng đến thăm Sony lần đầu tiên theo lời mời của bố họ.

Mẹ họ chưa gặp lại con trai một lần kể từ ngày cậu ra đi.

Còn bấy giờ Sony đã mười sáu tuổi.

Vừa hay tin mẹ họ tái hôn là bố họ lập tức ngỏ lời mời bà cùng người chồng mới đến chơi và tự bỏ tiền đặt phòng cho họ nhiều đêm liền tại khách sạn sang nhất thành phố, chẳng khác nào, Norah nghĩ, ông ta đợi bằng đến khi mẹ họ làm lại cuộc đời mới hết sợ bà lăm le chiếm đoạt lại Sony.

Và tất cả bọn họ hội ngộ như thế, như một đại gia đình đoàn tụ sum vầy, Norah và chị gái, mẹ họ và chồng bà, Sony và bố họ, tại phòng ăn của khách sạn, trước những món ăn tinh tế, bố họ và người chồng không e dè thì không hẳn nhưng trầm tĩnh tranh luận về thế sự trong lúc cậu con trai và bà mẹ, ngồi kế nhau, lia sang nhau những cái nhìn len lén, sượng sùng.

Sony, như thường lệ, vẫn xúng xính trong một bộ cánh vải thô màu trầm, làn da mịn màng mềm mại, tóc húi ngắn kiểu châu Phi.

Mẹ họ khoác gương mặt mới đanh lạnh, miệng lệch đi, mái tóc nhuộm vàng hoe hoắt và Norah thấy rõ là bà cân nhắc, khi hỏi Sony chuyện trường lớp và những môn học cậu ưa thích, sao cho không mắc lỗi văn phạm hay ngữ pháp, bởi bà cho rằng Sony có học thức hơn bà, tinh tế hơn bà, và bà lấy làm hổ thẹn và khổ sở vì điều này.

Bố họ quan sát hai người vẻ mãn nguyện nhẹ nhõm như thể rốt cuộc ông ta cũng thuyết phục được hai kẻ thâm thù hòa giải với nhau.

Không lẽ đó thực sự, Norah tự hỏi, bàng hoàng, căm tức, là điều ông ta đang tâm niệm?

Không lẽ ông ta tự thuyết phục được mình rằng chính Sony và mẹ chúng ta đã từ chối gặp nhau ngần ấy năm trời?

Bố họ, một hôm cách đó lâu lâu, trong điện thoại đã đáp trả mẹ họ, khi buồn bã đến suy sụp bà bảo ông ta mình sẽ vay mượn mua vé máy bay để đến thăm con vì ông ta không chịu cho thằng bé về nhà bà nghỉ hè: Hễ cô thò mặt là tôi cắt cổ thằng bé ngay rồi cắt luôn cổ tôi trước mắt cô cho cô coi.

Nhưng ông ta thuộc loại người có khả năng tự cắt cổ mình chăng?

Bây giờ ông ta ngồi đó, chủ tọa bàn ăn, duyên dáng, oai vệ, lịch lãm đến tao nhã và đôi mắt sẫm lạnh ăm ắp tình âu yếm và niềm kiêu hãnh khi ông ta đặt chúng lên khuôn mặt đáng yêu của Sony.

Norah để ý thấy em mình không một lần nhìn thẳng vào bất kỳ ai.

Cái nhìn nhã nhặn, vu vơ của cậu lướt từ khuôn mặt này sang khuôn mặt khác không đậu lại ở đâu và cậu chú tâm, khi có người nói chuyện với cậu, nhìn chằm chằm vào một điểm vô hình trong khoảng không, nhưng không vì thế mà thôi mỉm cười hay ngừng bộc lộ trên nét mặt một biểu hiện quan tâm hình thức trước tất cả những điều ắt hẳn người ta đang nói với cậu.

Cậu đặc biệt tránh để bị cái nhìn của bố bắt được, túm lấy, Norah nghĩ.

Ngay cả khi ấy, khi ông bố ngắm cậu còn cậu nhìn sang hướng khác, Sony vẫn có vẻ thu mình lại, co về tận nơi sâu thẳm của bản ngã nơi duy nhất cậu có thể trú ẩn khỏi mọi phán xét hay tình cảm có dính dáng đến mình.

Cậu trao đổi vài lời qua quýt với chồng của mẹ, rồi với mẹ, khổ sở hết chỗ nói vì bà đã chạm đến phần chót những gì bà dám đánh tiếng hỏi cậu.

Bữa trưa kết thúc, họ chia tay và dù vẫn còn vài ngày nữa bà mới rời đi, Sony và mẹ không gặp lại nhau lần nào nữa và bà sẽ không bao giờ nhắc đến Sony nữa.

Bố họ đã lên một chương trình thăm thú hào nhoáng, thuê riêng hướng dẫn viên cùng lái xe cho mẹ họ và chồng bà rồi còn tặng hai người thêm mấy đêm trong một băng-ga-lâu thuộc ngôi làng nghỉ mát của ông ta ở Dara Salam.

Nhưng mẹ họ khước từ mọi thứ, gửi trả cả hướng dẫn lẫn xe cộ rồi đẩy ngày về lên sớm hơn.

Bà không rời khách sạn nữa, cứ vừa đi từ phòng ra bể bơi vừa cười tủm tỉm đúng kiểu của Sony, máy móc và xa vời, thản nhiên như không, còn Norah và chị gái lĩnh trách nhiệm dẫn đi chơi đức ông chồng cái gì cũng ưng và chẳng bao giờ than vãn lấy một lời về bất luận điều gì, và buổi tối cuối cùng, không biết đi đâu, hai chị em đưa ông ta đến nhà bố ăn tối, và hai người đàn ông hàn huyên đến tận hai giờ sáng, lúc từ biệt còn lưu luyến hẹn ngày tái ngộ.

Norah cảm thấy một cơn điên giận ngùn ngụt vì chuyện đó.

- Ông ta đã mỉa móc cháu, cô bé nói với chồng của mẹ trên đường về khách sạn, cùng một tiếng cười gằn nhẹ sành sỏi.

- Sao cháu lại nói thế? Làm gì có, bố cháu, ông ấy dễ mến thế còn gì!

Thế là Norah tự mắng mình ngay vì suy nghĩ ác ý, bụng bảo dạ bố mình có thể đã thực lòng trân trọng sự bầu bạn của người chồng lắm chứ và cô bé chỉ còn thầm trách cả hai người đàn ông đã coi nhẹ như không nỗi lòng tái tê sâu thẳm của mẹ cô, tự nhủ cô đã nảy ra cái ý tưởng chết tiệt là dẫn ông chồng đến nhà bố mình, có lẽ với hy vọng ám muội về một cuộc đối đầu dữ dội mà chung cục Sony và mẹ sẽ được trả thù còn bố họ thì bẽ bàng, sự tàn nhẫn của ông ta bị lột trần và được chính ông ta thú nhận, trong khi chẳng phải cô cần hiểu rằng ông chồng lý tưởng này không thuộc kiểu người để mình rơi vào tình huống đó sao?

Cho đến tận hôm nay, mẹ họ chưa một lần gặp lại Sony, chưa một lần trao đổi thư từ hay điện thoại với cậu, và cũng không bao giờ còn nhắc đến tên cậu nữa.

Bà chuyển về sống cùng chồng trong một căn nhà ở khu khuất nẻo nhất ven đô và với Norah, thỉnh thoảng vẫn đưa Lucie về chơi với bà, mẹ dường như cười không ngớt miệng kể từ chuyến đi đó, một nụ cười nhu hèn, như là tách lìa khỏi gương mặt bà, như là khẽ dập dềnh trước mặt bà, nụ cười bà tước đoạt của Sony và che chắn, cho nỗi lòng cay đắng của bà.

Norah tiếp tục chuyển cho mẹ số tin tức ít ỏi nhận được từ Sony hoặc từ bố - Sony đi du học ở Luân Đôn, Sony quay về sống ở nhà bố vài năm sau đó - nhưng chị thường có cảm tưởng rằng mẹ, miệng vẫn mỉm cười, đầu vẫn gật gù, căng sức ra để không nghe thấy.

Vậy là Norah càng ngày càng ít kể chuyện Sony với bà, rồi thôi hẳn không kể gì nữa khi sự thể là em trai chị, sau quá trình học tập xuất sắc, đã dạt về nhà bố sống một cuộc đời không sao lý giải nổi, ăn không ngồi rồi, thụ động, cô độc.

Chao, chị đã bao lần thắt lòng khi nhớ đến Sony.

Chẳng phải đúng ra chị cần năng đến thăm em hơn hoặc bắt cậu về đây chơi ư?

Chẳng phải, dẫu tiền tài xông xênh thuận lợi đủ đường, cậu vẫn chỉ là một cậu bé đáng thương ư?

Còn chị, Norah, đã tự bươn chải để trở thành luật sư, lao động cật lực và sống khổ ải chật vật.

Không ai chìa tay giúp chị và cả bố lẫn mẹ chưa từng thể hiện cho chị thấy họ hãnh diện về chị.

Vậy nhưng chị không còn thấy oán hận mà còn tự trách mình đã không, bằng cách này hoặc cách khác, đến cứu giúp Sony.

Và lý ra chị đã có thể làm gì?

Một ác quỷ đã thượng lên bụng cậu bé năm tuổi của chị để rồi không chịu buông cậu ra nữa.

Lý ra chị đã có thể làm được gì?

Vậy là thêm một lần chị tự cật vấn mình, từ hàng ghế sau chiếc Mercedes đen tuyền mà Masseck lái đi và vẫn nhìn thấy qua gương chiếu hậu trong xe, khi xe từ từ lăn bánh đi xa dần trên con đường vắng hoe, bố chị bần thần đứng bên bờ rào, có lẽ đang chờ còn lại một mình để đáp về, bằng một nhịp vỗ cánh nặng nhọc, dưới bóng cây phượng vĩ, trên cành cây đại tướng bị đôi tông của ông ta tróc hết vỏ và mài nhẵn bóng - vậy là chị lại tự cật vấn, vò nhàu những tờ giấy bố chị đưa cho, những giấy tờ hành chính chi chít dấu má: chẳng phải chị đã bỏ bẵng Sony, vì lơ là chểnh mảng đó sao?

Chiếc Mercedes nhớp nháp, ám bụi, còn ghế thì vương vãi đầy vụn bánh mì.

Trước đây đừng hòng bố chị nương nhẹ cho chừng ấy cẩu thả.

Norah nhoài người về phía Masseck hỏi nguyên nhân Sony vướng vào vòng tù tội.

Ông tặc lưỡi rồi cười khục một cái, và Norah hiểu rằng câu hỏi của chị làm ông khó xử quá mức và ông sẽ không trả lời.

Chị cũng gượng cười, ngượng nghịu.

Sao chị lại hỏi ông ta nhỉ?

Rõ ràng ông ta đâu phải người có nghĩa vụ nói chuyện đó với mình.

Tâm trí chị bùng nhùng, bấn loạn.

Ngay trước khi leo lên xe, chị đã thử gọi cho Jakob mà không được, và dĩ nhiên cả điện thoại cố định ở nhà cũng reo trong khoảng không.

Chị thấy khó có khả năng bọn trẻ đã đi học, cũng khó có khả năng cả ba vẫn đang ngủ mê mệt đến nỗi tiếng chuông, khẩn khoản, không dựng họ dậy được.

Vậy đang xảy ra chuyện gì mới được chứ?

Chân chị co giật bồn chồn.

Chị cũng sẽ thích thú biết bao nếu lúc này được ẩn mình trong bóng nhập nhoạng vàng rực và ngát hương của cái cây đại tướng kia.

Chị vuốt tóc ra phía sau rồi vấn thành búi nhỏ gầy buông trễ tràng xuống gáy và, khi vươn cổ nhìn bóng mình trong gương chiếu hậu, chị nghĩ chưa chắc Sony đã nhận ra chị bởi chị chưa có, hồi họ gặp nhau tám chín năm trước, hai nếp nhăn hằn hai bên khóe miệng cùng cái cằm bệu hơi chảy mà chị nhớ là thời trẻ đã vùng vẫy quyết liệt để chống lại, trong mặc cảm tội lỗi mơ hồ rằng các xếp thịt chảy sệ làm bố chị điên tiết, và rồi chị đã bỏ mặc cho nó thễu thện nảy nở mà không đến nỗi quá ăn năn hối lỗi, thậm chí có cảm giác mãn nguyện khiêu khích là đằng khác, trước ý nghĩ rõ rành rằng một cái cằm như thế sẽ tấn công trực diện vào gu ham thích sự mảnh mai của con người thanh thoát kia, bởi chị đã quyết định để mình tự do, quyết định bước qua mọi ưu tư chăm chắm chiều lòng ông bố chẳng quý hóa gì mình.

Và giờ thì, ông ta, ông ta trở thành cái gì, bị nuốt chửng giữa lớp mỡ núng nính.

Chị lúc lắc đầu, chấp chới, hoảng loạn.

Xe chạy ngang qua trung tâm thành phố và Masseck giảm tốc độ trước những khách sạn lớn mà ông lấy giọng trang trọng đọc tên cho chị nghe.

Norah nhận ra cái khách sạn nơi mẹ đã cùng chồng nghỉ mấy ngày, hồi cậu học trò xuất sắc Sony có vẻ đang ở trước những thứ lớn lao chờ sẵn.

Chị chưa từng tìm hiểu tới nơi tới chốn các lý do đã đưa Sony về nhà bố trú ngụ sau khi học xong khoa học chính trị ở Luân Đôn, và nhất là vì sao anh đã, dường như là vậy, chẳng làm gì với cuộc đời hay tài năng của mình.

Bởi hồi đó chị nhận định rằng anh may mắn hơn nhiều so với chị, người phải vừa học vừa làm thêm tại một tiệm ăn nhanh, và không cho rằng ngoài đó ra mình còn có nghĩa vụ chăm lo cho cân bằng tâm lý của em trai, cậu thiếu niên được cưng chiều hết mực.

Một ác quỷ đã thượng lên bụng cậu để rồi từ đó không chịu buông cậu ra nữa.

Hẳn là cậu, thật ra, đã chịu đựng một sự trầm cảm sâu sắc - cậu bé tội nghiệp, đáng thương, chị thầm nghĩ.

Đúng lúc đó chị thoáng thấy Jakob, Grete và Lucie, ngồi bên hiên cái khách sạn nơi ngày xưa tất cả bọn họ đã cùng ăn trưa.

Chị nhắm ụp mắt lại, lạnh toát xương sống.

Khi chị mở mắt ra, Masseck đã cho xe rẽ vào một phố khác.

Họ men dọc bờ biển, mùi của nó len lỏi vào tận trong xe.

Masseck không nói thêm lời nào nữa và khuôn mặt ông, mà Norah nhìn nghiêng, khoác một vẻ dằn dỗi, quạu cọ, gần như bị tổn thương, như thể khi bắt ông lái xe đến Reubeuss người ta đã làm mất mặt chính bản thân ông.

Ông đậu xe trước các bức tường xám xịt của nhà tù.

Chị đứng vào hàng cùng một đám các bà đông lúc nhúc, trong cái nóng khô rang, hiu hiu gió, và thấy ai nấy đều đặt bị túi tay xách nách mang lên vỉa hè, chị cũng làm theo với bịch ni lông Masseck đã đưa mà bảo, dè dặt, đầy vẻ khinh khỉnh xúc phạm, là trong đó đựng đồ ăn và cà phê cho Sony.

Rồi, vì còn phải chờ chị và phải để cửa sau xe mở cho khỏi chết ngạt, ông ngồi vào trong xe theo lối miễn sao người ta không nhìn thấy mặt ông.

Làm gì đến nỗi phải hổ thẹn như thế chứ, suýt nữa chị đã cự nự ông.

Nhưng rồi chị kìm mình tự hỏi: Có chắc không chứ?

Cơn buồn nôn xoắn ngược dạ dày chị.

Ba người chị nhác thấy ngoài hiên cái khách sạn lớn kia thực chất là ai?

Chính là chị, Norah, và chị gái hồi bé, được một người lạ mặt nào đó tháp tùng chăng?

Không đâu, chị chắc chắn đó là con gái chị và Grete cùng với Jakob, hai đứa lại còn mặc bộ váy nhỏ kẻ sọc và đội cái mũ tiệp màu mà chị nhận ra không lẫn đi đâu vì đã mua cho hai đứa hồi hè năm ngoái cùng với, chị vẫn nhớ, nỗi ăn năn dội lên ngay khi bước chân ra khỏi cửa hàng vì đó là những trang phục có vẻ thanh lịch thái quá đối với các bé gái, những thứ chị gái và chị chưa một lần được khoác lên người.

Con quỷ nào đã thượng lên bụng chị gái chị?

Sau quãng chờ lê thê bên ngoài, chị đến một cái bàn trình hộ chiếu và các giấy tờ bố chị đã đưa chứng nhận chị có quyền vào thăm Sony.

Chị cũng chìa luôn ra cả túi thực phẩm.

- Bà là luật sư? một cai ngục mặc bộ đồng phục sờn rách hỏi chị.

Ông ta có đôi mắt đỏ ngầu, quắc lên, mí mắt máy lia lịa.

- Không, không, tôi là chị cậu ấy.

- Ở đây có ghi bà là luật sư.

Chị đáp rành rọt:

- Tôi là luật sư nhưng, hôm nay, tôi chỉ đến thăm em tôi thôi.

Ông ta phân vân, săm soi những bông hoa vàng li ti điểm xuyết chiếc váy màu lục của Norah.

Sau đó chị được dẫn vào một phòng lớn tường nhờ nhờ xanh, ngăn đôi bởi một hàng chấn song sắt, trong đó đã tề tựu đông đủ các bà các chị đã cùng chị chờ chực ngoài vỉa hè.

Vừa lại gần chấn song thì chị trông thấy Sony từ phía bên kia căn phòng bước vào.

Những người đi cùng anh ùa chạy về phía chấn song và lập tức rộ lên những âm thanh rào rào khiến chị không sao nghe được câu chào của Sony.

- Sony, Sony! chị gào tướng lên.

Choáng mày choáng mặt, chị bấu chặt vào hàng chấn song.

Chị tiến sát lại các mắt chấn song phủ bụi, nhớp nháp để trông cho rõ người đàn ông ba mươi lăm tuổi em chị mà chị vẫn nhận ra, ẩn dưới làn da tàn tạ, lỗ chỗ nốt eczema, khuôn mặt thon đẹp và cái nhìn trìu mến, thoáng lơ đãng, và khi anh mỉm cười với chị thì đó vẫn là cái kiểu rạng rỡ nhưng xa vời chị thấy hiện diện muôn thuở nơi anh và làm cổ họng chị thắt nghẹn bởi chị từng có linh cảm và giờ thì biết rằng nụ cười ấy chỉ nhằm lưu giữ trong bí mật và vẹn nguyên một nỗi thống khổ không có cách chi tỏ bày.

Râu anh đâm tua tủa hai bên má, còn tóc tai thì dựng ngược thành lọn lởm chởm trên đầu.

Chúng ẹp xuống ở bên, chắc thế, Sony nằm nghiêng khi ngủ.

Cười tươi, vẫn luôn miệng cười tươi, anh nói chuyện với chị nhưng tiếng ồn át đi làm chị không nghe thấy gì.

- Sony! Em bảo sao? Em nói to lên! chị gào.

Anh gại gại hai bên thái dương và vầng trán mốc thếch vì eczema.

- Em cần kem bôi cho nó hả? Có phải em bảo chị thế không?

Anh có vẻ ngần ngừ rồi lắc lư đầu theo kiểu chị có hiểu lầm thì cũng chẳng hề hấn gì và hiểu kem thoa là câu trả lời cũng được.

Anh kêu to điều gì đó, một từ duy nhất.

Lần này thì Norah nghe rõ mồn một tên chị gái họ.

Một cơn hoảng loạn quét qua vẹt rỗng tâm trí chị.

Bởi trên cả bụng chị ấy nữa ác quỷ cũng đã chễm chệ thượng lên.

Chị cảm thấy lúc này không thể nào mô tả cho Sony hiểu hay gào lên với anh rằng chị gái họ vướng phải, như chính chị bảo thế, khúc mắc với rượu, vấn đề trên thực tế nan giải tới mức chị không tìm ra lối thoát nào khác ngoài việc đến nương nhờ một cộng đồng bí hiểm rồi từ đó năm thì mười họa mới gửi về cho Norah khi là những bức thư cuồng tưởng, phấn khích, vô vị, lúc là những bức ảnh phô bày chị, gầy guộc đến phát hãi, tóc tai lượt thượt và bạc xỉn, còn môi dưới bặm vào trong miệng, đang chú tâm thiền định trên một miếng mút vuông cáu bẩn.

Chị có thể gào lên chăng về phía Sony: tất cả chuyện ấy là tại bố đã cướp em từ tay mấy mẹ con chị khi em mới lên năm?

Không, chị sao có thể làm thế, chị sao có thể nói gì với khuôn mặt ngơ ngẩn kia, với hai con mắt kia trũng sâu chết rụi bên trên đôi môi khô kiết như bị bóc rời khỏi chính nụ cười của chúng.

Cuộc viếng thăm kết thúc.

Đội cai ngục đến dẫn các tù nhân đi.

Norah ngó đồng hồ, mới chỉ có một nhúm phút trôi qua tính từ khi chị bước vào phòng tiếp chuyện.

Chị vẫy tay về phía Sony, kêu lên với anh: “Chị sẽ quay lại thăm em” trong lúc anh lê bước đi xa dần, lỏng ngỏng, ốm đói, vận một cái quần cũ cắt ngang đầu gối và một áo phông dơ bẩn.

Anh ngoái đầu lại và làm động tác đưa thìa lên miệng.

- Có, có đây, chị lại gào lên, có đồ ăn cho em đấy, cả cà phê nữa.

Trời nóng đến rã người.

Norah bíu chặt vào hàng rào sắt, sợ nếu buông tay sẽ lăn ra bất tỉnh.

Đúng lúc đó chị sững người cảm thấy mình đang són đái mà không nhận ra, nghĩa là cái cảm giác truyền đến chị từ dòng nước ấm chảy dọc đùi, dọc bắp chân, xuống tận đôi xăng đan nhưng chị không sao chế ngự được nó và ngay cả nhận thức về việc đi tiểu cũng nằm ngoài khả năng của chị.

Kinh hoàng, chị rời khỏi hàng chấn song.

Không ai, trong dòng người lộn xộn túa về lối ra, có vẻ lưu tâm đến chị.

Một đợt sóng điên giận chống lại bố chị lộng lên trào qua người chị hung tợn đến nỗi răng chị đập vào nhau lập cập.

Ông ta đã làm gì Sony thế kia?

Ông ta đã làm gì cả mấy mẹ con chị thế kia?

Nơi nào cũng là chủ nhân ông, ông ta đường bệ án ngữ từng người trong số họ với quyền miễn trừ tuyệt đối và, kể cả có thành ma rồi chăng nữa, điềm nhiên lấn tới làm hại họ, làm họ nghiêng ngả.

Chị bảo Masseck thả mình trước khách sạn lớn.

- Bác cứ về trước đi, chị nói, cháu sẽ tự về nhà, cháu sẽ bắt taxi.

Chị ngượng chín người, mùi khai của nước tiểu thoáng chốc đã loang đầy chiếc xe Mercedes.

Masseck, chẳng nói chẳng rằng, hạ kính phía trước xuống.

* * *

Chị nhẹ nhõm nhận ra là hiên khách sạn không một bóng người.

Ấy vậy mà bóng dáng lũ trẻ và Jakob vẫn dai dẳng vương vất, một phản chiếu kín đáo nhưng sắc nét từ sự hiện diện đầy mưu chước và vui vẻ của họ, đến mức một hơi gió vừa khẽ vờn lấy chị là chị đã ngước mắt lên để thấy trên đầu chỉ là bóng ngược sáng của một con chim lớn lông màu nhạt, bay ì ạch và chật vật, làm ập xuống mái hiên hơi lạnh của một quầng tối xầm xì, dị thường.

Một cơn giận lại nhói lên túm lấy chị rồi xuội đi cùng lúc con chim bay qua.

Chị bước vào sảnh khách sạn, đưa mắt tìm quầy bar.

- Tôi có hẹn với ông Jakob Ganzer, chị nói với nhân viên lễ tân.

Anh ta gật đầu còn Norah tiến về phía quầy bar, giẫm đôi xăng đan lép nhép lên tấm thảm màu rêu có họa tiết cành lá lóng lánh vàng cùng phong cách với hai mươi năm trước.

Chị gọi một tách trà rồi đi vào nhà vệ sinh gột rửa bắp và bàn chân.

Chị lột quần lót, giặt trong bồn, vắt kiệt rồi hơ một hồi dưới máy hong tay tự động cho khô.

Chị sợ điều đang chờ mình ở quầy bar chỗ chị để ý thấy có một máy tính nối mạng dành cho khách.

Chậm rãi nhấp trà để trì lại thời điểm bắt đầu các tra cứu cần thiết và từ bàn mình vu vơ ngắm nhìn cậu nhân viên quầy bar đang theo dõi trận cầu ở màn hình treo trên quầy, chị nghĩ không có số phận nào dành cho mấy đứa con của bố chị, con người độc địa ấy, nghiệt ngã bằng việc được ông ta ưu ái.

Bởi Sony chính là kẻ trả giá đắt nhất cho việc được hoài thai từ con người đó.

Về phần chị, ồ, đương nhiên chưa có gì hoàn tất, có thể chị vẫn chưa hiểu điều dành sẵn cho mình, cho chị hay cho Lucie, cũng có thể, con quỷ thượng trên bụng chính bản thân chị, chị vẫn chưa nhận ra là nó ở đây, chễm chệ, rình chờ thời điểm của mình.

Chị đăng ký ba mươi phút kết nối và tìm thấy ngay trong phần lưu trữ của tờ Ánh dương một bài báo dài về Sony.

Chị đọc đi đọc lại bài báo và càng đọc cùng những từ ngữ ấy thì cảm giác kinh hoàng của chị càng tăng lên.

Chị ấp úng, tay bưng lấy đầu: Lạy Chúa tôi, Sony, lạy Chúa tôi, Sony, ban đầu không đủ khả năng nhận ra em mình trong điều ghê rợn kia rồi gần như cực chẳng đã bám vào các chi tiết, ngày tháng năm sinh, đặc điểm nhận dạng, cấm ngặt không cho chị hy vọng rằng đó có thể là một người trùng tên trùng họ.

Mà ai khác có thể có người bố được nhắc đến trong bài báo đây?

Ai khác có thể có, ngay giữa một chuyện rùng rợn như thế, vẻ dễ mến vô tận mà bài báo nhắc đến như một đặc tính đốn mạt khôn cùng?

Lời than trào lên đầu lưỡi chị: Sony tội nghiệp, Sony khốn khổ của chị, mà chị nuốt vào như một miếng đờm trết đặc bởi một phụ nữ đã mất mạng, mà Norah lại thường bảo vệ các trường hợp có phụ nữ chết kiểu như thế chứ không rủ lòng trắc ẩn trước lũ đao phủ của họ, dù chúng có ngời sáng và dịu hiền, có là những thằng bé đáng thương bị một ác quỷ trấn trên bụng từ thuở mới lên năm.

Chị cẩn thận đóng trang chủ của tờ báo lại và rời máy tính, giờ chỉ muốn quay lại nhà bố mau mau chóng chóng để hỏi ông ta cho ra nhẽ, gần như sợ rằng nếu chị dềnh dang ông ta sẽ vĩnh viễn bay mất dạng.

Đang đi ngang qua hiên khách sạn thì chị thấy ngồi chính tại cái bàn ban sáng là Jakob, Grete và Lucie đang chờ được phục vụ nước bissap(*).

Họ vẫn chưa nhìn thấy chị.

Hai đứa bé gái, mặc bộ váy kẻ sọc trắng đỏ, cộc tay vai bồng, xếp ly ngang ngực mà vừa mua xong chị đã ân hận (không phải chị đã nghĩ bố chị sẽ tán đồng lựa chọn này, tán đồng cái ham muốn mơ hồ biến mấy đứa nhỏ thành những con búp bê ngốn tiền hao của sao?) và đội chiếc mũ tiệp màu, chuyện trò rôm rả, thỉnh thoảng lại tung về phía Jakob một nhận xét mà anh đáp trả với cùng một giọng từ tốn và nhí nhảnh.

Và đó là điều Norah nhận ra ngay và vây bủa chị trong một cơn nôn nao khó tả: vẻ sôi nổi thư thái trong sự bông lơn của họ.

Lẽ nào sự phấn khích thiếu lành mạnh mà chị ngờ là Jakob khơi mào và nuôi dưỡng chỉ bùng lên vì có mặt chị, Norah, còn mọi chuyện rốt cuộc đều đâu vào đấy cả khi chị đi khuất?

Dường như chị chưa bao giờ biết bao bọc lũ trẻ trong vẻ bình yên chị đang thấy đây, đang ôm ấp tốp người này.

Cái bóng phớt hồng của cái ô che nắng phản xuống làm da họ ửng cùng một sắc màu tươi mát, hồn hậu.

Ồ, chị tự nhủ, sự sốt sắng ác ý nọ, chị đã tự thêu dệt ra chăng?

Chị tiến lại gần bàn, kéo một chiếc ghế ra, ngồi xuống giữa Grete và Lucie.

- A mẹ, Lucie vừa reo lên vừa nhỏm dậy thơm má chị.

Còn Grete thì từ tốn:

- Chào cô Norah.

Hai đứa lại tiếp tục bàn tán về một nhân vật hoạt hình mới xem lúc sáng trong phòng khách sạn.

- Em nếm thử thứ này đi, ngon lắm, Jakob nói và đẩy về phía chị cốc bissap của anh.

Chưa gì chị đã thấy anh rám nâu, tựa như ánh nắng càng làm sáng hơn mái tóc nhạt màu anh để mọc chờm xuống cổ và trán.

- Lên chuẩn bị đồ của hai đứa đi, anh bảo bọn trẻ.

Chúng rời khỏi bàn và bá vai bá cổ nhau đi vào khách sạn, đứa tóc vàng, đứa tóc nâu, trong một vẻ thân mật mà Norah chưa bao giờ tin là có thể trọn vẹn bởi vì tuy tâm đầu ý hợp thật nhưng hai đứa vẫn ngấm ngầm tranh đua chiếm vị trí đầu tiên trong lòng Norah và Jakob.

- Anh này, em trai em, Sony ấy, Norah vội nói.

- Ừ, sao cơ?

Chị hít thật mạnh lấy hơi nhưng vẫn không ngăn được mình vỡ òa trong những dòng nước mắt ồ ạt mà tay chị không đủ sức quẹt đi.

Jakob lấy khăn giấy lau má cho chị. Anh ôm chị vào lòng, vỗ về lưng chị.

Bỗng nhiên chị tự hỏi sao chị lại có thứ cảm giác thường trực khó định nghĩa, khi họ ân ái, là anh miễn cưỡng, là anh trả nợ tiền ăn tiền ở, cho anh và con gái.

Bởi, ngay tại lúc này, chị cảm nhận nơi anh một sự dịu dàng mới sâu lắng làm sao.

Chị ghì chặt lấy anh.

- Sony đang ở trong tù, chị thông báo, giọng gấp gáp, đứt quãng.

Đánh mắt nhanh để chắc chắn là hai đứa bé vẫn chưa quay lại, chị kể anh nghe chuyện Sony, cách đây bốn tháng, đã siết cổ đến chết dì ghẻ, cô gái bố họ cưới về mấy năm trước, người Norah chưa bao giờ gặp mặt.

Chị nhớ hồi đó Sony có báo tin cho mình về lễ cưới rồi về sự ra đời của hai bé gái sinh đôi, bởi bố họ không nghĩ là cần thông báo với chị.

Nhưng Sony không cho chị hay việc anh có quan hệ với người mẹ kế cũng như việc cả hai đã tính chuyện, theo bài báo trên tờ Ánh dương, cùng nhau bỏ đi, chưa bao giờ anh kể với chị rằng anh yêu đến cuồng dại người phụ nữ cùng độ tuổi mình kia, và rằng cô ta đã từ bỏ ý định, cắt đứt quan hệ và muốn thấy anh rời khỏi nhà.

Anh đã rình chờ trong phòng cô ta, nơi cô ta ngủ một mình.

- Em biết vì sao bố em không ngủ lại đó, Norah nói, em biết ban đêm ông ấy đi đâu.

Anh đã đợi cô ta trong nhá nhem, đứng nép sát vào cửa, trong lúc cô ta cho con đi ngủ ở một phòng khác.

Khi cô ta bước vào, anh đã từ phía sau nhảy xổ ra, tròng quanh cổ cô ta một sợi dây phơi bọc chất dẻo rồi siết lại cho đến khi cô ta tắt thở.

Tiếp đến anh cẩn thận đặt thi thể cô gái lên giường, rồi trở về phòng mình ngủ một mạch cho đến sáng.

Toàn bộ chuyện đó, anh đã tự mình kể lại, đầy thiện ý, với vẻ nho nhã hiển hiện mà bài báo nhấn mạnh theo lối phê phán.

Jakob chăm chú lắng nghe trong lúc khoắng nhẹ những viên đá chìm dưới đáy cốc.

Anh vận quần jean cùng sơ mi xanh dương nhạt phảng phất mùi bột giặt thanh khiết.

Norah im bặt, hốt hoảng trước ý nghĩ có khi chị sẽ lại đái dầm lần nữa mà không hay.

Cảm giác choáng váng, ngu ngơ đầy phẫn nộ chị cảm thấy khi đọc bài báo lại trỗi dậy, ngùn ngụt, nghẹt thở, ngang bướng che khuất gương mặt Sony - duy mình bố họ không phải là thủ phạm sao, kẻ quen thói thay hết vợ này đến vợ khác, quen thói đưa về sống cạnh tấm thân lão hóa, tâm hồn cằn cỗi một cô vợ trẻ nõn và, theo một nghĩa nào đó, bị mua về?

Ông ta lấy quyền gì tiếm đoạt của những chàng trai ba mươi tình nương thuộc về họ, ông ta lấy quyền gì mà múc từ suối nguồn mối tình si nồng nàn ấy, kẻ lê lết đôi tông khi leo trèo đã chà đến láng bóng thân cành to nhất của cây phượng vĩ?

Grete và Lucie từ khách sạn đi ra, mỗi đứa khoác theo một ba lô.

Chúng đứng lại gần bàn, chờ đợi, sẵn sàng xuất phát.

Norah ngắm nhìn gương mặt của Lucie, đăm đắm, nhức nhối, và như thấy gương mặt thân thương kia không còn ý nghĩa gì với chị nữa.

Nó đấy, các nét thanh thoát của nó đấy, nước da rám nắng, cái mũi nhỏ xinh, các lọn tóc buông vờn xuống trán nó đấy, nhưng tình yêu trong lòng chị không nhận dạng được nó.

Chị vừa thấy rung động vừa thấy, trong vai trò làm mẹ, lơ đễnh, xa vời.

Mà chị yêu đến đắm đuối con gái mình đấy chứ, vậy thì cái gì đây?

Phải chăng đơn giản chỉ là chị tủi nhục vì cảm thấy đã kết nối sau lưng chị, lợi dụng sự vắng mặt của chị, một mối hòa hợp khăng khít giữa Jakob và bọn trẻ?

- Nào, Jakob phán, mình đi thôi, anh thanh toán rồi.

- Đi đâu cơ? Norah ngơ ngác.

- Bọn anh sẽ không ở lại khách sạn, đắt quá.

- À dĩ nhiên rồi.

- Bọn anh đến nhà bố em được mà nhỉ?

- Vâng, Norah đáp, giọng phó mặc.

Anh hỏi hai đứa bé xem chúng đã san đều đồ đạc sang cả hai ba lô mà không bỏ quên thứ gì chưa và Norah buộc phải ghi nhận rằng giờ thì anh biết nói năng với vẻ dịu dàng cương quyết mà chị vẫn muốn thấy anh có được.

- Thế còn trường lớp bài vở thì sao? chị như vô tình buột ra.

- Bắt đầu nghỉ Phục sinh rồi mà, Jakob đáp, thoáng ngạc nhiên.

- Em không nhớ đấy.

Chị run rẩy, đảo lộn.

Mấy chuyện này vẫn luôn nằm trong tầm kiểm soát của chị.

Jakob có đang nói dối chị không?

- Bố em, chị nói, chưa bao giờ thực sự ưa con gái. Và giờ thì tự dưng có tận những hai đứa!

Chị bật một tiếng cười gượng ép, ngượng ngùng trước mấy gương mặt nghiêm trang vì có một ông bố như thế và vì phải đùa cợt về ông ta.

Bởi mọi thứ đến từ ngôi nhà đó chỉ là tàn phá và ô danh.

Chị gặp đôi chút khó khăn, trong taxi, để chỉ đích xác nhà bố chị nằm ở đâu.

Chị chỉ biết địa chỉ ang áng, tên khu phố, Điểm E, mà hai mươi năm nay biết bao nhiêu khu dân cư đã được xây dựng nên chị không sao định vị được, đến nỗi có lúc chị nghĩ, khi lại chỉ sai đường cho lái xe, Jakob và bọn trẻ sẽ cho là chị phịa ra từ sự tồn tại của ngôi nhà đến người sở hữu nó.

Chị ấp tay Lucie trong tay mình, hết bóp chặt rồi lại vuốt nhè nhẹ.

Chị cảm thấy, bấn loạn, tình mẫu tử đích thực nhủn yếu đi - chị không còn ý thức được về nó, chị thấy nguội lạnh, bồn chồn, tã tượi đến khôn cùng.

Khi cuối cùng họ cũng đỗ lại trước căn nhà, chị lao ra khỏi xe và chạy bổ đến trước hiên nơi bố chị vừa xuất hiện vẫn trong bộ quần áo nhàu nhĩ, các móng chân dài ngoẵng vàng vọt thò ra cũng vẫn từ đôi tông màu hạt dẻ.

Ông ta săm soi, phía sau Norah, với con mắt đầy nghi kỵ, Jakob và hai bé gái đang lúi húi lôi túi ra khỏi cốp xe.

Chị hỏi ông ta, người co rúm lại, xem họ có nghỉ lại trong nhà được không.

- Đứa tóc nâu là con gái con, chị nói.

- Thật à, con có con gái à?

- Vâng, con có viết cho bố khi sinh cháu còn gì.

- Thế còn cậu ta, chồng con đấy à?

- Vâng.

- Bọn con cưới nhau thật rồi chứ?

- Vâng.

Chị nói dối mà lòng giận sôi lên, biết rõ thói lề khuôn phép ám ảnh ông ta đến mức nào.

Thế là ông ta nhoẻn cười, an tâm, và chìa một bàn tay thân ái cho Jakob, rồi cho Grete và Lucie, khen vẻ đẹp của bộ váy chúng mặc bằng giọng xã giao, mơn trớn, nhừa nhựa mà ông ta sử dụng khi dẫn các vị khách du lịch quan trọng nhất đi thăm ngôi làng nghỉ dưỡng.

Sau bữa trưa trong đó lại một lần nữa ông ta cam chịu nhục hình tham ăn tục uống, chốc chốc lại bật ngửa ra sau nghỉ lấy hơi, miệng há hốc, mắt lim dim, Norah kéo ông ta vào phòng Sony.

Ông ta tỏ rõ vẻ ghê tởm khi phải bước vào đó nhưng, ễnh lên vì thức ăn, không thể làm gì khác ngoài việc thả phịch người xuống giường.

Ông ta thở như một con vật đang hấp hối.

Norah tựa người vào cánh cửa.

Ông ta trỏ vào một ngăn kéo tủ, Norah kéo nó ra và thấy trên chồng áo phông của Sony bức ảnh lồng khung của một cô gái trẻ măng, má phính, mắt cười, đang xoay lớp vải nhẹ của một tà váy trắng quanh đôi chân thon đẹp.

Chị thốt lên, cay đắng, nghẹn ngào vì thương cảm với cô gái:

- Bố cưới vợ nữa làm gì chứ? Bố còn cần thêm cái gì nữa mới được chứ?

Ông ta giơ một bàn tay bạc nhược và lờ đờ lên mà lào thào rằng các bài học đạo đức không làm ông ta bận tâm.

Rồi, dần dà lấy lại hơi thở:

- Bố bảo con đến vì con phải bào chữa cho Sony. Nó không có luật sư. Bố không có tiền thuê luật sư.

- Em chưa có luật sư sao?

- Chưa, bố vừa bảo đấy thôi. Bố không có tiền thuê luật sư giỏi.

- Không có tiền! Thế còn Dara Salam thì sao?

Chị khó chịu vì giọng chính mình, cắm cảu, nanh nọc, cũng như vì cảm giác chị đang làm mình làm mẩy với bố, con người tồi tàn mà chị cố gắng chỉ duy trì một mối quan hệ vô thưởng vô phạt.

- Con biết, chị nói giọng mềm mỏng hơn, ban đêm bố ở đâu.

Ông ta nhìn chị trân trối, hơi xéo sang một bên, bằng con mắt khắc nghiệt và lạnh lùng của ông ta, hằn học, hung hãn.

- Dara Salam phá sản rồi, ông ta đáp. Bố không còn gì ở đấy nữa. Con phải lo cho Sony thôi.

- Nhưng ai lại làm thế, bọn con là chị em mà. Bố bảo con bào chữa cho em thế nào bây giờ?

- Chuyện đó có bị cấm đâu nhỉ?

- Không bị cấm, nhưng không ai làm thế cả.

- Thế thì có vấn đề gì nào? Sony cần một luật sư, đó là điều duy nhất quan trọng.

- Bố còn thương Sony không đấy? chị bật kêu lên, không sao hiểu nổi.

Ông ta cúi gập người, hai tay bưng lấy mặt.

- Đứa con trai này, ông ta thì thầm, là cả cuộc đời bố.

Ông ta ngồi đó, béo phị và già nua, đầu gối co lên tận bụng, và Norah bất giác nhận ra rằng một ngày kia ông ta sẽ thành tro bụi, ông ta, người chị vẫn nghĩ đến trong oán hận, người chị ngỡ là chẳng chuyện gì có thể chạm tới.

Ông ta ngồi bên mép giường, nặng nhọc đứng dậy.

Mắt ông ta lướt từ đống bóng bẹp gí nơi góc phòng sang tấm ảnh Norah đang cầm.

- Ả đàn bà này, ả là một kẻ xấu xa, chính ả đã ve vãn nó. Chứ nó thì chẳng đời nào dám hé mắt nhìn vợ của bố mình.

- Cũng không nên quên, Norah rít lên, cô ta mới là kẻ mất mạng chứ nhỉ?

- Sony, nó sẽ bị bao lâu? Con nghĩ sao? ông ta hỏi vẻ bấn loạn tột cùng. Nó không đến nỗi phải ngồi tù mười năm chứ? Đến thế không?

- Cô ta chết rồi bố, em đã bóp cổ cô ta, cô ta đã vô cùng đau đớn, Norah lào thào. Hai đứa bé gái, hai đứa sinh đôi ấy, bố đã bảo gì chúng?

- Chẳng bảo gì cả, bố có bao giờ nói chuyện với chúng đâu. Chúng không ở đây nữa.

Ông ta ra điều ngoan cố, bất cần.

- Sao cơ, không ở đây là sao?

- Sáng nay, bố cho hai đứa ra Bắc rồi, về lò nhà chúng nó, ông ta vừa nói vừa hất hàm về phía ảnh vợ.

Norah, thốt nhiên, không chịu đựng nổi việc nhìn vào ông ta nữa.

Chị thấy mình như không còn bất cứ lối thoát nào, ông ta như túm chặt lấy chị, thật ra là túm chặt lấy tất cả bọn họ từ khi ông ta bắt cóc Sony, đóng hằn vào đời họ con dấu hung bạo của mình.

Phải nhờ đến sức mạnh của lòng quyết tâm chị mới tự đứng dậy được và tìm được cho mình chỗ đứng trong một văn phòng luật, đã sinh hạ Lucie và mua căn hộ, nhưng chị sẽ cam lòng cho đi tất thảy để chuyện đó đừng ập xuống, để Sony chưa từng bị giật khỏi tay họ khi anh mới lên năm.

- Một lần con đã bảo bố, bố vẫn nhớ, rằng con sẽ không bao giờ bỏ rơi Sony, bố chị phán.

Một vài bông hoa vàng dây bẩn ra tấm ga, từ trên vai ông ta rớt xuống và bị tấm thân thù lù của ông ta đè nát.

Bây giờ thì, Norah thầm hỏi, con quỷ ngồi trên bụng Sony phải nặng đến cỡ nào rồi?

* * *

Lúc ăn tối, hôm đó, Jakob và bố chị đang trò chuyện rất tâm đầu ý hợp, thì Norah nghe thốt ra từ miệng ông ta:

- Khi Norah của bố sống ở đây…

- Bố nói gì thế? Con có bao giờ sống trong căn nhà này đâu! chị kêu lên.

Ông ta xé một miếng thịt to từ cái đùi gà quay, giữ trong tay, thong thả nhai, nuốt, rồi nói giọng thản nhiên:

- Không, bố biết chứ. Ý bố là khi con sống trong thành phố này, ở Grand-Yoff.

Thế là chị cảm giác có một túm bông mắc ngang cổ họng, tai chị bắt đầu khẽ kêu o o.

Giọng Jakob, giọng bố chị, giọng hai đứa bé đang tán gẫu với vẻ bình lặng thái quá, như đang dần trôi ra xa, trở nên gần như không nghe rõ được, chỉ còn là những âm thanh ong ong lao xao.

- Thôi đi bố, chị nạt nộ, con chưa bao giờ sống ở Grand-Yoff hay bất cứ chỗ nào trên cái đất này.

Nhưng chị không chắc mình đã nói ra hoặc, nếu đã nói, thì đã có ai nghe thấy chị.

Chị húng hắng và cao giọng nhắc lại:

- Con chưa bao giờ sống ở Grand-Yoff cả.

Bố chị nhướn mày vẻ ngạc nhiên thích thú.

Cái nhìn của Jakob, do dự, chuyển từ Norah sang bố chị còn hai đứa bé cũng đã ngừng ăn, đến nỗi Norah thấy bắt buộc phải thêm vào, rụng rời vì cái vẻ van vỉ hòng làm người ta tin mình:

- Con chưa bao giờ sống ở đâu ngoài Pháp cả, bố biết thế cơ mà.

- Masseck! bố chị gọi to.

Ông ta ra lệnh bằng vài câu ngắn gọn và Masseck đi tìm một hộp giày rồi đặt lên bàn cho bố chị lục lọi vẻ nôn nóng.

Ông ta lấy ra một bức ảnh nhỏ hình vuông và quay nó về phía Norah.

Giống như mọi bức ảnh bố chị chụp, hình ảnh trên đó, có chủ đích hay không, trông muồi muội.

Ông ta dàn xếp sao cho mọi thứ đều nhuốm vẻ mờ mịt và qua đó muốn khẳng định gì thì khẳng định.

Cô gái trẻ dáng tròn lẳn đang đứng thẳng trước một căn nhà nhỏ tường màu hồng lợp mái tôn xanh dương.

Cô mặc một chiếc váy xanh lục điểm những đốm vàng.

- Đấy có phải con đâu, Norah nói, thở phào nhẹ nhõm. Mà là chị con. Bố toàn nhầm bọn con với nhau, mà chị ấy thì lớn tuổi hơn con chứ.

Lẳng lặng không đáp, ông ta chìa tấm ảnh cho Jakob, rồi cho Grete và Lucie xem. Phân vân, hai đứa bé liếc về phía chị một ánh mắt mông lung.

- Anh cũng tưởng là em cơ đấy, Jakob nói cùng một tiếng cười se sẽ, bối rối. Hai chị em giống nhau quá.

- Ồ, cũng không giống lắm đâu, Norah thì thào. Ảnh này không nét, thế thôi.

Bố chị ve vẩy tấm ảnh trước khuôn mặt đang cúi xuống, khẽ ửng đỏ, của Lucie.

- Thế nào, cô bé! Đây là mẹ hay không phải là mẹ nào?

Lucie gật đầu lia lịa.

- Con thấy chưa, bố chị nói, con gái nhận ra con kìa.

Nói rồi ông ta dòm trộm chị, hơi liếc xéo, bằng tia nhìn nghiệt ngã và lấm lét của mình.

- Em không biết chị em đã sống ở Grand-Yoff à? Jakob hỏi với ý định rõ ràng là ứng cứu cho chị - nhưng chị có cần, Norah nghĩ thầm, sự hỗ trợ nào trong chuyện này đâu.

Phi lý quá!

Giờ thì chị thấy thật ngao ngán.

- Không, em không biết. Chị hiếm khi kể cho em biết việc chị làm hoặc những nơi chị đi để truyền bá cho cộng đồng của mình. Thế chị con đến đây làm gì? Norah hỏi mà không nhìn thẳng vào mặt bố.

- Đấy là con, chứ có phải chị con đâu. Con phải biết điều đó, điều đã đưa con đến đây chứ. Ít nhất thì bố cũng phân biệt được các con mình mà.

* * *

Giữa đêm khuya khoắt, để Jakob đang ngủ lại, chị ra khỏi căn nhà ngột ngạt, mặc dù biết sẽ không tìm thấy sự thanh tịnh ngoài kia bởi ông ta ở đó, rình rập từ trên ngọn cây phượng vĩ.

Và chị nghe mà không trông thấy ông ta trong màn đêm thăm thẳm và tiếng lừ khừ phát ra từ cổ họng ông ta hay tiếng đôi tông dò dẫm trên cành cây nhẹ không mà chị vẫn nghe ra và chúng khuếch đại trong óc chị đến mức làm chị ù đặc.

Chị đứng đó, bất động trước hiên nhà, đôi chân trần giẫm trên nền bê tông hâm hẩm nóng và ram ráp, ý thức rằng đôi tay mình, đôi chân mình, khuôn mặt mình, thẫm hơn màn đêm, hẳn đang loang loáng một vệt sáng từa tựa màu sữa và rằng, có lẽ thế, ông ta thấy chị hệt như chị thấy ông ta, chính ông ta, lom khom trong bộ quần áo sáng màu, khuôn mặt bị khỏa lấp bởi chính cái bóng mình.

Trong chị diễn ra trận quyết đấu giữa cơn thỏa mãn vì phát hiện ra ông ta và nỗi ghê sợ phải chung chia cùng một bí mật với con người kia.

Giờ thì chị cảm thấy ông ta sẽ mãi hậm hực với chị vì đã dự phần vào bí ẩn ấy, chị, người ông ta không hề chọn để loan báo về nó.

Đó có phải là lý do khiến ông ta ra sức làm chị rối trí với bức ảnh chụp ở Grand-Yoff?

Chị thậm chí còn không nhớ mình đã bao giờ đặt chân đến khu phố đó hay chưa.

Chi tiết duy nhất làm chị lấn bấn, chị sẵn lòng công nhận, là chị gái chị vận một chiếc váy chẳng khác gì chiếc của chị bởi mẹ đã may cho chị chiếc váy màu lục điểm hoa vàng li ti từ tấm vải chị mua ở cửa hàng Bouchara.

Không thể có chuyện mẹ gạn may được đến hai bộ váy từ mảnh vải đó.

Norah vào nhà, đi dọc hành lang cho đến tận phòng hai đứa sinh đôi, nơi Grete và Lucie được Masseck đưa đến ở.

Chị nhẹ nhàng đẩy cửa và thứ mùi ấm áp tỏa ra từ mái tóc trẻ thơ bất giác làm trào dâng lòng trìu mến đã rời bỏ chị.

Thế rồi nó trở lui và rút đi, chị lại cảm thấy lơ vơ, chai lì, không thể tiếp cận, như bị choán ngự bởi điều gì đó khăng khăng không chịu nhường chỗ cho bất cứ điều gì khác, một điều cứ thế, thản nhiên, không phân trần, chiếm hữu lấy chị.

- Lucie, con yêu, chú gà tía bé bỏng của mẹ, chị thì thầm, và cái giọng vô hồn này gợi nhớ nụ cười của Sony hoặc của mẹ chị bởi nó như không phải từ cơ thể chị phát ra mà lập lờ trước môi chị, sản phẩm đơn thuần sinh ra từ không khí, và chẳng còn gì là rung cảm ẩn trong những từ cửa miệng chị vẫn nói.

* * *

Chị lại đối diện với Sony, bị ngăn cách với anh qua một hàng rào mà họ phải, mỗi người một bên, tì miệng vào mới mong nghe được tiếng nhau.

Chị bảo đã mang cho anh thuốc mỡ chữa eczema, thuốc sẽ được chuyển về trạm xá cho anh sau khâu kiểm tra và Sony phì cười bảo rồi anh sẽ chẳng bao giờ biết nó màu gì, bằng chất giọng nhã nhặn đặc trưng của anh dù nội dung câu chuyện là gì.

Giờ thì chị nhận ra rõ ràng, bất chấp vẻ gầy guộc, những vẩy máu khô, bộ ria bờm xờm, khuôn mặt của em trai, chị gắng đọc trên gương mặt vốn là chính lòng tốt, là gương mặt thánh thần, những dấu hiệu của đảo lộn, sám hối, sầu đau.

Tuyệt không có gì.

- Sony, chị không sao tin được chuyện này, chị bảo anh.

Rồi chị nhớ lại trong một nỗi cay đắng nặng nề là chị chuyên nghe người thân của tội phạm giãi bày như thế, vô hiệu, thê thiết.

Nhưng Sony, anh thực sự đúng là một dạng tỉnh bơ.

Anh vừa lắc lư đầu vừa gãi.

- Chị sẽ bào chữa cho em. Chị sẽ là luật sư của em. Chị sẽ có quyền đến thăm em nhiều hơn.

Anh lại lắc lư đầu, nhẹ nhàng, dù vẫn cào lia lịa hết má lại trán.

- Chị này, không phải em đâu, anh bình thản nói. Em không làm được điều ác với cô ấy.

- Em bảo sao?

- Không phải em.

- Em không phải là kẻ giết cô ta ư? Lạy Chúa tôi, Sony.

Cộc răng vào song sắt, chị cảm nhận được vị gỉ sét trên môi.

- Thế thì ai đã giết cô ta hả Sony?

Anh nhún nhún đôi vai xương xẩu.

Anh bị đói triền miên kỳ tử, anh bảo chị, vì một vài kẻ bị giam giữ, trong số ngót nghét cả trăm người chung đụng cái phòng giam to rộng này, ngày nào cũng đánh thó một phần khẩu phần của anh.

Anh chỉ còn, anh nhệch miệng cười bảo chị, mơ chuyện ăn uống nữa mà thôi.

- Là ông ta, anh đáp.

- Bố ư?

Anh xác nhận, liếm qua liếm lại đôi môi khô nẻ.

Rồi, nhận ra là thời gian thăm viếng sắp hết, anh bắt đầu nói gấp gáp:

- Chị nhớ không, Norah, hồi em còn bé và mình còn sống cùng nhau ấy, có trò chị em mình chơi chung, chị xốc em lên vừa đung đưa vừa đếm một, hai, ba rồi lẳng em lên giường mà bảo đấy là đại dương, và em phải bơi để cập bờ, chị nhớ không?

Anh lục khục khoan khoái trong cổ họng, đầu ngả ra sau, và Norah nhận ra ngay, một cách dữ dội, cậu bé miệng há hốc mà chị lẳng lên trên chiếc giường phủ lụa xanh dương.

- Hai bé sinh đôi ra sao rồi hả chị? Anh gặng hỏi.

- Ông ta gửi chúng về bên ngoại rồi, chị nghĩ thế.

Chị nói khó khăn, hàm cứng đờ, lưỡi nề ra.

Đang đi xa dần, sau những người tù khác, thì anh ngoái lại, vẻ nghiêm trang, thốt lên với chị:

- Bọn trẻ, hai bé sinh đôi ấy, là con em chứ không phải con ông ta. Ông ta biết điều đó, chị hiểu rồi đấy.

* * *

Chị sải bước hồi lâu, dưới nắng trưa gay gắt, dọc vỉa hè nhà tù, không cảm thấy có đủ hơi sức ra gặp Masseck đang đợi chị trong xe.

Mọi thứ, rốt cuộc, vẫn theo đúng trật tự, chị nghĩ, phấn chấn một cách lạnh lùng.

Cuối cùng chị cũng thấy mình như đang nhìn chòng chọc vào mắt con quỷ đã thượng lên bụng em trai, chị nghĩ: mình sẽ bắt ông ta phải khạc ra, nhưng là chuyện gì mới được chứ và ai có thể phục dựng điều đã bị tước đoạt bao năm trời nay?

Là chuyện gì?

* * *

Masseck đi theo một con đường khác lộ trình quen thuộc, điều chị nhận ra mà chẳng để tâm gì nhiều, nhưng khi ông ta dừng xe trước một chái nhà nhỏ màu hồng mái tôn xanh dương, tắt công tắc rồi co tay lên đầu gối, chị quyết định sẽ không đặt thêm câu hỏi nào, sẽ không tiến một bước nào về phía cái bẫy có lẽ đang giăng ra không chừng.

Bây giờ thì chị, vì Sony cũng như vì chính bản thân chị, phải là một nhà chiến lược mạnh bạo và khôn khéo.

Yếu tố bất ngờ sẽ không vượt mặt mình được nữa.

- Ông bảo tôi chỉ nhà này cho cô, Masseck thông báo, vì đây là nơi cô ở ngày xưa.

- Ông ấy nhầm đấy, đó là chị cháu, Norah đính chính.

Sao chị lại từ chối xem kỹ căn nhà nhỉ?

Bối rối với chính mình, Norah liếc nhìn mấy bức tường màu hồng cũ xỉn, lối hành lang hẹp đua dài ở mặt tiền, những căn nhà lân cận khiêm nhường có trẻ con nô đùa đằng trước.

Đã xem ảnh nên chị không ngăn được tâm trí mình, chị nghĩ, nhận ra chốn này.

Nhưng kỷ niệm không trở về từ nơi xa thẳm hơn ư?

Không phải, phía sau những bức tường màu hồng kia, có hai căn phòng nhỏ lát đá xanh thẫm và, lùi sâu hơn, một góc bếp bé xíu sực nức mùi cà ri?

* * *

Chị nhận thấy, suốt cả bữa tối, bố chị và Jakob thích thú tranh luận với nhau và, kể cả không thể giả đò quan tâm đến bọn trẻ, bố chị vẫn gò mình chốc chốc lại nhăn mặt với hai đứa một cái, coi như để mua vui cho chúng, kèm theo đó là những âm thanh gây cười từ miệng phát ra.

Ông ta có vẻ sảng khoái, gần như là vui vẻ, như thể là, Norah nghĩ, chị đã cất cho ông ta gánh nặng khủng khiếp từ tình trạng tù đày của Sony và ông ta chỉ còn việc chờ chị giải quyết tình hình, như thể chị đã lãnh trách nhiệm đạo đức còn ông ta đã vĩnh viễn được giải thoát khỏi nó.

Chị cảm thấy, trong lối ứng xử của bố chị với bọn trẻ, ngầm ẩn một thái độ nịnh nọt với bản thân chị.

- Masseck đã chỉ cho con xem căn nhà chưa? bỗng nhiên ông ta hỏi chị.

- Rồi, chị đáp, ông ấy đã chỉ cho con ngôi nhà chị con ở ngày xưa.

Ông ta cười nhạt, cảm thông, từ tốn.

- Bố biết, ông ta tiếp lời, con đến Grand-Yoff làm gì, bố đã nghĩ và nhớ ra rồi.

Chị xây xẩm mặt mày, thấy mình đẩy ghế, chạy trốn ra vườn.

Rồi chị kìm mình và, nghĩ đến Sony, dằn lại những sợ hãi và ngờ vực, những muộn phiền và chán nản.

Ông ta có nói gì cũng không nhằm nhò nữa, bởi chị sẽ bắt ông ta khạc ra.

- Con đến để gần bố hơn, đúng thế. Con khoảng, bố không nhớ rõ lắm, hai tám hai chín tuổi gì đấy.

Ông ta bộc bạch với kiểu giọng thuộc loại lấp lửng nhất.

Có vẻ như ông ta muốn phá bỏ mọi biểu hiện đối đầu giữa họ.

Jakob và mấy đứa trẻ dỏng tai lên và Norah cảm thấy rằng trước ba người kia cử chỉ nho nhã của bố chị, uy quyền tuổi cha chú và tàn dư từ phong thái đĩnh đạc đảm bảo cho ông ta một uy thế mà chị không còn nữa.

Giờ thì họ ngả về tin lời ông ta và nghi ngờ chị.

Không phải họ có lý sao?

Và không phải là tất cả mọi nguyên tắc giáo dục của chị đang bị phản bác, trong vẻ nghiêm ngặt, chói lọi, quyết liệt của nó sao?

Bởi nếu họ cho rằng chị đã dối trá, giấu giếm hoặc quên đi theo kiểu thật kỳ cục, chị càng mang bộ mặt tội đồ vì đã đòi hỏi và tụng ca, trong cuộc sống họ chia sẻ cùng nhau, một sự nghiêm ngắn chỉn chu cỡ ấy.

Nhưng họ không có lý sao?

Một hơi nóng ẩm trườn dọc đùi chị, len lách giữa mông chị và ghế.

Chị vò mạnh tà váy.

Tuyệt vọng, chị chà mấy ngón tay ướt vào khăn ăn.

- Muốn biết sống bên cạnh Sony và bố thì như thế nào, bố chị nói tiếp giọng khoan dung, nên con thuê nhà ở Grand-Yoff, bố đoán con muốn tự lập thôi vì đời nào bố lại không chịu đón con về ở cùng. Con ở lại cũng không lâu lắm, nhỉ? Chắc con đã tưởng tượng, bố không biết nữa, những mối quan hệ kiểu như ở chỗ con bây giờ, người ta tối ngày kể lể, tâm sự, hối tiếc, vẽ ra đủ mọi loại vấn đề và mở miệng là nói yêu với thương, nhưng mà bố thì bận trăm công nghìn việc ở Dara Salam, vả lại đấy cũng không phải kiểu của bố, chuyện tâm tư tình cảm. Không, con ở lại không lâu lắm, con thất vọng thì phải. Bố không rõ lắm. Mà Sony hồi đó không được sung sức và có lẽ cả em cũng làm con thất vọng.

Chị không cử động, cố không để lộ chút gì trong sự khốn khổ của mình.

Chị gác chân lên thanh ngang dưới ghế.

Khuôn mặt chị nóng ran, gáy bỏng rát.

Chị không nói năng gì, giữ nguyên mắt cụp xuống và nán lại cho đến khi ai nấy đều đã rời khỏi bàn, sau đó chị mới vào bếp tìm giẻ lau nhà.

* * *

Tối hôm đó, chị ra ngoài hiên trước khi bóng đêm ập xuống, biết sẽ thấy bố mình ở đó, đứng thẳng, bất động trong sự chờ đợi nhẫn nại, bất di bất dịch từ lúc nhảy lên.

Ông ta vẫn sáng lựng như lệ thường trong áo sơ mi dơ bẩn.

Ông ta liếc nhìn bộ váy màu be mà chị đã là phẳng, bĩu miệng rồi nói, gần như là tốt bụng:

- Lúc nãy con đái dầm. Có gì đâu, con biết mà.

- Sony bảo con là bố đã bóp cổ dì, Norah nói, dửng dưng trước điều ông ta vừa nói ra.

Không một thoáng run rẩy, không đánh mắt sang hướng khác, ông ta phần nào lãng đi, hẳn đã chìm trong tiềm thức về màn đêm đang tới và lòng hăm hở của chính mình được gặp lại nơi trú ẩn tối sẫm trên cây phượng.

- Sony khẳng định là do nó, cuối cùng ông ta cũng cất lời, như thể bị gợi nhớ về một thực tại đáng chán ngán. Nó chưa bao giờ và sẽ không bao giờ nói điều gì khác đâu. Bố biết nó. Bố tin ở nó.

- Nhưng sao lại thế mới được chứ? chị kêu lên, nghẹn ngào.

- Bố già rồi, con gái. Con có hình dung nổi bố ở Reubeuss không? Thôi nào. Mà theo bố biết, con có ở đó đâu. Con biết gì chuyện ai đã làm gì nào? Không gì hết. Sony đã thú tội, họ khép cuộc điều tra lại rồi, vậy thôi.

Giọng ông ta càng lúc càng thấp xuống, lí nhí, xa xăm.

- Con trai tội nghiệp của ta, ông ta lào thào.

* * *

Trong buồng ngủ biến thành phòng làm việc tạm thời, chị đọc tới không biết lần thứ bao nhiêu hồ sơ dự thẩm vụ án của Sony.

Jakob và hai đứa bé gái đã quay lại Paris còn chị về ở trong căn nhà tường màu hồng mái tôn xanh, sau khi đã thỏa thuận với đồng nghiệp trong văn phòng để được bào chữa cho Sony.

Và thỉnh thoảng chị ngước mắt khỏi tập hồ sơ khoan khoái ngắm nhìn căn phòng nhỏ màu trắng trống trơn và chấp nhận ý nghĩ là chị, mười năm trước, có thể đã từng ngủ trong chính căn phòng này, bởi giờ đây chính thức thừa nhận khả năng đó với chị còn đơn giản hơn là chối bỏ nó trong kinh hãi và tức giận, tới mức chị không chút e sợ để mình bị xâm chiếm bởi cảm giác quen thuộc có khi còn đến từ việc chị đã nếm trải trong mơ điều chị đang sống trong thực tại.

Chị ở đó, một mình trong ánh sáng chứa chan tràn ngập căn nhà xa lạ, ngồi trên cái ghế kim loại sáng bóng cứng đờ và lạnh toát, và cả cơ thể chị đang chùng xuống nghỉ ngơi và tâm trí chị cũng đang lơi nghỉ như thế.

Chị hiểu chuyện đã xảy ra trong nhà bố chị, những người này hay những người kia chị đều hiểu như thể chị đã lần lượt ngồi lên bụng từng người một.

Bởi Sony đã nói với thẩm phán: “Tôi trốn trong phòng dì tôi, trong cái hốc giữa tủ quần áo và góc tường và tôi siết chặt trong túi đoạn dây tôi lấy ở ngăn tủ dưới chậu rửa bát trong bếp, một mẩu sót lại từ sợi dây phơi quần áo ngoài vườn. Tôi biết cho bọn trẻ đi ngủ xong cô ta sẽ về phòng một mình vì tối nào cô ta cũng làm như thế, và tôi biết bố tôi sẽ không vào vì ông ấy thôi không ngủ trong phòng này nữa, tôi không thể nói ông ấy ngủ ở đâu, tôi biết nhưng tôi không nói được. Điều đó có nghĩa là tôi đã tính toán hoàn hảo hành động của mình, tôi biết dì tôi sẽ tiến về phía tủ quần áo và thật dễ để tôi thòng sợi dây quanh cổ cô ta. Cô ta khá cao nhưng lại mảnh dẻ và không khỏe lắm, cánh tay cô ta gầy và yếu, cô ta sẽ giãy giụa ít thôi, tôi biết thế. Tôi đã từng ghì chặt cô ta vào lòng trong căn phòng này đủ nhiều để biết là sức mạnh của tôi là vô biên bên cạnh sức liễu yếu đào tơ của cô ta, tôi thường ôm cô ta mà. Cô ta gầy đến nỗi khi ôm cô ta tôi gần như có thể chạm vào vai mình. Thế nên mọi sự diễn ra đúng như tôi trù liệu. Cô ta bước vào, đóng cửa lại, đi về phía tủ và tôi vươn người về phía cô ta và đã làm điều đó. Cổ họng cô ta kêu òng ọc lên, cô ta gắng túm lấy sợi dây thít vòng quanh cổ nhưng lại yếu sức quá rồi. Nửa người cô ta sụm xuống, tôi nhấc cô ta đặt lên giường. Tôi ra ngoài, đóng cửa, về phòng mình. Tôi bơm căng hết chỗ bóng rổ vì tôi nghĩ chắc còn lâu mới có người bơm chúng lên mà tôi thì thấy dễ chịu hơn khi chúng được bơm căng đúng cách. Tôi đi ngủ và ngủ một thôi đến sáu giờ. Bọn trẻ kêu khóc ầm ĩ làm tôi tỉnh dậy. Bọn chúng sang phòng mẹ, và tiếng chúng gào đã đánh thức tôi. Một lúc sau, cảnh sát đến và tôi kể lại toàn bộ chuyện đó như hôm nay tôi kể ông nghe. Động cơ của tôi: mẹ ghẻ tôi và tôi, chúng tôi yêu nhau ba năm rồi. Cô ta bằng tuổi tôi và đấy là lần đầu tiên tôi đem lòng yêu một người. Tôi yêu cô ta không gì trên đời sánh được. Khi bố tôi lấy vợ và đưa cô ta về nhà, tôi đã phải lòng cô ta ngay. Chuyện thật khó khăn, tôi thấy mình tội lỗi và nhơ bẩn. Nhưng cô ta đáp lại tình cảm của tôi rồi chúng tôi bắt đầu quan hệ. Với tôi, đó là lần đầu tiên, tôi đã đợi đến tận lúc ấy, trước đó tôi chưa dám bao giờ. Tôi thấy cô ta xinh đẹp và vui tươi, tôi hạnh phúc tột bậc. Cô ta dính bầu và tôi đinh ninh rằng đó là của tôi, tôi đã quyến luyến với bọn chúng vô cùng, tôi hạnh phúc như thế vì bố tôi không phải buồn tủi chuyện gì cả, tôi không còn sợ ông ấy nữa, còn ông ấy không can thiệp vào chuyện của tôi. Nhưng cô ta lại bắt đầu mệt mỏi vì tôi. Cô ta không đủ khả năng yêu thương tôi suốt phần đời còn lại giống như tôi. Cô ta không hài lòng, bắt đầu ghét cái mặt tôi. Cô ta bảo tôi phải ra khỏi nhà, tôi đi chỗ khác mà sống. Nhưng tôi đi đâu được và làm gì được và có ai để yêu thương đây? Trong ngôi nhà của bố, tôi ở nhà mình và tôi, theo cách không thể đảo ngược, hôn phối với vợ của bố và con bố chính là con tôi. Bỗng dưng, các bí mật của bố cũng là của tôi, vì thế tôi không thể nhắc đến bố dù về bố chẳng có gì là tôi không biết.”

Và cô gái trẻ Khady Demba, mười tám tuổi, thì nói: “Tôi đang ở trong bếp thì nghe tiếng hai đứa chúng nó khóc ầm lên. Tôi ra khỏi bếp và đi về căn phòng có hai đứa đang gào thét. Chúng ở cạnh giường, đứng thẳng, còn mẹ chúng thì nằm dài, tôi thấy mắt bà ấy mở to và màu khuôn mặt không giống như bình thường.”

Còn bố họ: “Tôi là người đã tự tay gây dựng cơ đồ và tôi cho rằng mình có quyền hãnh diện chút đỉnh. Bố mẹ tôi không tấc đất cắm dùi, quanh tôi ai cũng tay trắng, chúng tôi sống sót nhờ lo toan và khéo vun vén nhưng lãi lời hằng ngày không xứng với những nỗ lực trí tuệ ngày ngày bỏ ra. Tôi đã du học bên Pháp vì tôi là một gã thông minh sáng láng rồi tôi trở về cùng Sony con trai tôi lúc nó năm tuổi, và tôi lao vào làm ăn. Tôi mua lại một ngôi làng nghỉ dưỡng đang xây dở ở Dara Salam và tôi đã làm cho nó trở thành một nơi năng được lui tới và sinh lời nhưng rồi may mắn lại ngoảnh đi và tôi phải chia tay Dara Salam và, như tình trạng hiện nay, tôi phải sống đạm bạc tằn tiện, chuyện đó làm tôi bận lòng ít thôi và tôi chẳng còn nhiều kiêu hãnh, còn chẳng bao lăm. Tôi về nhà mình thì được tiếp đón bằng những tiếng gào thét ấy. Nếu Sony con trai tôi khẳng định nó là tác giả của hành vi đó, tôi nghiêng mình thể tất cho nó, bởi tôi vẫn luôn yêu thương nó như con trai tôi và như nó vốn thế, chính bản thân nó, mặc dù thỉnh thoảng người ta lại lời ra tiếng vào: Con trai anh chẳng sử dụng gì đến trí thông minh của nó cả, nhưng nó đã sử dụng thứ nó có thể hoặc muốn sử dụng và đó không phải là chuyện của tôi. Tôi ghi nhận điều nó nói và tôi nghiêng mình. Vợ tôi đã phản bội tôi chứ nó thì không. Đó là con trai tôi và tôi ghi nhận và thông cảm việc nó đã làm, bởi tôi nhận ra bản thân mình trong nó. Sony con trai tôi tốt hơn tôi, nó vượt qua mọi con người tôi biết về sự cao đẹp trong tâm hồn, nhưng tôi nhận ra mình trong nó và tha thứ cho nó. Tôi nghiêng mình trước những điều nó khẳng định, tôi không nói gì thêm, không nói gì khác, và nếu lời nói của nó có thay đổi tôi cũng sẽ thuận lòng y như thế. Đó là con trai tôi và tôi đã nuôi nấng nó, chỉ vậy thôi. Vợ tôi, tôi không nuôi nấng cô ta. Tôi không hiểu cô ta và không thể tha thứ cho cô ta và mối hận trong tôi sẽ không bao giờ cạn trước ả đàn bà này bởi cô ta đã phỉ báng tôi trong chính ngôi nhà của tôi mà chẳng để ý gì đến tôi.”

* * *

Chiều tàn, khi bóng mát đổ xuống làm dịu phố xá, Norah đi thăm Sony.

Ngày nào chị cũng ra ngoài vào cùng một giờ, tiết chế nhịp nhanh nhảu của bước chân để mồ hôi đừng đổ ra đầm đìa.

Và chị sắp xếp sẵn trong đầu những câu sẽ hỏi Sony, biết trước anh sẽ chỉ trả lời chị bằng nụ cười và, về lòng quyết tâm bao che cho bố, anh sẽ không bao giờ thay đổi, nhưng muốn chứng tỏ cho anh thấy rằng chị nhất định, chị, sẽ cứu anh và như thế sẽ hiên ngang đối đầu với ông ta.

Chị hào hứng bước đi trên con phố thân quen và tâm trí chị thư thái, cơ thể chị không còn làm chị bất ngờ nữa.

Chị chào một bà hàng xóm đang ngồi trước cửa nhà, mơ màng: Mình có những hàng xóm dễ thương thật đấy, và nếu người này hay người kia, nếu ông bán bánh mì người Liban hay bà già bán nước xô đa ngoài phố tán chuyện với chị về bản thân chị cứ như họ đã biết chị mười năm trước thì chị cũng không lấy thế làm tổn thương.

Chị chấp nhận điều đó, kính cẩn, vô duyên cớ, như một điều kỳ bí.

Tương tự như thế chị cũng thôi cật vấn vì sao chị không ngờ được rằng trong chị tình yêu dành cho con sẽ hồi sinh ngay khi chị đi đến tận cùng việc chị có thể làm vì Sony, ngay khi chị giải phóng được họ, Sony và chị, khỏi những con quỷ đã ám trên bụng họ khi chị tám tuổi còn Sony mới lên năm.

Bởi chuyện là như thế.

Và chị có thể nghĩ trong bình tâm và biết ơn đến Jakob đang chăm lo cho bọn trẻ theo cách của anh mà, có lẽ, xứng đáng với cách của chị, chị có thể nghĩ đến Lucie không vướng bận chút âu lo.

Chị có thể nghĩ đến gương mặt rạng ngời của Sony em chị khi, ngày xưa, chị chơi trò tung cậu lên giường, chị có thể nghĩ đến điều đó và không vì thế mà bị giày vò.

Bởi chuyện là như thế.

Chị sẽ chăm lo cho Sony, sẽ đưa anh về nhà.

Chuyện là như thế.

đối âm

Ông ta cảm nhận sát sạt một hơi thở khác hơi thở mình, một hiện hữu khác trong vòm lá. Độ vài tuần nay ông ta biết mình đã hết đơn độc trong sào huyệt của mình và không hối hả chẳng phẫn nộ ông ta chờ đợi kẻ lạ mặt lộ diện dù đã biết đó là ai, bởi đó không thể là ai khác. Ông ta không bực mình vì trong sự im lìm tối sẫm của cây phượng vĩ trái tim ông ta đập uể oải còn trí óc ông ta chây lười. Nhưng ông ta không cảm thấy bực mình: Norah con gái ông ta ở đó, sát gần ông ta, vắt vẻo giữa các cành cây trụi hoa nồng mùi lá non chua chua, chị ở đó tối sẫm trong bộ váy xanh lục, giữ khoảng cách thận trọng với ánh lân tinh của bố, và chị đến làm tổ trên cây phượng làm gì nếu không phải để thiết lập mối hòa hợp cuối cùng? Trái tim ông ta uể oải, trí óc ông ta chây lười. Ông ta nghe thấy hơi thở của con gái mà không cảm thấy bực mình.

* Một món ăn truyền thống của người Berbère, rất phổ biến ở Bắc Phi, nguyên thủy nấu bằng bột lúa mì se thành tấm (như hạt kê) và đậu mỏ, ngày nay ăn kèm thịt và rau hầm.

* Một món ăn nguội có nguồn gốc Liban, thành phần chính là tấm mì và mùi tây, thường ăn kèm rau diếp, sau trở thành một món xa lát phổ biến ở Trung Đông, với nguyên liệu thay đổi tùy theo từng địa phương.

* Một thứ nước uống, màu đỏ, rất phổ biến ở Senegal và một vài nước Tây Phi khác, pha từ một loài hoa thuộc họ râm bụt sao khô.

2

Ròng rã cả buổi sáng, khác nào tàn dư của một cơn mộng mị âm u và mơ hồ hèn mạt, ý nghĩ đeo đẳng lấy gã, rằng gã đừng ăn nói với nàng như thế mới phải, vì lợi ích của chính cái thân gã, rồi cứ quanh đi quẩn lại mãi trong tâm trí ưu phiền của gã ý nghĩ biến thành sự đinh ninh trong khi nguồn cơn của trận cãi cọ gã còn chẳng nhớ rõ đầu đuôi - cơn mộng mị âm u và hèn mạt mà đọng lại trong gã chỉ còn là một dư vị ứ tràn cay cực.

Đáng lẽ gã không được nói năng với nàng kiểu đó - giờ thì tất cả những gì gã còn biết về vụ cãi cọ là vậy, điều làm gã không sao tập trung nổi cũng là vậy, mặc dù gã chẳng mong thu được từ đó chút lợi lộc nào, lát nữa, khi về nhà gặp lại nàng.

Bởi, gã tự hỏi mà lòng dạ rối như tơ vò, gã vỗ về lương tâm mình sao đây khi các kỷ niệm cắt gọt đi phần lời qua tiếng lại giữa họ chỉ còn trơ khấc lỗi lầm của gã, muôn đời muôn thuở, như những cơn mộng mị âm u và hèn mạt trong đó dù có nói trời nói biển, có quyết định ngược xuôi thì ta vẫn là kẻ tội đồ, bất di bất dịch?

Và làm thế nào, gã lại tự hỏi, để lắng tâm và trở thành người cha mẫu mực đây nếu không xoa dịu nổi bầu lương tâm mình, gã sẽ làm thế nào để lại được thương mến đây?

Đáng lẽ gã không được, chắc rồi, nói năng với nàng như vậy, chẳng thằng đàn ông nào có quyền làm thế.

Song le, thứ đã thúc gã để buột qua môi đôi ba lời lẽ mà một thằng đàn ông có ham muốn mãnh liệt nhất là lại được yêu như thuở nào chớ dại phát ngôn, gã khó lòng tìm lại, cứ như thể những lời ghê gớm đó (chính xác chúng là gì mới được?) đã bùng phát trong tâm trí gã, phá tàn phá hủy hết mọi thứ khác.

Vậy có đúng không khi gã cảm thấy mình đáng trách như thế?

Phải chi, gã mơ màng, chứng minh được trước tòa án nội tâm của chính mình rằng gã có lý do xác đáng hẳn hoi nào đó mới trầm mình vào một cơn điên giận mãnh liệt như thế thì gã sẽ hối tiếc cơn bộc phát của mình có chừng mực hơn và toàn bộ tâm tính gã sẽ nhờ đó mà đằm lại.

Ấy vậy mà nỗi hổ thẹn chình ình ra đấy, cuồn cuộn, khuấy đảo và hỗn độn lại chỉ khiến gã giận sôi lên.

Chao, gã ước gì có một sự thanh thản và sáng rõ làm sao!

Cớ gì, thời gian càng qua đi, cớ gì, tuổi xuân tươi đẹp càng vuột trôi, gã càng có cảm giác chỉ duy cuộc đời kẻ khác, hầu hết những kẻ khác quanh gã, là dần tiến tự nhiên trên một con đường ngày một quang quẻ, chưa chi đã được ánh sáng cuối cùng soi rọi bằng những tia nồng ấm dịu ngọt, khiến cho họ, toàn bộ cánh đàn ông quanh gã, lơi gác và thâu nạp trước cuộc đời một phong thái ung dung tự tại, sâu cay tinh tế mà thấm đẫm thứ nhận thức kín đáo rằng một hiểu biết căn bản đã đến với họ đổi lấy cái bụng mướt mát phẳng lì, mái tóc đồng màu và một sức khỏe hoàn hảo? Còn mình lại sầu thảm khôn cùng, bởi mình đang suy sụp ghê gớm.

Gã, Rudy, hình dung được hiểu biết đó thuộc loại nào, mặc dù gã như đang nhọc nhằn tiến lên trên một lối mòn nơi chẳng tia sáng cuối cùng nào xuyên thấu được những bụi cây rậm rạp.

Gã đồ rằng mình thấu tỏ, từ sâu thẳm tình trạng bấn loạn và èo ợt của mình, sự vô nghĩa căn bản của thứ làm gã dằn vặt mà dẫu vậy, cái trực giác này, gã không đủ khả năng tận dụng cho có lợi, chỉ vất vơ bên lề cuộc đời thực, cuộc đời trên đó ai cũng có quyền in dấu.

Thành thử, gã tự nhủ, gã, Rudy Descas, vẫn chưa mon men tiếp cận được, bất chấp tuổi bốn mươi ba, vẻ khoan hòa thong dong và sang cả, vẻ cười cợt bình thản gã thấy thấm đẫm từng cử chỉ đơn giản nhất, từng lời nói tầm thường nhất của những người đàn ông khác, tất cả, trong mắt gã, đều chuyện trò cùng con cái với vẻ điềm tĩnh và tự nhiên, đọc báo chí theo kiểu quan tâm nhạo cợt, thích thú nghĩ đến bữa trưa cùng chúng bạn ngày Chủ nhật kế đó mà để xôm trò họ sẽ tiêu pha phóng tay, hào hứng, không bao giờ phải gắng gượng che giấu việc mình vừa thoát khỏi trận cãi vã không biết thứ bao nhiêu, khỏi một cơn mộng mị âm u và hèn mạt. Bởi mình đang suy sụp ghê gớm.

Chẳng có gì trong đó từng được trao cho gã, chưa bao giờ.

Mà vì sao chứ, gã tự hỏi, vì sao?

Việc gã đã cư xử kém cỏi tại một thời điểm nào đó và trong một tình huống nào đó đúng lúc nhất thiết phải tỏ ra xứng tầm với thảm cảnh hay niềm vui, gã muốn công nhận lắm, nhưng thảm cảnh đó là gì, niềm vui đó ngự chốn nào trong cõi đời chật hẹp gã đang sống cùng gia đình, và đâu là những hoàn cảnh cụ thể gã không biết đương đầu trong vai một thằng đàn ông viên mãn?

Gã như thấy rõ mồn một rằng vẻ mỏi mệt sã sượi của gã (cơn thịnh nộ của gã cũng chẳng kém lai láng hơn đâu, Fanta sẽ cười gằn mà bật lại, cái kiểu tự cho là mình suy kiệt trong khi cơn thịnh nộ câm lặng gã ốp lên người thân làm họ mòn mỏi hơn hết thảy thì đúng là gã chứ chệch đi đâu được, không phải sao, Rudy?) nảy sinh từ việc gã cố lèo lái cho đúng hướng cỗ xe khốn khổ của họ, cả lô những mộng mị âm u, những mộng mị hèn mạt của họ.

Gã đã bao giờ được đền đáp cho lòng mong muốn làm đến nơi đến chốn chưa?

Chưa bao giờ, thậm chí chưa, chưa bao giờ, được chúc mừng hay kính trọng hay ghi nhận.

Biện hộ cho Fanta, người như luôn ngấm ngầm đổ riệt lên lưng gã mọi chuyện xôi hỏng bỏng không, tai bay vạ gió, gã phải thừa nhận rằng chính gã đã mau mắn đi trước mọi phán xét kiểu này khi tự âm thầm cảm thấy mình phải lãnh trách nhiệm về mọi bất hạnh rớt xuống đầu họ.

Còn những lần may mắn hi hữu, gã có thói quen đón nhận với vẻ hoài nghi, khuôn mặt thiếu tin tưởng tỏ rõ gã chẳng dính dáng gì đến cuộc tạt ngang chớp nhoáng của vận đỏ qua nhà họ đến nỗi chẳng ai có mảy may ý tưởng phải mang ơn gã về việc ấy.

Chao, điều đó, nào phải Rudy không biết.

Gã cảm thấy dồn lên trên mặt mình vẻ ngờ vực gần như ngán ngẩm lúc gã đề nghị Fanta, chẳng hạn thế, hay Djibril, đi ăn quán hoặc lướt một vòng ca nô, và gã thấy đáp lại là một vẻ lo ngại hay thoáng hoang mang (ở thằng bé con quay nhìn đi hướng khác, dò tìm ánh mắt mẹ, không đủ khả năng, nó, hiểu những dự định ngầm ẩn của bố) chiếm lĩnh hai gương mặt xinh xẻo, giống nhau như đúc, của vợ và con trai gã, và thế là gã không sao ngăn được mình cự nự họ và sùng lên, quạt vào mặt họ: À, các người không bao giờ thỏa mãn sao? dầu cho khi đó gương mặt xinh đẹp của hai con người duy nhất gã dấu yêu trên thế gian này sắt lại, không bộc lộ điều gì ngoài một vẻ ơ thờ ngán ngẩm đối với gã, đối với tuốt luốt những gì gã có thể khơi ra đặng làm họ vừa lòng, lặng lẽ tách khỏi đời họ gã đàn ông cảu nhảu và trái tính trái nết mà một phận rủi ám họ phải tạm thời chịu đựng như những mảnh vụn vương lại từ một cơn mộng mị âm u, từ một cơn mộng mị hèn mạt. Mọi thứ phải đến với mình thì đã đến cả rồi.

Gã dừng xe bên vệ con đường ngày ngày dẫn gã đến thẳng cửa hàng Manille, khi đã vượt quá cái bùng binh lớn giữa đó mới mọc lên pho tượng đá màu trắng kỳ khôi tạc một gã đàn ông khỏa thân lưng vồng cong, đầu cúi, tay vươn ra phía trước như đang chờ đợi trong sợ sệt và nhẫn nhịn những tia nước được định sẵn là sang hè sẽ tưới đẫm anh ta.

Sáng sáng Rudy theo sát từng công đoạn xây dựng đài phun nước trong lúc chậm rãi vòng chiếc Nevada cũ mèm quanh bùng binh rồi mới quẹo về phía cửa hàng Manille và cơn hiếu kỳ lơ đễnh của gã biến thành sự bối rối lúc nào không hay, rồi thành nỗi bứt rứt khi gã cho là mình nhận ra một sự nhang nhác thầm kín giữa khuôn mặt bức tượng và bản mặt gã (ở cái trán phẳng phức và vuông vắn, sống mũi cao nhưng hơi hếch, quai hàm nhô, miệng rộng, cái cằm xương xương của những kẻ tự đắc biết rõ từng bước chân dứt khoát sẽ dẫn mình về đâu, thứ não lòng một thì khôi hài mười khi người ta cam lòng đầu tắt mặt tối ở cửa hàng Manille, không phải sao Rudy Descas?) và gã thấy sự bức bối càng gia tăng khi nhìn ra bộ phận sinh dục đồ sộ mà tay nghệ sĩ, một gã R. Gauquelan sống loanh quanh đâu đó trong vùng, đã tạc đúng chỗ tiếp giáp hai chân nhân vật, buộc Rudy cảm nhận mình là đối tượng nhạo báng trước vẻ tương phản đến thảm thương giữa thái độ nhu nhược, chịu trận và hai túi bìu ngoại cỡ.

Giờ thì gã tránh đưa cái đánh mắt quen thuộc về phía bức tượng khi đi vòng quanh bùng binh trong chiếc Nevada cũ nát.

Nhưng một phản xạ ác ý đôi khi bẻ quẹo cái nhìn gã về phía khuôn mặt lạnh lẽo của nó, khuôn mặt to rộng sáng sủa tràn trề nam tính sợ sệt chúc xuống, rồi về phía hai hòn bi bất cân xứng và gã đi đến cảm thấy hằn học rồi căm hận đối với Gauquelan kẻ, đã vậy, còn bán được bức tượng cho thành phố lấy đâu chừng một trăm nghìn euro.

Tin này nhận chìm gã trong cảm giác tủi cực.

Chẳng khác nào, gã chắc mẩm, Gauquelan đã lợi dụng giấc ngủ hoặc sự ngây thơ của gã để khắc gã vào một bức ảnh khiêu dâm sẽ khiến Gauquelan đã dư dả càng phong lưu còn Descas đã chật vật lại càng thêm phần khốn khó, lố bịch - cứ như là Gauquelan lôi gã ra khỏi một cơn mộng mị âm u để tống gã vào một cơn mộng mị hèn mạt.

- Một trăm nghìn euro, anh thật không sao tin được, gã thú nhận với Fanta, cười nhạt để che giấu sự sầu não của mình. Không, quả thực, anh không thể nào tin được.

- Quan trọng gì chứ, Fanta đáp, việc ấy có tước mất của anh cái gì đâu, người khác xoay xở giỏi giang thì đã sao, với cái thói ấm ách nàng sinh ra gần đây là ra điều quan sát mọi sự dưới cái nhìn ngạo ngược, rộng lượng, hờ hững, bỏ mặc Rudy trong những ý nghĩ ti tiện và tị hiềm bởi chuyện đó, nàng chẳng muốn chia sẻ với gã nhiều hơn những chuyện khác.

Dẫu vậy nàng không thể ngăn gã hồi tưởng, và gợi lại với nàng giọng khẩn khoản, về những tháng năm chia ngọt sẻ bùi chưa đến nỗi xa xôi khi một trong những niềm vui thú thân thương nhất của họ là, trong căn phòng chập choạng, ngồi trên giường vai kề vai như hai người bạn đồng chí hướng, bóc tách bình phẩm không chút khoan dung nếp ăn ở cũng như tính nết của bạn bè, hàng xóm và từ sự nghiêm khắc chung pha trộn với một ác tâm đầy ý thức khơi ra những trận cười mà họ không bao giờ có thể hay dám ho he toan tính với người khác, chỉ thuộc về những cặp bài trùng tâm đầu ý hợp họ tạo lập được bên cạnh tình nghĩa má ấp môi kề.

Giờ thì gã muốn ép nàng nhớ lại, nàng, người giả đò tin mình chưa bao giờ cùng gã vui đùa - nhưng đó đâu phải là, không đâu, ý tưởng sáng láng nhất của gã, với cái giọng van vỉ ngoài ý muốn, hạ mình xin xỏ để rồi nàng chấp thuận nhận ra là dù sự thể thế nào thì cũng không còn nữa điều đã từng có và có lẽ đã chết hẳn rồi người bạn đồng hành khả ái mà có thể gã đã từng như thế, vì lỗi lầm của chính gã.

Và gã cứ mãi luẩn quẩn với cái điều không sao chịu đựng nổi kia, lời kết tội ngấm ngầm thít rịt lấy cổ họng gã - lỗi lầm muôn thuở của gã - gã càng vùng vẫy để thoát khỏi thứ đang siết chặt yết hầu mình, đang hủy hoại mình, càng lúc lắc cái đầu nặng trịch thì gã càng nổi sùng và càng tăng thêm số tội lỗi phạm phải.

Trên thực tế, họ mất sạch bạn bè đã từ lâu và cả hàng xóm láng giềng cũng ghẻ lạnh với gã.

Rudy Descas bất cần, gã cho rằng mình có quá đủ mối bận tâm để còn phải băn khoăn về những thứ, trong thái độ của gã, làm phật ý mất lòng, nhưng gã không còn được cùng Fanta chê cười ai kể cả khi bản thân nàng vẫn còn khả năng muốn làm thế đi chăng nữa.

Họ cô độc, vô cùng cô độc, đó là điều gã phải buộc lòng thừa nhận.

Dường như Fanta càng quay lưng lại phía gã thì bạn bè (chính xác họ là ai, tên gì, họ đã biến đi đâu hết cả?) cũng càng xa lánh, như thể tình yêu nàng mang đến cho gã, như một kẻ thứ ba rừng rực cháy giữa hai người, là thứ duy nhất xứng đáng với mối quan tâm và ưu ái của bọn họ và một khi chứng nhân đẹp đẽ ấy đã bay hơi thì Fanta và gã, nhưng gã là chính yếu, rốt cuộc cũng lộ ra dưới mắt họ, tất cả đám bạn ấy, với trọn vẹn chất thô lậu trong sự tầm thường và khốn khổ của mình.

Nhưng Rudy Descas thì mặc xác.

Gã chỉ cần vợ và con trai - dù cho, như gã khẽ sượng sùng tự thú, cần con trai ít hơn cần vợ, cần con trai ít hơn cần sức lan tỏa huyền hoặc và quyến rũ của vợ, vẻ khai mở diệu kỳ và bí ẩn từ cá tính và vẻ đẹp của Fanta.

Có chăng là gã thấy nhớ, trong sự hiện diện của những cái bóng vô dạng vô hình từng sắm vai bầu bạn, cái nhìn thiện chí và thân ái khiến gã an tâm rằng Rudy Descas là một kẻ đáng mến, dễ gần, được cô vợ đến từ một nơi khỉ ho cò gáy yêu thương không ẩn ý - hồi đó gã là chính mình, Rudy Descas, đúng theo kiểu gã tự nhìn nhận, hiện hữu, chứ không phải khuôn mặt chập chờn và lạc điệu trồi ra từ một cơn mộng mị âm u, một cơn mộng mị hèn mạt nào đó mà không buổi bình minh nào có thể xua tan. Họ giờ ra sao, những người bạn kề vai sát cánh mà mình đã quý mến nhường ấy?

Gã nhìn đồng hồ.

Chỉ còn năm phút nữa là vào giờ làm việc ở cửa hàng Manille.

Gã đỗ lại trước ca bin điện thoại độc nhất trong khu, chơ vơ bên lề con đường nhỏ vui tươi và dạn dĩ vạch lối đi giữa đồng nho trải rộng ngút ngàn.

Trời đã lên nắng gay gắt.

Không một hơi gió, không một bóng râm cho đến khi tới được chỗ những cây sồi xanh cao vút phía xa xa bao quanh tòa lâu đài trồng nho, cái nơi ở khắc khổ cửa đóng im lìm.

Sự hãnh diện của gã đã lớn biết mấy khi gã giới thiệu với Fanta miền quê này, nơi gã cất tiếng chào đời, nơi họ sẽ an cư lập nghiệp, sẽ ăn nên làm ra, và nhất là khu nhà mẹ gã có quen sơ ông bà chủ này, những người sản xuất loại vang Graves tuyệt hảo mà Rudy, hiện giờ, không còn khả năng nếm thưởng nữa.

Gã biết, một cách lơ mơ, vượt lên trên mọi hy vọng duy lý, rằng niềm thích thú cao ngạo gã cảm thấy lúc chỉ cho Fanta tòa lâu đài bé nhỏ u tối, lúc dấn bước và gần như lôi thốc nàng trên lối đi cho đến tận bờ rào, chỗ mấy cây sồi xanh, vin vào mối quan hệ mơ hồ giữa mẹ và ông bà chủ nơi này (chắc bà, tính cho gọn, chỉ làm thay người giúp việc quen thuộc của họ vài tuần lễ) để đến đó sát sàn sạt, trỗi dậy từ việc gã chắc mẩm một ngày kia tài sản này sẽ thuộc về họ, Fanta và gã, theo cách nào đó nó sẽ thuộc về họ, mặc dù gã chưa biết bằng cách nào.

Việc ba con chó khổng lồ từ đằng sau lâu đài xồ ra hùng hổ lao về phía họ không lung lạc được niềm tin ấy, dẫu rằng khi đó xâm chiếm lấy gã chỉ là một cơn hoảng loạn trần trụi.

Ồ, Rudy Descas cũng không phải là kẻ quả cảm lắm mà. Bạn bè đã bỏ mình thật rồi.

Chẳng phải mấy con chó doberman tuột xích đã muốn trừng phạt gã vì những ham muốn ngông cuồng và phi lý, vì bàn chân sở hữu mà trong ý nghĩ gã đã đặt lên tòa lâu đài sao?

Hồi còi người chủ vô hình rít lên chặn đứng lũ chó lại nhưng Rudy đã khẽ giật lùi, tay chìa ra trước Fanta như muốn ngăn nàng nhào vào cổ ba con quái vật.

Gã đã thấy mình thật vô dụng và hão huyền trước buổi sáng mùa xuân ấm áp ấy, trong sự thinh lặng yên bình, chói chang buông xuống khi lũ chó đã rút đi còn họ đã quay lại xe, gã thấy mình thật nhợt nhạt và run rẩy bên cạnh Fanta, người đến rùng mình cũng còn không.

Nàng không trách mình đã đẩy nàng vào tình thế nguy hiểm, không phải vì nàng nhân hậu, mặc dù nàng nhân hậu thật, mà vì ý thức về hiểm nguy chưa chạm tới nàng, gã thầm nghĩ, có phải như vậy mới là can đảm, còn mình chỉ là một kẻ liều lĩnh? Bởi chẳng bao giờ, chừng nào Chúa còn đày ải mình, mình thấy có một người bên cạnh.

Gã liếc nhìn qua khóe mắt khuôn mặt bình thản, đôi mắt to nâu của vợ đang ngó xuống hàng nho dọc hai bên lối đi mà nàng lơ đễnh khua động bằng đầu một cái que, cành phỉ nhỏ nhặt lên lúc mấy con chó sấn sổ lao đến.

Có điều gì đó nơi nàng cưỡng lại sự thấu hiểu, gã tư lự, bất an mà gần như thán phục - trong vẻ tự nhiên của thái độ bình thản ở một phụ nữ trên hết là trí thức, trong sự vô tri nàng như đang rơi vào, thế mà nàng vốn giải mã ngọn ngành mọi sự, về chính sự điềm đạm của mình.

Gã nhìn bờ má nàng mịn màng có gò rộng và cao, cặp mi rợp đen, cái mũi chỉ khẽ lẩy ra và tình yêu gã dâng lên người phụ nữ bí ẩn này làm gã kinh sợ.

Bởi nàng thật lạ lẫm, có lẽ quá lạ lẫm với gã, và gã ra sức chứng minh mình không bị cô giản vào vẻ bề ngoài, mình không đơn thuần là một cựu giáo viên trung học trở về sinh sống tại quê nhà mà là một đấng nam nhi được số phận chọn lựa để thực hiện một sứ mạng vô tiền khoáng hậu.

Với gã sẽ là đủ, với gã, Rudy Descas, gã sẽ hàm ơn mà chí thú với chuyện ấy, nếu chỉ phải đảm trách mỗi cái nghĩa vụ yêu thương Fanta.

Nhưng gã có cảm giác rằng như thế là quá ít ỏi với nàng, mặc dù nàng không biết thế, và rằng, lôi nàng ra khỏi thế giới thân thuộc của nàng, gã nợ nàng nhiều hơn vô kể so với một căn nhà thô kệch còm cõi chốn làng quê, được cần mẫn trả tiền mua chịu, so với cả cuộc sống gắn liền với nó, sự đạm bạc khiến gã sôi sục trong người.

Và giờ thì gã lại đứng bên vệ con đường nhỏ vui tươi này, nhiều năm sau ngày mấy con chó suýt nữa đã xé xác hai người (nhưng chẳng phải vẻ bình tĩnh của Fanta đã chặn đứng bước nhảy chồm lên của chúng, chẳng phải chúng như đã rên ư ử mà lùi khỏi nàng, sợ sệt cảm thấy nàng không giống những kẻ khác ư?) vào một buổi sáng tháng Năm ấm áp, êm dịu hệt như sáng nay, có khác chăng là sự túng bấn khi đó chỉ mới chớm ăn vào niềm tin gã có ở tương lai, ở thành công, ở nguồn cảm hứng ngất ngây của họ, còn giờ thì gã biết sẽ chẳng có gì nên trò nên trống.

Họ đã rời khỏi đó trong chiếc Nevada rệu rã mà lúc này gã đang chui ra bởi, đúng thế đấy, đó đã là một chiếc xe cổ lỗ sĩ, mang màu xanh xám đặc trưng cho thị hiếu chắc ăn của mẹ Rudy khi bà bán lại cho gã, bỏ nó để đổi lấy một chiếc Clio và tuy thế, số là hồi ấy gã không nghi ngờ việc sẽ mau chóng sắm sửa một thứ tươm tất hơn (một chiếc Audi hay Toyota chẳng hạn), gã đã lôi kéo Fanta cùng nhìn nhận chiếc xe như một con vật nhớp nháp phần nào gian giảo, lố bịch nhưng kiệt quệ, mà họ nhẫn nại túc trực bên cạnh những ngày cuối đời nó, có lôi ra thì cũng chỉ để bảo dưỡng.

Gã đã đối xử với chiếc Nevada theo kiểu xấc láo khinh khỉnh, nhưng cảm giác của gã trước sức bền của nó, trước sự can trường chống chọi lại mọi thử thách đúng cung cách xe đời cũ nồi đồng cối đá không cầu kỳ, và cơ hồ trước cả sự thanh sạch và hy sinh quên mình của nó không phải là một kiểu hằn học sao?

Chẳng có gì khốn khổ khốn nạn hơn, gã bụng bảo dạ, việc căm hận chiếc xe của mình, mình đâm thành thứ quái quỷ gì thế này và còn tụt xuống sâu hơn không - ôi đương nhiên rồi bởi đó là chuyện vặt so với điều gã nói với Fanta ban sáng, trước khi đi làm ở cửa hàng Manille và men theo cũng chính con đường xưa kia hăng hái cắt qua đồng nho…

Đích xác thì gã đã nói gì với nàng? Và gió ầm ào vần vũ trước cửa nhà mình đã cuốn phăng chúng đi.

Gã để cửa xe mở, đứng trên đôi chân run rẩy. Tầm vóc của điều rất có thể gã đã tàn phá làm gã ù đặc.

Xéo về chỗ cô đã chui ra cho rồi.

Có thể thế thật sao?

Gã nhệch một điệu cười méo mó, nhạt thếch - không, không đời nào Rudy Descas lại nói thế với người con gái mà gã da diết mong mỏi sẽ lại đem lòng yêu mình.

Gã ngước mắt lên, khum tay, mồ hôi đã vã ra đầm đìa trán và lọn tóc vàng trên mái.

Vàng cũng là màu thế giới quanh gã trong cái buổi sáng nhẹ nhõm tinh khôi này, vàng cũng là màu các bức tường bao bọc tòa lâu đài nhỏ đằng kia mới được những kẻ xa lạ giời ơi đất hỡi (Mỹ Úc gì đó, mẹ nghĩ thế, lúc nào mẹ cũng săn tin nuôi dưỡng xu hướng ta thán bất tận của bà) mua lại và sửa sang và những vệt sáng màu vàng dưới mí nhảy nhót theo nhịp chớp mắt của gã - thà chúng trào xuống cho xong, những giọt nước mắt giận dữ mà gã thấy tràn ứ bên trong đè nặng lên đồng tử gã.

Nhưng má gã vẫn khô, hàm gã vẫn cứng.

Nghe tiếng ầm ì của một chiếc xe từ đằng sau tiến lại, gã lập tức khom người xuống sau cửa xe, không muốn ra dấu chào người cầm lái mà, ở đây, khả năng lớn là gã có quen biết, nhưng ngay tức khắc lại rung người bần bật vì trận cười rầu rĩ không sao nín được khi nghĩ rằng gã là kẻ duy nhất trong vùng còn đi một chiếc Nevada xanh xám và nó chứng thực sự có mặt của Rudy Descas còn chắc chắn hơn chính bóng dáng Rudy Descas mà từ một khoảng cách nào đó luôn có thể hao hao một ai đó khác.

Bởi dường như ai cũng đủ tiền tậu một chiếc xe lâu đời lắm thì cũng mười hay mười hai năm tuổi là cùng, trừ mỗi gã ra mà gã chịu không hiểu là tại làm sao.

Khi đã đứng thẳng dậy, gã nghĩ giờ thì gã không thể tránh được việc đến cửa hàng Manille muộn đến nỗi sẽ buộc phải tạt qua văn phòng ông ta cùng một lý do mới mới một chút.

Thật kỳ cục, gã lại thấy như hả hê về điều này.

Gã biết Manille mệt mỏi vì gã, vì những lần đến muộn liên miên của gã, vẻ cắm cảu của gã và vì thứ mà một người nhã nhặn tự nhiên và làm ăn buôn bán kiểu Manille chắc sẽ gọi như thế khi Rudy nhận định rằng sự giữ kẽ một mực che chắn được liệt vào số quyền căn bản của kẻ làm công ăn lương rẻ mạt, và mặc dù vẫn đánh giá cao Manille gã lấy làm hài lòng là mình, gã, không nhận được sự đánh giá cao từ ông ta, từ kiểu người thực dụng và so đo này, thiển cận song lại, trong phạm vi năng lực tối hạn của ông ta, có khiếu, gần như có tài, đến đáng kinh ngạc.

Gã biết Manille sẽ quý trọng gã, có khi còn bỏ quá cho tính khí khó nhằn của gã nếu gã tỏ ra là một tay bán bếp khôn khéo, gã biết Manille không mến chuộng khả năng kiếm tiền về cho cửa hàng bằng năng lực đơn giản mà vững vàng trong một lĩnh vực cụ thể và gã cũng biết rõ rằng trong mắt Manille gã thực lực không, khéo léo không, tận tình không, thậm chí, để bù lại sự bất tài cỡ ấy, chỉ cần tử tế thôi cũng không nốt.

Manille giữ gã lại chỉ vì một dạng khoan dung đặc biệt, Rudy nghĩ, một dạng chiếu cố phức tạp - bởi sao Manille lại thực sự chiếu cố gã chứ?

Ông ta biết gì về hoàn cảnh cụ thể của Rudy nào?

Ồ, rất ít ỏi, Rudy có bao giờ kể lể với ai, nhưng chắc ông ta, người đàn ông thô ráp, đáng mến, tinh quái này, nhận ra rằng Rudy, bằng vào cách xử sự của gã, là một kẻ ngoài rìa và rằng, cho đến khi chuyện đó không còn kham nổi, việc bảo bọc gã thuộc phận sự những kẻ như ông ta, Manille, những kẻ hoàn toàn ấm thân ấm chỗ.

Rudy hiểu lý do không nói ra lời của Manille.

Lòng đầy hàm ơn mà gã vẫn thấy hổ nhục.

Cuốn xéo đi cho khuất mắt, ta không cần mi, đồ con buôn xấu xa, đồ bán bếp quê kệch.

Nhưng ngươi sẽ ra sao hả Rudy Descas, khi Manille tống cổ ngươi ra khỏi cửa vẻ muộn phiền và ngao ngán thật lòng nhưng buộc phải để ngươi hiểu rằng ngươi đã làm không từ thứ gì để đi đến kết cục này?

Gã chắc chắn mình nợ mẹ công việc chỗ Manille mặc dù chưa bao giờ bà thú nhận là đã đến nhờ vả ông ta (và, dĩ nhiên, cầu xin ông ta, khóe mắt, mà bà cụp xuống, nhoe nhoét và ửng đỏ, cái mũi dài tím tái vì nỗi ô nhục của cung cách đó) và lý do buộc Rudy phải tìm việc quá đau lòng thành thử gã không có đủ dũng khí gợi lại chuyện với bà.

Mình mặc xác Manille, điều đó thì đúng.

Sao gã lại có thể mất thời gian mơ màng luẩn quẩn quanh Manille trong khi những từ chính xác nói ra điều đã vỗ mặt Fanta mới ban sáng thì quên tiệt, điều lẽ ra gã chớ có bao giờ, bất luận vì lý do gì, được nói với nàng, bởi dường như cái đó sẽ quay ngoắt chống lại gã theo cách khủng khiếp nhất nếu nàng định bụng hoặc tóm được dịp bắt bẻ gã ở lời ăn tiếng nói và như thế gã sẽ cố công cố sức một đằng mà kết quả lại ra một nẻo.

Xéo về chỗ cô đã chui ra cho rồi.

Gã sẽ gọi điện nhờ nàng nhắc lại từng từ những đối đáp chát chúa của họ và điều đã làm gã nổi khùng.

Không thể nào có chuyện gã đã nói với nàng điều đó.

Gã tin như thế, gã nghĩ, bởi gã có thói lúc nào cũng cảm thấy mình đáng trách hơn thực tế, cứ động có chuyện liên quan đến nàng là lại tự lên án mà nàng thì không thể có cả suy nghĩ lẫn dụng ý mập mờ bởi nàng phận mỏng cánh chuồn thế kia và, nói cho đúng, thất vọng tràn trề thế kia - thất vọng thế kia!

Chỉ mới nghĩ nàng sẽ tuân theo những lời kinh khủng ấy thôi là mồ hôi đã rịn ra khắp mặt cùng cổ gã.

Rồi, gần như ngay tức khắc, những cơn ớn lạnh lan khắp người gã.

Trong một nỗi tuyệt vọng con nít gã mong sao bứt được khỏi cơn mộng mị bất tận, cơn mộng mị đơn âm và lạnh lẽo trong đó Fanta sẽ bỏ gã ra đi bởi, mặc dù chịu không nhớ lại được, gã đã gần như ra lệnh cho nàng làm thế trong khi không chuyện gì ập xuống đầu gã có thể tày đình hơn - gã biết thế mà, phải không, bởi nàng đã từng làm thế, nàng đã toan làm thế mà, không phải sao, Rudy Descas?

Gã vội xua đi ý nghĩ này, ký ức không sao chịu nổi lần Fanta bỏ nhà ra đi (gã tự bảo mình như vậy để giảm bớt tầm vóc của cái sự thể là sự phản bội không hơn không kém), thà nghĩ về tính lạnh lẽo đơn điệu của giấc mơ bất tận mà cuộc đời gã đã biến thành còn hơn, trước sự sửng sốt tột độ của chính bản thân gã - cuộc đời đích thực, cuộc đời khốn khổ của gã.

Gã mở cửa ca bin điện thoại, lách người vào giữa những bức vách chằng chéo vết rạch và nét vẽ nguệch ngoạc.

Cũng như phải lăn bánh trong chiếc Nevada quá tuổi, gã đã buộc lòng, mới đây, dừng thuê bao điện thoại di động và quyết định này, mà gã có thể tặc lưỡi cho là hợp lý, trông vào cái ngân sách eo hẹp hằng tháng, đối với gã là không lý giải nổi, lập dị và bất công bởi gã chẳng quen mà cũng chẳng bao giờ nghe nói có ai phải từ bỏ thứ phụ tùng này, ngoại trừ gã ra.

Kể cả đám du mục sống trong khu trại định cư dưới vệ đường, ngay bên kia đồng nho, trên sườn đồi mà chắc là, Rudy máy móc tự nhủ, các cư dân mới của tòa lâu đài nhỏ, mấy tay Mỹ hay Úc đó, phải nhìn thấy các mái toa xe caravan phủ rêu xanh rượt, kể cả đám du mục Rudy vẫn thấy đứng trân trân trước cửa kính cửa hàng Manille, ngó nhìn bằng con mắt sắc lẹm và khinh khỉnh những cái bếp được trưng bày, cũng đâu có bị tước bỏ điện thoại.

Thế thì cái gì, gã tự hỏi, tất cả bọn người ấy xoay xở kiểu gì mà sống dư dật hơn hẳn gã như thế?

Điều gì ngăn gã láu cá như kẻ khác, bởi gã đâu đến nỗi cù lần hơn?

Gã, Rudy Descas, lâu nay vẫn cho rằng sự mẫn cảm đặc biệt của gã, tầm vóc tinh thần, lý tưởng, lãng mạn, và cả mơ hồ nữa, của tham vọng trong gã, bù đắp theo chiều có lợi cho sự thiếu hụt mánh lới, mưu chước, bắt đầu băn khoăn một biệt lệ kiểu đó có chút giá trị nào không hoặc có nực cười và đáng khinh bỉ ngấm ngầm như lời thú nhận, của một nhân vật vai vế, là mình mê thích vỗ mông hay những món đồ ẻo lả không.

Gã run đến nỗi phải bấm số điện thoại nhà mình tới ba lần.

Gã để chuông reo, một hồi lâu.

Mắt gã lướt vơ vẩn, qua vách kính, phía trên tòa lâu đài nhỏ tĩnh tại, mát rượi và hanh vàng, trú kỹ khỏi cái nóng dưới vòm lá rậm rạp mà gọn ghẽ của những cây sồi u thẫm, rồi thu về, dính chặt vào tấm vách bằng kính trên đó gã thấy lờ mờ, như tù nhân của chất liệu này, bản mặt mình, trong suốt và dâm dấp mồ hôi cùng đôi mắt thất thần, màu xanh đôi đồng tử tối sầm vì căng thẳng - trong khi gã mường tượng rõ mồn một căn phòng nơi chuông điện thoại cứ réo liên hồi mà vô hiệu, phòng khách dở dang trong căn nhà chật chội của họ mà toàn bộ đóng cứng trong sự chưa-hoàn-thiện vô vọng, những chiếc lá thạch cao không mạch nối, gạch lát xấu xí màu hạt dẻ, và giữa đó là mấy món đồ gỗ tồi tàn: bộ ghế bành kèm tràng kỷ bọc vải hoa bằng gỗ đánh véc ni xin lại từ nhà một bà chủ của mẹ, bàn vườn trải khăn nhựa, tủ buýp phê bằng gỗ thông, giá sách nhỏ chồng chất ngổn ngang, toàn bộ vẻ xấu xí buồn thảm không mảy may được sự dửng dưng hay hăm hở của những người cư ngụ trong nhà đến rọi sáng hay vỗ về, bởi Rudy ghét đến tận xương tủy vẻ tuềnh toàng đáng lẽ ra, như tất cả những thứ khác, chỉ mang tính tạm thời, mường tượng điều đó thôi là ngày nào gã cũng thấy khổ tâm như ngay lúc này, khi đang đứng trong buồng điện thoại - gã khổ sở vì điều đó và uất ức vì điều đó, mắc kẹt trong giấc mơ bất tận, giấc mơ đơn điệu và lạnh lẽo về sự túng thiếu thường trực.

Nhưng nàng đang ở xó xỉnh nào mới được chứ, vào giờ này?

Hẳn là nàng, như hằng sáng, đã tháp tùng Djibril ra trạm dừng xe đưa đón học sinh nhưng nàng quay vào nhà lâu rồi mới phải chứ - vậy thì, nàng đang ở đâu, sao nàng không trả lời điện thoại?

Gã gác máy, tựa lưng vào thành.

Áo sơ mi cộc tay xanh nhạt ướt đầm, gã cảm nhận được nó nhóp nhép và hầm hập, dán ẹp vào bụng.

Hừm, toàn bộ chuyện này thật khó chịu, căng thẳng và hành xác, toàn bộ chuyện này làm gã những muốn than thầm khóc trộm làm sao, khi mà cơn giận đã xẹp xuống.

Có thể nào, có thể nào nàng đã… vin vào từng câu từng chữ trong những lời lẽ gã còn không chắc mình đã nói ra, mà trong trường hợp nào gã cũng chắc chắn là chẳng đời thuở nào mình lại nghĩ đến…

Gã lại nhấc máy lên, đột ngột đến nỗi ống nghe trượt khỏi tay gã đập cộp đầu máy cuối dây vào vách kính.

Gã lôi từ trong túi quần jean ra quyển danh bạ cũ kỹ quăn góc, tìm số nhà bà lão Pulmaire mặc dù biết rõ, do đã gọi bà già không biết bao nhiêu bận, mình có thể bấm số theo trí nhớ.

Bà lão thật ra chưa đến nỗi lụ khụ, chỉ ngang tầm tuổi mẹ gã là cùng, song lại có những kiểu cách cố hữu của người già, ém đạo đức của bản thân lại một cách lộ liễu để hạ mình xuống ngang tầm những lời thỉnh cầu rối rắm và hơi gớm guốc gã vẫn trình bày với bà từ khi họ là xóm giềng lân cận, bà thì chắc đặt cược thể diện vào việc không mở miệng nhờ vả họ việc gì bao giờ.

Bà lão nhấc máy ngay tức khắc, đúng như gã phỏng đoán.

- Bác Pulmaire ơi, là cháu Rudy Descas đây.

- Ồ.

- Cháu chỉ muốn nhờ bác xem… bác sang bên nhà cháu có được không, xem mọi việc có ổn cả không.

Và gã cảm thấy trống ngực gõ, nện, đập, choảng trong lúc cố lấy cho giọng mình một vẻ hờ hững sẽ không qua mặt bà lão Pulmaire nổi lấy một giây và gã sẵn sàng van vỉ cầu xin Thượng đế của mẹ, ông Thượng đế nhân từ rốt cuộc dường như có nghe thấy bà ít nhiều và cho bà thỏa nguyện, song thay vào đó gã lại nín thở, toát lạnh vì mồ hôi bất chấp không khí ngột ngạt trong ca bin, bỗng dưng bị cách ly trong một quãng thời gian chết sững (và tất cả mọi thứ xung quanh như đông đặc, và như treo lửng lơ căng thẳng mùa nảy lộc đâm chồi của những cây sồi xanh và lá nho và những đám mây co cụm bềnh bang trên nền trời xanh ắng lặng như tờ) chỉ có thể khởi động lại bằng tin báo rằng Fanta đúng là đang ở nhà - và rằng nàng hạnh phúc và rằng nàng yêu gã và chưa bao giờ thôi yêu gã ư?

Không đâu, điều này thì, bà lão Pulmaire sẽ chẳng nói với gã đâu, phải không?

Bà ta hỏi gã giọng lào thào, kiểu vờ vĩnh dịu dàng:

- Sao thế Rudy? Có chuyện gì à?

- Không, không có chuyện gì đặc biệt, cháu chỉ băn khoăn… vì gọi cho nhà cháu mãi không được…

- Cậu gọi cho tôi từ đâu đấy, Rudy?

Biết hai năm rõ mười bà ta chẳng việc gì phải dò hỏi điều đó, cũng biết thừa gã sẽ không dám bảo bà ta cuốn xéo cho rồi trước khi bà ta chịu xê cái khối thịt đồ sộ vô dụng tới nhà Descas, nhòm qua ô cửa sổ không mành che hay gọi chuông để cô vợ kỳ quặc của gã, cô nàng Fanta từng một lần quả thực đã biến mất, trước khi bà ta chứng thực được rằng cô ta chẳng trốn đi hay ngã vật đâu đó trong căn nhà chật chội buồn thảm sửa sang nửa chừng - chao ôi, sao mà gã nản lòng vì nhìn thấu ruột gan bà lão Pulmaire này thế cơ chứ, sao mà gã lợm giọng bởi những quan hệ kiểu này thế cơ chứ.

- Cháu gọi từ ca bin.

- Cậu không đi làm à Rudy?

- Không! gã gào lên. Thế thì đã sao hả bác Pulmaire?

Lặng đi một hồi, không choáng váng chẳng kinh ngạc, bà lão Pulmaire đâu còn chịu những xao động non nớt như thế, mà chất chứa một danh dự nặng trĩu hẳn phải, nếu trong Rudy vẫn còn rơi rớt chút ít tôn trọng kiểu con người, đẩy gã về phía ăn năn.

Gã nghe thấy mình thở hổn hển trong ống nghe.

Và gã lại thấy dội lên trong lòng, như ban sáng khi Fanta thách thức gã bằng lời lẽ hoặc bằng sự lầm lì cũng nên, gã không rõ nữa (nhưng cuối cùng người ta có nói cho gã biết chăng trong bao lâu một người đấu tranh vì sự sống còn của danh dự đàn ông và của phận làm cha, làm chồng, làm con, một người tối ngày sấp ngửa gắng không để điều anh ta đã gây dựng đổ sụm xuống, trong bao lâu người đàn ông ấy có thể chịu đựng được việc là đích ngắm cho bao chỉ trích bất di bất dịch, nói thành lời hay ném ra bằng cái nhìn của một con mắt dò xét, chua cay và tàn nhẫn, nói cho gã biết chăng anh ta cứ ngực ưỡn môi cười mà hứng chịu điều đó như thể thánh thiện cũng thuộc về nghĩa vụ của anh ta được không, cuối cùng người ta sẽ nói cho gã biết điều đó chăng, mà gã là ai chứ, kẻ đã bị bạn bè đang tâm bỏ mặc?), cơn giận nồng ấm, gần như dịu ngọt, gần như thân ái, mà gã biết mình cần chống chọi lại song cũng biết thật tốt biết bao nếu không ngăn trở nó, tốt lành và khuây khỏa biết bao - đến mức có lúc gã sực nghĩ: Cơn sừng sộ quen thuộc này, tất cả những gì còn vương vãi cho mình đó chăng, mình đã đánh mất tất cả ngoại trừ nó chăng?

Gã gí miệng vào ống nghe nhựa ẩm xì.

- Bây giờ, gã gào lên, bác có chịu xê cái bị thịt của bác mà làm việc cháu nhờ đi không!

Bà lão Pulmaire gác máy tắp lự, không một lời, một hơi thở cũng không.

Gã dập mạnh chạc điện thoại mấy lần, rồi bấm lại số nhà mình.

Hiện giờ gã học cách suy nghĩ như vậy đấy, dầu cho nó vẫn làm gã khó chịu và tổn thương y như thế, song gã để nó bộc lộ trước ý muốn rõ rành của Fanta, thể hiện qua toàn bộ thái độ của nàng, coi căn nhà xiêu vẹo khốn khổ là của riêng mình gã chứ không còn là của họ, và không phải vì lý do này, gã biết điều đó, không phải vì vẻ tồi tàn khôn cứu vãn của ngôi nhà mà Fanta, gã làm gì không hiểu, suy cho cùng chẳng biết để làm gì, mà vì chính gã đã chọn nó, đặt tên cho nó, vì chính gã, theo một cách nào đó, đã sáng tạo ra nó.

Căn nhà này, gã đã quyết thế, sẽ chở che hạnh phúc của họ.

Giờ đây, mang theo đứa con, thằng bé Djibril bảy tuổi chưa bao giờ gã thấy thật thoải mái khi ở cạnh (vì gã hiểu, mà không làm gì để thay đổi điều đó, mình làm thằng bé khiếp đảm), Fanta rút khỏi ngôi nhà.

Nàng vẫn ở đấy, nàng làm gì có cách nào khác ngoài việc ở đấy - nhưng, Rudy tự nhủ, nàng ghẻ lạnh với căn nhà, nàng từ chối mang yêu thương và săn sóc đến cho ngôi nhà của chồng, từ chối bao bọc ngôi nhà tồi tàn của chồng trong sự lo toan bươn bả, đượm tình mẫu tử.

Và, noi gương nàng, thằng bé ngụ tại căn nhà trong một tâm thức nhỏ nhoi vô định, lướt trên nền gạch đôi chân nhẹ bẫng, đôi lúc còn có vẻ bay là là mặt đất như sợ tiếp xúc với ngôi nhà của bố, giống hệt việc, Rudy nghĩ, nó thận trọng giữ khoảng cách với chính bố mình.

Chao, gã tự hỏi trong cơn nhói buốt của nỗi đau, và toàn bộ cơn giận xẹp đi trong lúc chuông reo bùng nhùng bên tai và phía bên kia lớp kính là cánh đồng nho cùng những cây sồi và những cụm mây con nghịch ngợm nhún nhảy trong làn gió hây hẩy, chuyện gì đã xảy đến với cả ba người họ, để ra nỗi từ vợ đến con, những người duy nhất gã yêu thương trên đời (bởi gã chỉ có với mẹ một tình âu yếm mơ hồ, hình thức, vô thưởng vô phạt) nhìn gã như kẻ thù không đội trời chung?

- Vâng? giọng Fanta cất lên thiếu âm sắc, thiểu não đến nỗi thoạt tiên gã tưởng mình vì nhầm mà gọi lại cho bà lão Pulmaire.

Gã sững người, cổ họng se lại.

Vậy ra Fanta nói như thế đấy khi nàng ở nhà một mình và không nghĩ là đang tiếp chuyện gã bởi khi ấy giọng nàng sẽ chất chứa oán hờn và vẻ đanh nghiệt khiến nàng run lên - vậy ra Fanta nói như thế đấy khi nàng là chính mình, không liên can tới gã - với vẻ buồn rầu mới sâu thẳm, vẻ tuyệt vọng mới thảm đạm, cái âm sắc người nước ngoài lại chợt hiện ra mới u uẩn làm sao.

Bởi, chừng xa nhất gã còn nhớ được, chất giọng thổ âm lơ lớ với gã duyên dáng biết mấy, nàng luôn ra sức che lấp nó đi và dẫu không hoàn toàn tán đồng cái ý định làm như chẳng xuất thân từ đâu ấy và thậm chí còn thấy nó hơi vô lý (bởi khuôn mặt nàng rõ ràng là của một người lạ), gã vẫn luôn gắn nó với bầu năng lượng của Fanta, với cái chí khí ăn đứt nhiệt huyết của gã, nàng từ thuở bé đã tranh đấu quả cảm như thế để trở thành một người có học thức và văn hóa, để vùng thoát khỏi cái thực tại bất tận, lạnh lẽo, đơn điệu của bần cùng.

Chẳng phải nực cười đến tàn nhẫn sao khi chính gã, Rudy, là kẻ lại nhận chìm nàng về cái nơi nàng đã, tự lực cánh sinh và quả cảm, bứt ra, trong khi đáng lẽ gã phải cứu nàng khỏi mọi thứ giỏi giắn hơn thế và hỗ trợ nàng hoàn tất chiến thắng trên nỗi bất hạnh đã sinh thành ở khu Colobane mới đúng, trong khi đáng lẽ gã phải, chứ không chôn sống nàng, vẫn trẻ trung và xinh đẹp, cô độc và quả cảm nhường kia, vào đáy cùng của…

- Là anh, Rudy đây.

- Khoan đã, có người gọi cửa - giờ đã biết mình đang nói chuyện với ai, giọng nàng bớt phần ủ ê, như tự động được căng ra bởi phản xạ cảnh giác, ngờ vực hòng không để lọt đến một từ gã có cơ sử dụng làm bằng chống lại nàng tại trận đấu khẩu tiếp theo, mặc dù, nói cho đúng, gã nghĩ bụng, Fanta chẳng bao giờ cãi cọ, chỉ dằn lòng đối chọi các trận công kích của gã bằng bức tường thành lầm lì ngoan cố, một khuôn mặt xa cách và hơi dằn dỗi, môi vều ra, cằm phị xuống, còn gã, Rudy, biết rõ rằng nàng giám sát từng li từng tí chút điều ít ỏi nàng nói ra để mà điều đó, một câu nói của nàng, có thể khêu lửa giận trong lòng gã bùng lên - gã, Rudy, biết mình nổi sùng chính là do vẻ sống chết mặc bay, ngang nhiên đến lộ liễu, rèn giũa đến kỹ càng toát ra từ gương mặt kia, và gã càng sừng sộ thì nét mặt Fanta càng đanh lại và gã càng lún sâu hơn vào điên giận, đến mức ném như khạc đờm vào khuôn mặt giả đò không nao núng những lời lẽ khiến gã hối tiếc đến tuyệt vọng, dù sau đó sẽ lại nghi ngờ, như sáng nay, là mình đã thực sự nói ra.

Thật huyễn hoặc, gã thầm nghĩ, bởi chẳng lẽ nàng không hiểu rằng chỉ cần đôi lời từ phía nàng, đôi lời ngây thơ đại khái nhưng thổ lộ với tình nồng nàn cần thiết, là gã lại trở thành Rudy Descas tử tế, điềm đạm, dễ mến, thiếu đầu óc thực tế thì rõ rồi nhưng tràn trề năng lượng và ham hiểu biết, như gã vẫn thế, có vẻ thế, hai ba năm trước, chẳng lẽ nàng không hiểu điều đó…

Em yêu anh, Rudy, hoặc Em chưa bao giờ thôi yêu anh, hoặc có thể là, với gã như thế cũng được, Em quan tâm đến anh mà, Rudy.

Gã thấy mình đỏ rậng, bối rối vì các ý nghĩ của chính mình.

Nàng hiểu quá rõ mà.

Làm gì có thỉnh cầu nào, cơn thịnh nộ nào (nhưng chẳng phải ở gã hai cái đó trộn lẫn vào nhau sao?) ép được nàng nói những lời như thế.

Gã tin chắc có bị thượng cẳng chân hạ cẳng tay, có bị đì sát mặt xuống nền nhà thì nàng sẽ vẫn giữ sự lầm lì câm lặng, không đời nào công nhận mình nợ tri ân với một sự trí trá tình cảm.

Qua điện thoại gã nghe tiếng bước chân Fanta, hơi rê rít, lướt đi, hướng về cửa ra vào, rồi thoáng nghe giọng the thé chói lói, bồn chồn, của Pulmaire, tiếp sau là tiếng lào thào của Fanta - liệu gã có thể, ở khoảng cách này, phân biệt được sự chán nản cùng cực kéo trĩu giọng vợ hay đó chỉ là âm vang của khoảng cách cùng nỗi hổ thẹn của chính bản thân gã?

Gã nghe tiếng cửa đóng sập, rồi lại nghe đôi chân trần của Fanta lề rề tiến đến gần, bước đi mỏi mệt, rã rời mà gần đây vừa thức dậy nàng đã có ngay, như thể cảnh tượng về một ngày mới trong ngôi nhà nàng ngang ngạnh từ chối vun vén (Sao tôi lại phải ôm hết mọi việc ở đây thế hả? gã thường phẫn nộ kêu lên) đeo đá vào cổ chân thanh thoát có làn da khô láng bóng, cũng chính hai cổ chân từng bước đi thoăn thoắt, không biết mệt là gì, vừa khít trong đôi giày bệt hay giày quần vợt ám bụi, trên các con hẻm Colobane, trên đường đến trường, nơi lần đầu tiên Rudy gặp nàng.

Đôi cổ chân hồi đó dường như được nâng cánh bởi làm sao chúng có thể, thon thả như thế, cứng cáp như thế, hai cái que thẳng tắp khảm một lớp vỏ óng ánh, có thể chở rất mực lanh lẹ và nhẹ nhàng tấm thân mình hạc xương mai, săn chắc, rắn rỏi của cô gái trẻ Fanta, làm sao chúng làm được điều đó, gã đã thích thú tự hỏi, nếu không có sự hỗ trợ của đôi cánh bé nhỏ vô hình, chắc chắn cũng chính là đôi cánh làm làn da Fanta khẽ phập phồng giữa hai xương bả vai, chỗ lẹm xuống của chiếc áo hai dây xanh biếc màu trời, khi gã đứng ngay phía sau nàng ở căng tin trường trung học Mermoz, đợi đến lượt mình trong hàng giáo viên, và tự hỏi trong lúc ngắm nhìn cái gáy trần, đôi vai nâu sẫm, rắn chắc và làn da mỏng mảnh phập phồng…

- Bác hàng xóm, nàng thông báo cụt ngủn.

- À.

Và do nàng không thêm thắt gì, không nói cụ thể hơn, bằng chất giọng châm chọc ảo não nàng đang sử dụng, lý do bà lão Pulmaire ghé qua, gã đoán là bà lão, theo cách nào đó, vì che chắn cho gã, đã không đả động gì đến cú điện thoại, có thể đã phịa ra chuyện nhà chuyện cửa gì đó và gã nhẹ cả người song đồng thời cũng bối rối và bực bội vì mối đồng lõa, có thể nói là thậm thụt sau lưng Fanta, với bà lão Pulmaire kia.

Đến trong gã theo dòng phản ứng là niềm thương cảm sâu sắc với Fanta - bởi nếu đích xác không phải do lỗi của gã, thì cũng là do gã sao, khi Fanta cô gái đầy ước vọng cổ chân lắp cánh chẳng còn lướt la đà trên lớp bùn đỏ quạch lấp xấp phố xá Colobane, đúng là túng bấn và chôn chân giữa các khát vọng của mình vì cơ man những nghĩa vụ gia đình thật nhưng dù gì đi nữa vẫn hướng về trường trung học nơi ít nhất thì cô cũng là cô giáo dạy văn - không phải do gã sao, bởi gương mặt si tình rám nắng, mái tóc vàng nhạt buông hờ một lọn xuống trán, bởi những lời lẽ hoa mỹ khoác giọng điệu nghiêm túc, những lời hứa non hẹn biển cho một cuộc sống đủ đầy tiện nghi, dồi dào trí tuệ, thanh cao và hấp dẫn mọi bề, khi nàng rời bỏ chòm xóm, thành phố, quê hương (đỏ ối, khô rang, nóng bỏng) để thấy mình không công ăn việc làm (lẽ ra gã phải biết ở đây người ta sẽ không để nàng dạy văn mới phải, lẽ ra gã phải dò hỏi và biết chuyện đó mà dự đoán hậu quả cho nàng mới phải) chết gí nơi hang cùng ngõ hẻm của một tỉnh lẻ im lìm, lê các bước chân trĩu trịt trong một căn nhà tuy có khá hơn căn nhà đã rời bỏ song lại bị nàng từ chối trao cho một ý nghĩ, một ánh nhìn, một cử chỉ chăm chút (trong khi gã từng thấy nàng tỉ mẩn và nhẫn nại quét dọn hai buồng của căn hộ xập xệ, tường màu xanh dương, nơi nàng sống chung ở Colobane với cậu mợ và mấy người em họ, tỉ mỉ, nhẫn nại thế cơ mà), không phải do gã, Rudy Descas, thậm chí do lỗi của gã sao, khi nàng mang vẻ thất thểu hoặc kẹt cứng trong màn sương bủa ra từ một cơn mơ bất tận, một cơn mơ đơn điệu và lạnh lẽo?

Gã, cùng gương mặt rám nắng và sức thuyết phục khủng khiếp của tình si, cùng những kiểu cách ngọt ngào và sự lóe sáng bất thường nơi đó của màu tóc vàng, vẻ óng ả đặc biệt…

- Em không muốn biết anh gọi về nhà làm gì à? cuối cùng gã cũng hỏi.

- Không nhất thiết, nàng đáp, sau một hồi, giọng hết thấm đẫm vẻ trễ nải cực độ và uể oải đã làm Rudy bủn rủn mà, gần như trái ngược, sắt lại, trong tầm kiểm soát, hoàn hảo đến lạnh lùng của khả năng làm chủ giọng phát âm tiếng Pháp.

- Anh muốn em nói anh biết sao sáng nay mình lại tiếng bấc tiếng chì như thế, nghe này, anh không biết từ đâu ra nữa, toàn bộ chuyện ấy…

Vẻ lóng lánh đặc biệt, gã nhớ lại trong sự im lặng buông xuống kế đó, một sự im lặng khẽ hào hển tựa hồ gã đang gọi đến một xứ sở xa xôi diệu vợi cho những giao tiếp sơ sài và lời nói của gã cần tất cả các giây đồng hồ chậm chạp ấy mới tới nơi nhưng đó lại chỉ là hơi thở nắc nỏm của Fanta trong lúc nàng suy tính cách đối đáp tốt nhất nhằm cứu vãn những lợi ích tương lai mà gã không hay biết, không dám hình dung (thế là một bong bóng phẫn nộ phồng căng lên trong đầu gã, nàng có thể kiến thiết tương lai nào mà thiếu gã đây), phải, gã vừa hồi tưởng vừa phóng tầm mắt trên vạt nho xanh có những hạt bé li ti xanh ngăn ngắt, trên những cây sồi xanh phía cuối vạt mà những người mua lại khu này, những người Mỹ hay Úc làm mẹ say mê và khó chịu bởi bà khăng khăng là đồng nho kiểu gì cũng phải nằm trong tay người Pháp, đã cho cắt tỉa thẳng cánh khiến hàng cây trông như bị phỉ báng, bị trừng phạt vì dám vươn những tán lá mướt mát, rậm rạp, vững chãi che khuất mất một phần khối đá hồi nào xám xịt còn giờ lại vàng rượi và tươi mát, của cái thứ suy cho cùng chỉ là một căn nhà đồ sộ mà nơi này người ta khoác cho danh xưng tôn kính là lâu đài, phải, gã nhớ lại, vẻ lóng lánh đặc biệt từ chính màu vàng tóc mình, từ chính sự tươi mới của mình…

- Em chịu thôi, giọng trầm lạnh của Fanta cất lên.

Nhưng gã tin chắc rằng nàng chỉ đáp lại sao cho bị liên lụy càng ít càng tốt, rằng làm sao mối ràng buộc giữa nàng và gã càng lỏng lẻo càng tốt, bất kể theo cách nào, dù chỉ là đôi lời qua lại đơn giản, đã trở thành tiêu chí thẳng thắn duy nhất của nàng.

Còn đâu, nếu gã muốn thành thật với chính mình, nhưng mà gã có thực bụng muốn vậy không đây, gã mơ màng, mắt lại ngước lên dõi về hình bóng chói lọi xa xa của tòa lâu đài mà gã phỏng đoán hơn là nhìn thấy, biết nó tường tận đến mức vẫn hay mơ về nó, trong những giấc mơ đơn điệu, thường hình dung nó thiếu nồng ấm và xám xịt, với sự chính xác về các chi tiết gã chỉ có thể nghe được, mặc dù không còn nhớ, từ miệng mẹ chắc đã làm thay người giúp việc (người hầu thì đúng hơn, bởi bà làm không sót việc gì trong nhà, từ nấu nướng, bưng bê đến hút bụi, là ủi) của ông bà chủ cũ một vài ngày, với cái thói khó chịu và hèn hạ cố hữu là ra điều khinh mạn những thứ bà mô tả (vô số phòng không sử dụng, phòng nào phòng nấy đầy đủ đồ đạc, bát đĩa tinh tế, đồ dùng bằng bạc…) trong khi đôi mắt nhỏ rủ xuống hai bên khóe của bà, trong khi đôi mắt nhỏ sáng màu hồng của bà hấp háy thứ ham muốn tức tưởi - còn đôi mắt trong sáng của chính bản thân gã lại ngước về phía các đường viền của lâu đài như thể từ trên đó, từ căn nhà đồ sộ buồn tẻ và thiếu nồng ấm và không còn xám xịt mà…, hẳn phải có một lời đáp rành mạch, dứt khoát nào đó được gửi tới cho gã, nhưng gã biết được gì đây ngoài việc khối tài sản kia sẽ không bao giờ thuộc về gã, không bao giờ thuộc về Fanta hay Djibril, trong khi nếu gã muốn thành thật với chính mình…

- Nhân thể, gã nói, chiều anh đến trường đón Djibril luôn nhé?

- Nếu anh muốn thì đi, nàng đáp, để xuyên qua cái giọng đều đều và lạnh tanh một ánh lo lắng ngay lập tức làm gã bất bình.

- Lâu lắm rồi anh không đi đón con mà nhỉ? Khỏi phải đi xe buýt một lần thằng bé sẽ thích cho mà xem.

- Ôi, em không biết đâu (giọng nàng dè dặt, bó cứng trong nỗi lo sợ và chiến lược trộn lẫn vào nhau). Nhưng nếu muốn thì anh cứ đi đi. Đúng giờ nhé, kẻo anh đến nơi thì con lên xe mất rồi.

- Ừ, ừ…

Thành thật với chính mình, hay nếu ít ra gã đã thực sự mong mỏi mình như thế, gã phải công nhận gã sẽ không tin vào sự chân thành của Fanta dù đột nhiên thoáng nhận thấy trong giọng nàng âm điệu chân thành và tận tụy của thuở nào, của người con gái bước chân bay bổng mang những khát khao nhiệt thành, xác quyết và ý chí thông tuệ đã đưa nàng từ quầy hàng bé xíu bày bán những túi lạc mà hồi bé ngày ngày nàng dựng lên trên một con phố Colobane, đến bục giảng trường Mermoz nơi nàng dạy văn và chuẩn bị thi tốt nghiệp phổ thông cho đám con ngoại giao và doanh nhân khá giả, và người phụ nữ dong dỏng và đĩnh đạc, tóc cắt sát chân cái đầu tròn trịa, đã nhìn gã với vẻ khẩn khoản rất mực khoáng đạt và lả lơi khi gã lấy đầu một ngón tay khẽ mơn trớn làn da mịn màng phập phồng trên lưng nàng, chịu thua một sự thôi thúc mà gã không quen, thậm chí không bao giờ…

- Fanta, gã thốt lên, vẫn ổn cả chứ?

- Vâng, nàng đáp, thận trọng, máy móc.

Và không phải thế, gã biết điều đó, gã cảm thấy điều đó.

Nàng có nói gì gã cũng không tin được nữa.

Ấy vậy mà gã vẫn khăng khăng đặt cho nàng những câu hỏi trong mắt gã đòi hỏi những lời đáp minh bạch, những câu hỏi đầy tính riêng tư hay thậm chí là ủy mị, như thể rồi một ngày tần suất riết róng của các chất vấn này có thể làm chùng nản tinh thần cảnh giác của Fanta, sự cẩn thận mà giờ nàng giương ra cốt không hé lộ bất cứ điều gì.

- Anh sẽ đưa Djibril đến ngủ nhà mẹ, gã bất đồ thốt lên.

- Ôi không, nàng bật lên một tiếng rên, một tiếng như nức nở xuyên nhức nhối vào lòng gã, Rudy, kẻ gánh trách nhiệm về nỗi sầu đau não nề như thế, nhưng gã làm gì được đây?

Gã có nên tước mất của mẹ đứa cháu độc nhất vì lý do Fanta sợ phải xa thằng bé không?

Gã làm gì được đây?

- Lâu rồi con không đến chơi với mẹ mà, gã nói giọng an ủi vỗ về mà âm vang trong ống nghe mang vẻ giả lả đến nỗi gã sượng sùng đẩy nó xa khỏi tai, cứ như một kẻ khác đã thế chỗ mà nói tranh phần gã và gã ngượng thay cho kẻ khác này vì giấu giếm đến tồi thói đạo đức giả của hắn ta.

- Mẹ có thích Djibril đâu, Fanta tung ra.

- Sao lại thế? Em hiểu không đúng rồi, mẹ cưng thằng bé lắm mà.

Giờ thì gã nói mạnh mẽ và phấn chấn dù chẳng mảy may cảm thấy mạnh mẽ và phấn chấn, hay tươi tỉnh và sảng khoái chút nào sau cơn mộng mị buồn thảm và đau đớn và u sầu (nhưng lạ thay lại không hẳn là thiếu vắng một tia hy vọng mong manh) giờ đây luôn luôn nhuốm màu mọi trao đổi giữa gã và Fanta.

Bao âm vọng ríu rít xôn xao từ những cuộc hàn huyên hồn nhiên thuở nào vảng vất quanh họ.

Gã nghe được những tiếng líu tíu ám muội của chúng và cảm thấy một nỗi u hoài giống hệt, gã tự nhủ, đầu nóng phừng phừng, tóc dính bết vào trán trong không khí ngột ngạt của ca bin, nỗi u hoài gã ắt sẽ cảm thấy nếu vô tình chợt nghe ghi âm giọng nói của những người bạn khuất bóng, những người bạn lâu năm, thân tình, chí cốt.

Lạy Chúa của mẹ, đức cha lòng lành đã làm bao điều cho mẹ nếu người ta tin lời bà, người hãy làm cho Fanta…

Song mặc dù chỉ dành cho lòng nhiệt tâm sùng kính của mẹ một kiểu chú ý đại khái, đón nhận các xác ngôn, các dấu thập thận trọng, những mấp máy môi khấn nguyện của bà với nụ cười nửa miệng chế nhạo và khó chịu bất biến, gã lại nhớ gần như là miễn cưỡng, do nghe bà riết thành quen, rằng sự chính trực đạo đức trong một lời khấn nguyện là điều kiện căn cốt, nếu không nói là đủ, cho nó thành hiện thực.

Vậy thì nó, sự chân thực, nằm đâu trong điều gã cầu xin?

Lạy Chúa lòng lành của mẹ, đức cha nhân từ, con cầu xin người…

Nó nằm đâu, sự chân thực của gã, bởi gã biết (hoặc một Rudy thứ hai trong gã biết, một Rudy trẻ trung và nghiêm khắc hơn, cẩn trọng hơn, một Rudy chưa vữa ra vì đắng cay và mung lung không hiểu, vì lòng trắc ẩn và vì phải lắp ghép cho mình những lý lẽ chính đáng cùng những lời phân bua đáng thương) - nó nằm đâu, sự thật trong tâm hồn gã, bởi gã biết không phải gã mất ăn mất ngủ vì mẹ khi tuyên bố sẽ gửi bà trông Djibril cả đêm, gã trăn trở hoàn toàn không phải vì niềm vui và hạnh phúc của mẹ mà vì sự yên trí của chính bản thân gã, khi nhờ đó ngăn không cho Fanta…

Bởi, chẳng phải vậy sao, đời nào nàng bỏ lại thằng bé sau lưng mà trốn đi - hay là có?

Gã chỉ có thể phán định điều này qua việc nàng đã từng làm nhưng, lần trước, nàng mang Djibril theo, là do Manille xúi bẩy chăng?

Nhưng cớ gì Manille lại muốn vướng chân vướng cẳng vì thằng bé nếu có khả năng cho Fanta bỏ mặc nó ở nhà bố nó?

Không, không, thiếu Djibril nàng sẽ không bỏ đi, chưa kể thằng bé còn khiếp vía vì Rudy và cả Rudy, theo một khía cạnh nhất định, cũng hãi nó, bởi thằng bé, đứa con ruột thịt của gã, chẳng quý hóa gì gã, dầu cho, trong trái tim non nớt của mình, nó không biết thế, và cũng chẳng mặn mà gì với ngôi nhà của nó, ngôi nhà của cha nó…

Một luồng sóng phẫn nộ lại cuộn trào trong lòng gã, lăm le nhận chìm lý trí gã, gã muốn gào lên cho rồi trong điện thoại: tôi sẽ không bao giờ bỏ qua những chuyện cô đã gây ra cho tôi!

Gã cũng có thể rền rĩ: Anh yêu em biết mấy, trên đời anh chỉ yêu có mình em thôi, mọi thứ phải trở lại như trước!

- Thôi, tối gặp nhé, gã buông ra.

Gã gác máy, rệu rã, kiệt quệ, gần như choáng váng, như thể, tuồi ra khỏi một giấc mộng lê thê, u buồn, thóa mạ, gã cần thuôn ý thức mình cho khớp khịt với thực tại bao quanh, cái thực tại mà với gã, gã nghĩ bụng, đôi khi chỉ là một giấc mơ bất biến và lạnh lẽo và gã như chuyển từ mộng mị này sang chiêm bao khác mà không bao giờ tìm thấy lối ra tỉnh thức được gã khiêm tốn hình dung như một sắp xếp trật tự, một tổ chức mạch lạc cho những nhân tố rời rạc tã tượi của đời mình.

Gã ra khỏi ca bin.

Đã là giờ nóng khốc liệt của buổi sáng.

Một cái liếc mắt máy móc vào đồng hồ đeo tay khẳng định gã sẽ đến muộn hơn bao giờ hết.

Quan trọng quái gì, gã bụng bảo dạ, ấm ách vì dẫu thế vẫn thoáng lo âu trước ý nghĩ sẽ lại phải đối diện với Manille.

Phải chi với gã, Rudy Descas, Manille thể hiện không chút hơi hướm của trắc ẩn mà chỉ có bực dọc và thiếu nhẫn nại, thì mọi sự đã nhẹ nhàng hơn bao nhiêu.

Còn bản thân gã, Rudy, chẳng phải gã nên căm ghét Manille sao?

Chẳng lẽ không thảm hại và mất mặt sao khi vẻ đôn hậu và lòng vị tha cũng như, dầu sao đi nữa, song lại lớt phớt khó nhận ra, vẻ cao ngạo gã đọc được trong mắt ông chủ ngăn không cho gã cảm nhận lòng hận thù mà một người bằng xương bằng thịt thế nào cũng nung nấu, gã chắc mẩm, đối với kẻ đã…

Gã khẽ hục hặc đầu, vẫn còn sững sờ dù mọi chuyện xảy ra cách đó đã hai năm. Hoặc hình phạt mà một người bằng xương bằng thịt thế nào cũng ấp ủ trong lòng - ồ nhưng gã biết gã không ở đấy, ở cửa hàng Manille, nhăm nhe chờ đợi thời điểm của mình, gã không rình rập hòng cuối cùng sẽ giáng xuống Manille cánh tay báo thù, và từ phía mình Manille biết tỏng điều đó, thành ra ông ta chẳng sợ gì Rudy, chưa bao giờ sợ Rudy.

Có đúng không, điều đó? Rudy tự hỏi.

Điều đó đáng ngưỡng mộ hay đê hèn, làm sao biết được đây?

Gã khẽ lúc lắc đầu, rối bời, trong cái nóng quánh đặc, không khí tĩnh lặng, dậy hương.

Gã ngỡ như ngửi được mùi những cây sồi xanh đằng xa.

Đó có lẽ chỉ là ký ức về thứ mùi ngai ngái chua của những chiếc lá bé bỏng mịn màng, vậy mà gã ngỡ như ngửi thấy chúng khi hít vào se sẽ và thấy lòng khuây dịu và gần như lâng lâng khi mường tượng mình nơi đó, trong lâu đài, mở tung các cánh cửa vào một buổi sáng trong veo và hít hà mùi những cây sồi xanh của gã, mùi ngai ngái chua của những phiến lá bé bỏng mịn màng mà từng chiếc một đều sẽ thuộc về gã, Rudy Descas - nhưng gã, gã sẽ không đời nào đốn hạ mấy gốc cây cổ thụ tội nghiệp ấy như đám người Mỹ hay Úc đã có gan làm, ngạo mạn, mẹ bảo thế, cảm thấy mình thừa thãi chất Pháp để tự cho là đủ khả năng chế ra cùng một loại vang tuyệt hảo như…

Ý nghĩ về mẹ, về khuôn mặt cay đắng và trắng bệch của bà dập tắt niềm thích thú trong gã.

Gã toan trở vào ca bin, gọi lại cho Fanta, không phải để kiểm tra đúng là nàng đang ở nhà (mặc dù cũng có, gã đồng thời cũng nghĩ, bỗng nôn nao khó ở), mà để hứa với nàng rồi mọi chuyện sẽ xuôi chèo mát mái.

Ở đó, giữa cái nóng sực mùi sồi xanh, tình yêu và lòng thương cảm làm gã ngất ngây.

Mọi chuyện rồi sẽ xuôi chèo mát mái ư?

Bằng niềm tin vào ảo ảnh về chính gã đang đẩy cửa căn phòng của họ, nằm trên tầng hai tòa lâu đài ư?

Dẫu thế nào, gã cũng muốn thổ lộ với nàng, thổi cho nàng niềm tin ngay lúc này gã thấy ăm ắp trong lòng, như thể, ít nhất cũng một lần thực tại cuộc đời trùng khít, hoặc sắp sửa trùng khít, với các mộng tưởng của gã.

Gã khua một bước ra phía sau hướng về ca bin điện thoại.

Viễn tượng lại phải chui vào cái hộp Nevada ngột ngạt, cùng mùi chó váng vất (thỉnh thoảng gã có cảm tưởng người chủ cũ của chiếc xe đã dùng nó lót ổ cho con vật mà hàng túm lông vẫn còn giắt lại dưới vỏ đệm ghế ngồi) làm gã rầu rĩ.

Tuy vậy gã từ bỏ ý định gọi lại cho Fanta.

Gã đâu còn thời gian, phải không nhỉ?

Mà ngộ nhỡ, một lần nữa, nàng không trả lời, gã sẽ phải đoán già đoán non những gì và chuyện đó sẽ đưa gã đến đâu?

Mà rồi, gã thực sự không còn thời gian nữa.

Nhưng nàng sẽ chẳng trốn khỏi ngôi nhà nếu không mang Djibril theo cùng mà hiện giờ thì thằng bé, không phải sao, đang nằm ngoài tầm với của nàng?

Gã tự rủa thầm mình vì trù liệu như thế.

Thế là gã gần như nảy ra ý muốn bảo vệ Fanta chống lại chính mình và những toan tính tàn nhẫn của mình.

Ồ, gã có thể làm gì đây vì gã yêu nàng thế cơ mà?

Con có thể làm gì khác đây, lạy Chúa tôi, lạy đức cha bé nhỏ nhân từ, đức Chúa bé nhỏ tốt bụng và nhân từ của mẹ?

Gã tin chắc rằng cái khung cốt mong manh, mong manh và chông chênh nhường kia của đời gã, tạm trụ vững là nhờ, dù sao chăng nữa, cũng có Fanta ở đấy, rằng nàng ở đấy như một con gà mái bị triệt đi đôi cánh để hàng rào nào với nó cũng bất khả vượt qua chứ không như con người độc lập và quả cảm gã gặp quen ở trường Mermoz, gã cam lòng chịu đựng ý nghĩ này, trong nhọc nhằn và tủi hổ cùng cực, duy bởi trong mắt gã tình cảnh đáng buồn này chỉ là tạm thời mà thôi.

Không phải chỉ có vấn đề túng bấn - hay đúng là vậy?

Khoản tiền lương ngót nghét nghìn euro khiến gã kém hấp dẫn hơn Manille theo nghĩa nào?

Phải rồi, phải rồi (vơ vất một mình dưới cái nắng xói lúc mười giờ, sát bên nắp ca pô bỏng ran, gã so vai, thắc thỏm), theo nghĩa phổ biến thì hẳn rồi, nhưng cơ bản là gã thiếu niềm tin ở tài năng của mình, cơ may của mình, sự vĩnh cửu của tuổi xuân một thời lấp lánh trong đôi mắt ngời xanh như mắt mẹ, khiến gã đưa bàn tay khoan thai, mơn trớn và lơ đễnh gạt lọn tóc nhạt màu trên trán đang…

Tất cả những thứ đó gã đã để mất dù chưa đến nỗi già nua, dù thậm chí, theo các tiêu chuẩn hiện thời, vẫn gần như trẻ trung phơi phới, tất cả những thứ đó gã không còn nữa từ khi về Pháp và hẳn đã đóng vai trò cốt yếu trong tình yêu Fanta dành cho gã.

Phải chi gã có thể, gã tự nhủ, chuồi ra khỏi cơn mộng mị khắc nghiệt và buồn bã, âm u và hèn mạt này để về tìm gặp, dù có lại phải dạt hết từ giấc chiêm bao này sang giấc chiêm bao khác, giấc chiêm bao nơi, tắm trong một luồng sáng vàng rực, Fanta và gã cùng sánh bước trên những con phố Colobane, cánh tay để trần khẽ chạm vào nhau theo từng nhịp bước, gã, Rudy, cao ráo và rắn rỏi, thao thao bất tuyệt bằng chất giọng mạnh mẽ và phấn chấn, ngay hồi đó đã ra sức, mặc dù không biết thế, cho lọt vào bẫy của những lời lẽ ngọt lịm, phỉnh phờ, mê hoặc cô gái có mái đầu thon nhỏ cắt ngắn, cái nhìn bộc trực và giễu cợt thầm kín, người đã vươn được đến trường trung học Mermoz để dạy văn học Pháp cho đám con doanh chủ giàu có, đám con nhà ngoại giao hoặc quân sự cao cấp, và những đứa trẻ mới lớn này đâu có ý niệm gì, Rudy nghĩ bụng trong lúc tràng giang đại hải bằng chất giọng mạnh mẽ và sôi nổi, về lòng quyết tâm khủng khiếp mà cô gái lướt đi trên hai cổ chân có cánh, có làn da mịn màng phập phồng hai bên thái dương phải nuôi dưỡng để đứng trước mặt chúng, về khoảng thời gian và sự kỳ công nàng bỏ ra để giữ cho hai chân váy cô tông duy nhất, một hồng, một trắng, lúc nào cũng được là phẳng phiu hoàn hảo, mặc cùng bộ với áo hai dây để lộ làn da lưng mịn màng, phập phồng cứ như là đôi cánh mảnh mai…

Gã, Rudy Descas, có thời đúng là gã đàn ông lanh lợi và hấp dẫn và hoạt ngôn ấy mà cuối cùng Fanta cũng dẫn về nhà, về căn hộ tường màu xanh rêu có không biết bao nhiêu người cư ngụ.

Gã còn nhớ cổ họng mình đã se thắt ra sao khi bước vào căn phòng tù mù thứ ánh sáng nhoang nhoáng, chập chờn thê lương.

Đầu tiên gã theo sau nàng leo lên bậc cầu thang đúc xi măng, đi dọc dải hành lang hai bên xếp hàng những cánh cửa tróc sơn.

Fanta mở cánh cửa cuối cùng và ánh sáng lá nhá màu ô liu, nổi lên vì những bức mành treo trên cửa sổ, như nuốt chửng lấy nàng.

Gã không còn nhìn thấy gì ngoài vệt váy nàng loang loáng trắng lúc nàng vào phòng trước rồi mới trở ra mời gã vào trong, đã kiểm tra xong, gã đoán thế, là căn hộ có thể để gã xem được rồi.

Và gã tiến lên không phải không rụt rè hay thoáng chút e ngại mà, nhất là, sự công nhận bỗng làm gã câm lặng.

Bởi trong ánh xanh chập choạng cái nhìn của Fanta bảo gã, bình thản: Đấy, nơi em sống đấy, nhà em đấy.

Chấp nhận, cái nhìn ấy, phán xét của một kẻ xa lạ trán trắng (nghĩa lý gì đâu vẻ rắn rỏi của gã lúc đó!) với lọn tóc vàng, với đôi tay trắng trẻo mịn màng, về nơi ở tinh tươm mà rất mực khiêm nhường - chấp nhận điều đó đồng thời cam chịu luôn những tác động có thể, những cảm giác thiếu thoải mái hoặc bề trên có thể.

Người phụ nữ này ý thức rõ đến mức nào về mọi thứ, sáng suốt và tinh tế và sắc bén và cùng lúc lại hờ hững sâu sắc đến mức nào, vì kiêu hãnh, trước phán xét về nơi ăn chốn ở của nàng hay về chính bản thân nàng từ một gã đàn ông trắng lóc từ tay đến trán, Rudy cảm nhận được, gần như nghe thấy được.

Chắc nàng xem gã là một kẻ phong lưu, được cưng chiều, qua mái tóc vàng và những lời nói hoa mỹ của gã.

Thế mà nàng đã dẫn gã về đó, nhà nàng, rồi bằng một cử chỉ và vài lời vắn tắt trình diện gã với cậu, mợ, một bà hàng xóm và nhiều người khác nữa mà ánh sáng yếu ớt nhoang nhoáng ướt hé dần cho gã thấy ở cuối căn phòng, từng người một ngồi trên ghế đẩu hoặc ghế bành bọc vải nhưng cũ sờn, bất động, lặng lẽ, trao cho Rudy một cái gật đầu mơ hồ, và gã thấy mình lạc lõng và nổi bật bởi đôi tay to bản gã không biết dùng làm gì, có màu tai tái sáng lựng y như lọn tóc vàng mướt, vầng trán trắng nhởn chắc cũng đang sáng lựng lên trong ánh sáng mờ tỏ.

Gã những muốn thụp xuống chân Fanta mà thề gã không phải kẻ gã mang vẻ như thế - kiểu những gã rám nắng và tự tin cứ cuối tuần lại về biệt thự của mình ở làng Somone(*).

Gã thèm đến phát điên được ôm ghì hai đầu gối mảnh mai của Fanta để tỏ lòng biết ơn và thổ lộ trọn vẹn tình yêu sục sôi trong lòng vì những điều nàng cho phép gã được tận mắt trông thấy - căn phòng khắc khổ này, những con người câm lặng trước mặt gã này, cười với gã không, ra chiều mừng rỡ vì gặp mặt gã cũng không, cuộc sống gieo neo và đạm bạc nàng đang sống mà có lẽ ở trường Mermoz, bởi nàng lúc nào cũng đến trên bước chân bay bổng, trong tà váy trắng hoặc hồng phẳng phiu và tươm tất, người ta không hề hay biết và lũ con nhà ngoại giao hoặc con doanh chủ cứ cuối tuần lại đi lướt ván ở làng Somone còn biết ít hơn bất kỳ ai khác, tất cả lũ người, gã nóng lòng được bộc bạch với nàng, mà gã ghê sợ dẫu lúc này lúc kia gã có ngấm ngầm suy tị.

Ồ, chắc chắn bọn họ chẳng hay biết gì về nàng và căn phòng màu gỉ đồng ánh xanh này.

Lúc ấy, ánh nắng ban trưa, xuyên qua các bức mành mành, về đậu trên khuôn mặt bà mợ, trên đôi tay ông cậu đan vào nhau ý như đang chờ Rudy ra về để tiếp tục hoạt động của mình.

Còn gã, Rudy, trông thấy tất cả những điều đó mà không biết phải đáp lại Fanta như thế nào.

Gã đành, ngờ nghệch trong chính mắt gã, nghiêng mình về phía từng người trong số những người có mặt mà nhành môi ra thành một nét cười run rẩy vụng về.

Lúc đó gã nghĩ, trong một dạng sững sờ cảm kích, mình yêu nàng, mình yêu nàng xiết bao.

* * *

Gã mở cửa xe, nín thở trườn vào trong.

Trong đó còn nóng và ngột ngạt hơn cả trong ca bin điện thoại.

Gã có đúng không khi không gọi lại cho Fanta? Thế nhỡ đâu nàng tính, không bỏ đi mà, ở cực điểm khổ não bởi gã đã quyết định đưa Djibril đến nhà mẹ ngủ đêm, tự…

Không, diễn đạt trong ý nghĩ một từ như vậy gã còn chịu không đặng.

Lạy đức Chúa bé nhỏ lòng lành của mẹ, đức cha bé nhỏ lòng lành, hãy giúp con nhìn được minh mẫn.

Hãy giúp chúng con, đức Chúa lòng lành.

Gã còn có thể không, chỉ một phút thôi, gọi cho nàng, đó không phải là điều thật ra lúc này có lẽ nàng đang mong đợi ở gã sao?

Từ giờ đến tối, một giọng nói nhỏ khùng khục nện vào tai gã, nàng muốn không nghe tiếng mi nữa thì đúng hơn, vả lại nàng hiểu thừa mi đang ăn năn hối lỗi và nghĩ tới nghĩ lui tìm cách tự chấn chỉnh trong khi nói cho rõ mi muốn kết thúc dứt điểm với cái thói cứ trút hết lên tấm lưng khốn khổ của mi trách nhiệm về tất tật các vụ đốp chát giữa các người, bởi chắc nàng sẽ không trọng mi hơn vì điều đó, có khi còn coi thường mi vì đã hung hãn thế rồi lại còn nao núng, vì tìm kiếm sự tha thứ và an ủi ở nàng, người mi đã xúc phạm khi bảo nàng, có tưởng tượng nổi không, biến quách về nơi nàng đã chui ra, thực sự có tưởng tượng được không chứ.

Vừa bật công tắc xe, gã vừa lắc đầu ra dấu phủ nhận.

Một câu như thế, gã, Rudy Descas, làm sao mà phát ngôn ra được.

Không thể nào.

Gã không sao ghìm lại được một tiếng cười nhỏ khô khốc.

Gã có định nói, hừm, là nàng cứ việc quay về với Manille không?

Gã vã mồ hôi như tắm.

Mồ hôi rỏ xuống vô lăng, xuống đùi gã.

Gã định cài số một, không được, cần gạt bị kẹt.

Gã tắt máy.

Sự im lặng, bị phá vỡ trong chốc lát bởi tiếng rù rì vô hiệu của chiếc Nevada, lại bao trùm lấy gã và gã thấy mình khi đó giống như một phần tất yếu, hoàn hảo và không thể bác bỏ của lát cắt phong cảnh này.

Gã chẳng phiền lụy ai hay cái gì, và không điều gì chi phối gã.

Gã ngả đầu tựa vào lưng ghế.

Mặc dù vẫn nhễ nhại mồ hôi, lòng gã dịu lại.

Nhưng gã phải công nhận rằng Manille, trong phong cách dân dã khá kín đáo, là một ông chủ phát đạt, và mặc dù ông ta chưa bao giờ lướt ván hay sở hữu ngôi nhà nào khác ngoài căn biệt thự rộng rãi cho xây phía sau khu nhà của công ty, vẻ tự tin tràn trề nam tính mà nhã nhặn, gần như lịch duyệt, điềm đạm, vẻ đặc biệt dịu dàng ở ông ta, như ở một người cho phép mình có nó bởi chẳng điều gì hù dọa hay làm ông ta nơm nớp, vẫn có thể, lần nữa lại có thể hấp dẫn một phụ nữ mất phương hướng, rối bời và tổn thương, một phụ nữ bơ vơ như Fanta hiện thời.

Điều quái lạ là, gã tự nhủ, hoặc do cú chùy của tình yêu cũng nên, mình không sao thể tất được cho nàng, thế mà với ông ta thì cứ như mình hiểu ông ta vậy.

Nhưng còn quái lạ hơn, là cả nàng nữa, nói đúng ra, mình cũng hiểu và thông cảm cho nàng, đến nỗi có thể hình dung chính mình, nếu mình là đàn bà con gái, quy thuận một cách hân hoan và đơn giản trước sức quyến rũ không mấy phức tạp của một ông Manille - ôi sao mình nhìn thấu tâm can nàng thế, sao mình oán trách nàng thế.

Dẫu vậy, một dạng mụ mị hốt hoảng, hư ảo chẹn ngang nhịp thở gã mà gã không nhận ra trong lúc cố gắng men lại gần trong tâm tưởng căn buồng của Manille, được gã mường tượng theo khuôn hình của ngôi biệt thự, rộng rãi và hợp chuẩn, bài trí những đồ vật dự đoán được và đắt tiền kiểu trang trí đương đại, trong lúc đẩy nhẹ cánh cửa căn buồng xa lạ để phát giác trên cái giường khổng lồ, tắm trong một luồng ánh sáng chói lòa, Fanta và Manille, ông ta duỗi dài trên người Fanta, vợ của Rudy Descas, và rên rỉ khe khẽ trong khi bộ hông lực lưỡng của ông ta, cặp mông nhân mã di chuyển theo một nhịp điềm đạm và chắc nịch của ông ta khoét hõm vào làn da thịt mịn lông tơ của nàng, còn mặt ông ta phủ phục trên cổ nàng, người vợ của chính Rudy Descas, tình yêu đích thực duy nhất của cả đời Rudy Descas.

Hoặc giả, thứ gã nhìn thấy trên giường, là một hậu bộ đàn ông không kém phần săn chắc cùng một bộ mặt nhân mã hổn hển bên trên Fanta - gã có phải hạ gục con quái vật đó không, gã có phải ít nhất cũng căm hận nó không?

Rồi bản chất bí ẩn và mới lạ của điều nàng cảm nhận, điều gã sẽ không bao giờ biết được, có thể là gì, dưới sức nặng đáng kể hơn nhiều của Manille?

Rudy người mảnh khảnh và khô gầy, gần như hẹp vai mà lại rắn rỏi, gã khoái trá nghĩ, chứ Manille thì - nhưng mà - gã lắc đầu quầy quậy - gã không muốn biết thêm gì về chuyện này nữa.

Và gã lại lắc lư đầu, một mình sau tay lái chiếc xe bất động, trong sự tĩnh lặng rung ngằn ngặt vì hơi nóng, và gã cảm thấy bị ngoạm gọn, bị xé tơi tả bởi cùng một nỗi kinh hãi chưng hửng sâu xa đã làm gã đờ ra mê muội và chỉ đủ khả năng nhệch một nụ cười thảm hại thừa thãi khi không biết miệng lưỡi nào (của bà lão Pulmaire, của mẹ cũng nên?), trong phòng khách gã đang ghé thăm không rõ của nhà nào (không phải nhà một bà khách hàng sao?) đã phả huỵch toẹt vào mặt gã tiết lộ về Fanta và Manille, và hơi thở hôi hám nọ đã dập tắt trên môi Rudy nụ cười chớm hé ngơ ngẩn phản lại không biết từ tấm gương nào trong phòng khách xa lạ gã đang đứng, chân giạng ra, mắt giờ lại dõi về tấm gương trong đó gã thấy mình lố bịch và kỳ dị nhưng còn đáng ưa hơn hình ảnh cái mồm độc địa mỏng quẹt thở hơi chua lòm dám lôi Rudy Descas ra khỏi sự ngây thơ, cả tin đắm đuối, còn đáng ưa hơn các giọng điệu giận dữ cay cú và bất lực (thế thì, đó chắc là mẹ rồi vì cả bà lão Pulmaire lẫn một bà khách nào đó sẽ không thể soi mói vụ việc với chừng ấy đắng cay) thúc bách gã phải hành động và rũ bỏ trong khinh mạt một người con gái như thế.

Cái miệng đầy lý trí đó, trong cơn phẫn nộ của nó (ồ, đích thị là mẹ rồi) đã xúi bẩy gã chuyện gì, nếu không phải việc một đấng nam nhi chỉ kiêu hãnh một chút thôi cũng không thể nữa, không nên nữa thọc vào cùng một tấm thân trong đó còn đọng lại, thứ dung dịch thiêng liêng, tinh dịch của vị thần nhân mã?

Phải chi gã đã đáp lại, cùng tiếng cười gằn: Chẳng rủi ro gì đâu, lâu rồi con có ngủ với Fanta đâu hay đúng ra nàng không ngủ với con nữa.

Song, trong một tiếng thét gào vô vọng, gã cũng đã có thể đáp: Chính mẹ, mẹ ạ, đã đưa con đến làm chỗ Manille, chính mẹ đã đến gặp để cầu xin ông ta nhận con. Không thế, nàng đã không bao giờ quen ông ta!

Nhưng gã không nhớ là đã từng mở cái miệng tươi tắn và nhu nhược, méo xệch đến nhu nhược của mình.

Gã lại thấy mình dán trân trân vào một tấm gương khuôn mặt vô cảm của mình rồi ngay bên dưới nhìn rõ mồn một mặt sau hộp sọ của mụ đàn bà loắt choắt vẫn đang bai bải, vẫn đang tìm cách vùi sâu gã dưới những điều hèn hạ và những lời kêu gọi hiểm ác nhằm vào danh dự giống đực của gã, và lúc đó có đúng gã đã không nghĩ rằng chỉ một cú đấm giáng vào cái đầu cắt ngắn nhuộm vàng là sẽ giải thoát gã khỏi vụ tra tấn ấy, có đúng gã đã không lạnh lùng hình dung mình đang nện mẹ một trận nhừ tử để bắt bà im đi cho rồi, có khi còn gào lên, ngay trước lúc bà bất tỉnh nhân sự: Mẹ thì biết gì về danh dự chứ, hả, cả cha nữa, cha biết gì chứ?

Nhưng gã không còn muốn lăn tăn về tất cả chuyện này nữa.

Nó thật ê chề, vô tích sự và người ta thấy nhớp nháp như vừa dứt khỏi một cơn mộng mị diễn tái diễn hồi, một cơn mộng mị liên tu bất tận và xuẩn ngốc mà người ta tỏ tường từng giai đoạn âm u nhưng đồng thời cũng biết, khi mơ nó, người ta đừng trông mong thoát được bất cứ giai đoạn nào.

Gã không còn muốn lăn tăn về tất cả chuyện này nữa.

Gã bật lại công tắc xe, vào thẳng số hai.

Động cơ lên tiếng phản đối, lục khục rồi, từ tốn, chiếc Nevada chuyển mình, cùng những cơn co giật và những lời than vãn của cả bộ xương già cỗi song, gã mãn nguyện tự nhủ, dầu sao cũng khá can trường.

Gã sẽ không lăn tăn gì về tất cả chuyện này nữa.

Gã hạ kính xuống và, lái bằng một tay, thả cánh tay trái thõng xuống sườn xe nóng rực. Chốc chốc gã lại nghe thấy tiếng những mảng nhựa đường lốp đốp dưới bánh xe.

Gã thích mê âm thanh này!

Lúc này gã thấy lan tỏa một sự sảng khoái dịu nhẹ, tuyệt diệu.

Không, lạy đức cha từ tâm bé nhỏ của mẹ, lạy đức cha lòng lành, gã sẽ không băn khoăn về quá khứ tủi nhục nữa mà sẽ chỉ nghĩ làm sao tỏ ra xứng đáng với tình yêu Fanta sẽ lại dành cho gã nếu gã muốn lao tâm khổ tứ vì nó, mà gã mong mỏi điều đó chừng nào thì có vòm trời cao vợi, quang đãng và cháy bỏng sáng nay chứng giám, và tại sao, ít nhất một lần, điều tốt đẹp nhất lại không được thu về cho Rudy Descas, điều tốt đẹp nhất và chắc chắn nhất trong vô số những hứa hẹn đong đầy bầu trời sáng nay, trong sự trong trẻo xuân thì của nó?

Gã chợt bật ra một tiếng cười.

Âm điệu từ giọng gã làm gã phấn chấn.

Rốt cuộc, gã nghĩ gần như sửng sốt, gã vẫn sống, vẫn trẻ trung, lại còn có sức khỏe miễn chê.

Bản thân Gauquelan, kẻ lừa đảo có tác phẩm đáng ghét mà ngay lúc này gã đang đi vòng quanh đó (và hôm nay gã tìm được sức mạnh để không liếc nhìn pho tượng), tay nghệ sĩ làm giàu theo cách nhục nhã kia có nói được chừng ấy về mình không?

Rõ là không.

Vẫn sống đấy, hỡi ôi đúng vậy, song tấm ảnh Rudy nhìn thấy trên báo phơi ra một bộ mặt béo phị và nhăn nhúm, một vầng trán nhẵn trụi, một viền tóc hoa râm và, đến lạ, một cái lỗ trên hàm răng, ngay mặt trước, và khi đó Rudy đã nghĩ, giờ thì gã nhớ lại với một thoáng khinh bỉ đối với chính mình, kẻ kiếm được cả trăm nghìn euro cho một bức tượng thô kệch đáng lẽ, trước khi chụp ảnh, phải tự tưởng thưởng một bộ răng giả mới đúng.

Cách Gauquelan sống chẳng có gì sánh được với sức sống đẹp đẽ mà gã, Rudy, cảm thấy rần rật trong từng cơ bắp như thể gã là một con tuấn mã (hay một vị thần nhân mã), con vật lẫm liệt trẻ trung và oai vệ với thiên chức chứa đựng trọn vẹn trong chính việc tồn tại một cách tuyệt đẹp, và cũng chẳng khác gì một con tuấn mã (hay một vị thần nhân mã) không một kiểu mộng mị bất tận nào, vốn để bạn lại mồm miệng nhớt nhát và hơi thở trì độn, còn xâm chiếm đầu óc gã nữa.

Mẹ có sống không?

Đi quá bùng binh, không định trước, gã bất thần tăng tốc.

Gã chẳng việc gì phải nghĩ đến mẹ vào lúc này, cả cha cũng vậy, kẻ mười mươi đã chết và chẳng đời nào người ta nảy ra ý so sánh gần hay xa với một con tuấn mã (hay một vị thần nhân mã) có cơ bắp nhưng nhức dưới làn da ẩm ướt - ẩm ướt làm sao hai má Rudy, bờ cổ gã, thái dương gã trong chiếc xe không điều hòa nhưng gã nhận ra trước phản ứng này của cơ thể hiệu ứng từ sự hiện hồn, dù ngắn ngủi và vô nghĩa đến đâu, của người cha mất đã nhiều năm về trước, gã nhận ra sự hãi hùng và sững sờ mà ý nghĩ về bộ xương trắng từng mang tên Abel Descas vẫn còn khơi dậy nơi gã, cái hộp sọ thủng từ bên này xuyên thẳng qua bên kia, những khúc xương trắng ởn, Rudy mường tượng, vùi mình trong đống đất pha cát nóng ấm ở nghĩa trang Bel-Air.

Gã đậu xe vào bãi đỗ của khu cửa hàng Manille.

Trước khi bước xuống gã thấm mồ hôi cẩn thận từ mặt xuống cổ bằng tấm khăn gã để ở băng ghế sau cho mục đích sử dụng này và rốt cuộc đã ngấm mùi của chiếc xe.

Lần nào gã cũng tự hứa là sẽ thay nó, thế rồi lại quên khuấy và nỗi bực bội của gã trỗi dậy gay gắt khi mỗi lần chìa tay về phía chiếc khăn lại vớ phải cái giẻ hôi hám này bởi lúc đó gã như thấy cái bằng chứng nhỏ nhặt về sự chểnh mảng của bản thân gã, buộc gã phải lau mặt bằng một miếng vải đáng ngờ, đại diện cho toàn bộ sự tồn tại hiện thời của gã, trong mớ lộn xộn nhác bẩn của nó.

Vậy mà, sáng hôm đó, hệt như đã kìm nén thành công phản xạ bực dọc khi lau mặt, gã tự ép được mình đưa mắt đánh giá các loại xe đậu xung quanh theo cách khách quan nhất chứ không, như gã vẫn thường làm, kèm theo cơn khát thèm chua chát và cồn cào mà gã đánh giá là ô danh.

Vậy ra thứ đồng nghiệp và khách hàng của mình dùng để đi lại đây, gã thường tự nhủ, gần như mang tính lễ nghi, trong lúc săm soi kỹ lưỡng từ những Audi, Mercedes đến những chiếc BMW đen hoặc ghi khoác cho bãi xe của cửa hàng bán bếp nằm ngoài rìa một thành phố tỉnh lẻ này dáng vẻ một khách sạn lớn.

Bọn họ làm thế nào mà lắm tiền nhiều của thế nhỉ?

Bọn họ biết những thứ của nợ gì, mà mình chẳng mảy may có ý tưởng nào, để bòn được từ những cuộc đời cần lao những khoản tiền cần có để tậu những con xe như vậy nhỉ?

Đâu là thủ đoạn của bọn họ, mà mình sẽ chẳng đời nào đoán ra, sự nhạy bén, khôn ngoan của họ thuộc loại gì nhỉ?

Và những câu hỏi vô ích khác cứ quay cuồng trong tâm trí hung tợn của gã lúc gã sập cửa chiếc Nevada.

Nhưng gã biết cách, sáng hôm đó, cưỡng lại cuộc quần đảo đơn điệu của cơn khát thèm.

Gã băng ngang bãi xe trên bước chân lẹ làng và trong tâm trí gã khi đó trở lại ký ức vô cùng nhạt nhòa về một cảm giác tương tự, về một thời trong đời lúc gã chuyên đi lại như thế, bước chân nhẹ tênh tâm hồn thơ thới - phải, lúc nào cũng thế, và đó là gương mặt gã mang tặng thế gian: thanh thản và hồn hậu.

Điều này với gã có vẻ xa xăm đến mức gã gần như nghi ngờ đó chính là mình, Rudy Descas, chứ không phải cha hay một người khác mà có lẽ gã đã thấy trong mơ.

Thời đó là tận lúc nào rồi nhỉ?

Gã nghĩ nó phải rơi vào quãng gã một thân một mình quay lại Dakar, mẹ ở lại Pháp, và ít lâu trước khi gã gặp Fanta.

Gã cũng nghĩ, thoáng chút ngạc nhiên bởi gã đã quên bẵng chi tiết này, rằng với gã khi đó hướng đến lòng tốt dường như là tự nhiên.

Gã đứng sững lại trên bãi xe chói chang nắng.

Hơi nhựa đường nóng hầm hập phả lên làm mũi gã điếc đặc.

Gã bị lóa mắt mặc dù đang nhìn nhựa đường dưới chân chứ không ngước lên trời.

Phải chăng gã có thời đúng là người đàn ông đó, lòng phơi phới, tâm hồn thanh thản sải bước trên những con phố yên tĩnh của khu Plateau nơi gã thuê một căn hộ nhỏ, và chắc chắn không khác là bao ở vẻ ngoài, do màu tóc vàng và sự hài hòa đáng yêu của nét mặt, với những gã đàn ông trán trắng gã gặp trong khu phố nhưng chẳng chia sẻ chút gì trong tham vọng trục lợi, trong vẻ tất bật hối hả của họ?

Lẽ nào gã có thời đúng là người đàn ông đó, Rudy Descas, khát khao, cùng một sự sáng suốt tĩnh tại, được tỏ ra chính trực và tử tế, và còn hơn thế (chà, gã đỏ lựng vì bối rối và ngạc nhiên), khát khao luôn phân biệt rạch ròi trong mình cái tốt và cái xấu, không bao giờ ngả về cái xấu dù nó có xuất hiện dưới mặt nạ của cái tốt như thường vẫn vậy, ở đây, khi người ta là một gã đàn ông trán trắng, túi đầy lưng lửng và có thể mua với chẳng bao lăm sức lao động loại nào tùy thích, cùng sự nhẫn nại và dẻo dai vô tận?

Gã bước tiếp, chậm rãi, về phía cái cửa hai cánh gắn kính của tòa nhà trên đó cắm hàng chữ cái khổng lồ và phát sáng mang tên Manille.

Chân gã cứng lại, như bỗng dưng bị tước đi quyền được nhẹ nhõm.

Bởi lần đầu tiên gã tự hỏi có đúng là, khi thuyết phục Fanta theo mình về Pháp, gã đã không chủ tâm quay đi hướng khác để mặc cho tội ác thoải mái án ngự trong mình, có đúng gã đã không nếm náp cảm giác này, cảm giác được hành động tồi tệ mà không hề mang vẻ như thế?

Cho đến giờ gã mới chỉ đặt câu hỏi trên khía cạnh thực dụng: ý tưởng đưa Fanta về đây là hay hay dở?

Nhưng mà, chao ôi, đó có phải là vấn đề đâu, không hề.

Đặt câu hỏi như thế đã là một mánh khóe của tội ác đã yên thân ấm chỗ trong gã.

Và, vào cái thời tươi ngời đó của đời mình khi sáng sáng rời khỏi căn hộ nhỏ bé hiện đại ở khu Plateau, tấm lòng trong sáng, gã còn biết nhận mặt những hành động tồi và những ý nghĩ man trá thảng hoặc vẫn lướt qua mình và còn biết xua đuổi chúng bằng những suy nghĩ đối nghịch và thấy mình hân hoan, thở phào, bởi trong tâm khảm gã chỉ ham muốn duy nhất một điều, có khả năng yêu thương tất thảy mọi thứ quanh mình.

Còn hiện giờ, còn hiện giờ - vết loang hằn học làm gã gần như mụ mị.

Nếu có thời từng là thằng đàn ông kia, thì chuyện gì đã xảy ra với gã, gã đã làm gì cái thân mình để giờ náu núp trong da thịt một kẻ ghen ăn tức ở và thô bạo thế kia, các khả năng yêu thương cuộc đời co cụm về ôm ấp độc mỗi gương mặt Fanta?

Phải, chính thế, gã đã làm gì cái thân gã để giờ đè ngấu cái mối tình xếp xó, rầy rà lên một phụ nữ mà dần dà gã làm cho ớn tởn bởi sự bất tài của gã, ở một độ tuổi, tứ tuần, mà những khiếm khuyết tương tự (thiếu năng lực nhất định để làm một công việc dài hơi, xu hướng phù du và ngỡ là thật những thứ chỉ là những dự định lơ mơ) không còn khơi dậy lòng khoan dung hay sự cảm thông được nữa?

Gã không chỉ, gã thầm nghĩ khi đẩy cánh cửa gắn kính qua đó gã thấy thấp thoáng trong một tiếng thở phào đớn hèn vóc dáng phương phi của Manille giữa hai người khác, khả năng là khách hàng, đang được Manille giới thiệu các bộ phận của một nhà bếp mẫu, không hề kháng cự mà để mặc cho dối trá, biến chất xâm thực rồi choán chỗ trong lòng gã, gã không chỉ thuận theo sự tiêu tán lòng dũng cảm đạo đức mà còn giam Fanta, viện cớ yêu thương nàng, vào một ngục tù tình yêu sầu thảm và lạnh lẽo - bởi tình yêu của gã hiện thời là thế đấy, bất diệt, u ám như một giấc mơ mà để tỉnh dậy người ta chống chọi lại nó trong vô vọng, một giấc mơ có phần hèn mạt và vô dụng, chẳng phải Fanta phải chịu đựng gã như thế sao và chẳng phải đó chính là điều bản thân gã đang cảm thấy, nạn nhân của một mối tình si?

Vào đến bên trong, gã tiến về phía căn phòng đặt bàn làm việc của nhân viên trên bước chân chắc nịch, dù không sao ngăn được môi trên giật giật.

Gã biết rằng cái tật này khoác cho gã một vẻ khó chịu, gần như độc địa và rằng, muôn lần như một, chính nỗi sợ làm cho nó xuất hiện.

Môi gã khi đó xoắn lên y như mép một con chó.

Thế nhưng, gã cần gì Manille chứ - có thật vậy không?

Gã theo dõi qua khóe mắt bước tiến chậm chạp của tốp người, ước tính Manille và đám khách đến được ngang tầm gã thì gã đã vào khu văn phòng.

Sau đó, gã tự nhủ, Manille sẽ quên biến đi là đã thấy gã đến muộn thế.

Chỉ cần gã thoát khỏi tầm nhìn của ông ta khoảng một hai tiếng là mọi chuyện sẽ êm xuôi.

Gã kịp nhận ra rằng Manille, sáng đó, có dáng dấp thật thanh lịch trong cái quần jean sáng màu, phom cắt chuẩn, được giữ bằng một thắt lưng da chốt lại kín đáo, cùng áo phông màu đen là ủi cẩn thận.

Ông ta có mái tóc hoa râm nhưng dày dặn, hất ngược ra sau, và làn da ngăm, gần như ánh vàng.

Rudy có thể nghe thấy tiếng lào thào khàn khàn của giọng Manille khi ông ta mở ra rồi đóng lại một cánh cửa tủ và gã chắc chắn rằng khách hàng, một cặp vợ chồng đứng tuổi vận đồ màu lờ nhờ, bắp chân mập mạp, thưởng ngoạn mà thậm chí không nhận ra sự duyên dáng bền bỉ của Manille, người, đôi mắt thăm thẳm nhìn hút vào mắt họ, lúc nào cũng có vẻ sắp sửa tiết lộ một thông tin cá nhân hệ trọng nào đó hoặc một ý kiến ve vuốt những người tiếp chuyện, mà nếu ông ta có giữ lại thì cũng chỉ là để họ khỏi lúng túng.

Chẳng bao giờ ông ta đem đến cảm giác, Rudy đã nhận ra, là đang tìm cách bán chác kiếm lời.

Ông ta cố gắng, nhẹ nhàng như không, tạo ảo tưởng về một quan hệ bằng hữu, thân tình, sẽ bền lâu hơn khả năng mua một nhà bếp bởi đó chỉ là cái cớ ngẫu nhiên cho sự nảy nở tình bằng hữu kia và nhiều khi chiến thuật đó có vẻ thật lòng và Manille tiếp tục viếng thăm khách hàng chỉ vì niềm vui thuần túy của cả hai bên, không bao giờ bỏ ngang mà lưu giữ sự nồng nhiệt âm thầm kìm nén, ý nhị nhờ đó ông ta đã thắng quả lúc trước, đến nỗi, Rudy thầm nghĩ, giọng điệu đưa ra nhằm khuất phục các kháng cự của khách hàng cuối cùng trở thành chất giọng đích thực của Manille, chất giọng duy nhất người ta nghe được từ ông ta, cái âm sắc êm ái, hơi khàn, và sự hăm hở kìm nén, sự nhiệt tâm mà, người ta hẳn phải nghĩ thế, nếu không chế ngự thì nó sẽ lôi tuột ông ta vào những lời tâm tình gan ruột, tán tụng, thậm chí ôm chầm ghì chặt.

Rudy không ngăn được đôi chút ngưỡng mộ trước Manille, mặc dù gã khinh bỉ cái nghề của ông ta.

Cớ làm sao cũng đánh bộ quần jean với áo phông hay sơ mi, cũng xỏ giày vải mềm, lại cao ráo, mảnh mai, trẻ trung hơn hẳn Manille mà gã, Rudy, lúc nào cũng mang dáng điệu một cậu thiếu niên già cỗi cháy túi, gã không sao hiểu được.

Vẻ lịch lãm khoan thai của Manille, gã không bao giờ có được, khỏi ho he toan tính làm gì - đó là điều gã bụng bảo dạ khi nhác thấy bóng mình trên cánh cửa gắn kính thứ hai ngăn sảnh trưng bày với khu văn phòng.

Gã thấy ở mình một dáng vẻ tằn tiện, nhàu nhĩ, gần như là bần hàn.

Thời buổi này một thân đàn ông như thế hợp nhãn ai được chứ, dù có tử tế đến mấy đi nữa?

Chỗ nào ở gã cho thấy, giả sử gã khôi phục được nó đi, tình yêu đối với kẻ khác, đối với cuộc đời?

Người ta thấy được nó ở chỗ nào?

Gã phải công nhận rằng, ở Manille, mặc dù ông ta có chai sạn vì đời sống thương trường, vì những toan tính liên tu bất tận, những chiến lược cơm áo gạo tiền, và bất chấp bộ cánh thể thao cao cấp cùng những chiếc đồng hồ Chaumet cùng tòa biệt thự nằm phía sau cửa hàng, bất chấp, tóm lại, đủ mặt những thứ có thể biến Manille, con nhà nông, thành một kẻ giàu xổi tỉnh lẻ tầm thường, thì sự nhã nhặn và ân cần cùng khả năng đồng cảm kín đáo lan tỏa vẫn bộc lộ ngay từ cái nhìn hiền hậu và khiêm nhường của ông.

Và Rudy Descas lần đầu tiên tự hỏi phải chăng chính điều đó đã hút hồn Fanta, điều mà bản thân gã đánh mất đã lâu lắm rồi, thứ…

Gã vào phòng làm việc, khép cửa êm ru.

Gã cảm thấy mặt mình đỏ lựng lên.

Thế nhưng chính là điều đó và dù nói thế có khoa trương hoa mỹ đi nữa thì cũng không còn cách nói nào khác - khả năng nhân từ.

Gã chưa bao giờ nghĩ, lúc buồn rầu hay điên giận tột cùng cũng vậy, sau khi mẹ (đúng không nhỉ?) mách với gã mối dan díu giữa Fanta và Manille, gã cũng chưa bao giờ nghĩ, chưa bao giờ, rằng của nả của Manille cùng uy thế và sự vì nể ông ta đáng được hưởng đã mê hoặc Fanta.

Gã chưa bao giờ nghĩ thế.

Giờ thì, phải rồi, gã hiểu chuyện là gì rồi, và gã nhìn thấu việc đó dưới ánh sáng hắt lại từ điều gã không còn nữa, bởi cuối cùng gã cũng hiểu rằng mình không còn điều đó nữa, trong khi cứ sầu não vì nó mà không hay.

Khả năng nhân từ.

Gã tiến về bàn mình, thả phịch người xuống cái ghế xoay.

Xung quanh gã, trong căn phòng lớn quây kính, tất cả các bàn đều đã kín người ngồi.

- Ái chà, cậu đây rồi.

- Chào Rudy.

Gã đáp lại bằng một nụ cười mỉm, một cái vẫy tay nhẹ.

Trên mặt bàn làm việc ngổn ngang của gã, sát cạnh bàn phím máy tính, gã thấy một bó tờ rơi quảng cáo.

- Mẹ cậu mang đến ban nãy đấy.

Từ bàn bên cạnh giọng Cathie vọng đến chỗ gã thân tình và thoáng lo âu và gã biết, nếu gã quay đầu lại, cái nhìn gã sẽ gặp cái nhìn chị ta, dò hỏi, khẽ bối rối.

Chị ta sẽ thẽ thọt hỏi sao gã đến muộn tới ba phần tư giờ đồng hồ và có khi luôn cả tại sao gã không cấm mẹ, đơn giản và gọn nhẹ, đặt chân vào cửa hàng Manille.

Do vậy gã tìm cách đáp lại bằng kiểu lẩm bẩm không buộc gã phải ngước mắt về phía chị ta.

Dưới ánh sáng rỡ ràng tràn ngập căn phòng, ánh phản ra từ chiếc áo sơ mi hồng rực của Cathie tỏa quầng rộng quanh người chị ta.

Rudy thấy nó phản chiếu xuống mặt bàn màu trắng của gã.

Gã cũng biết rằng, nếu quay người về phía Cathie, gã sẽ thấy rõ như in phía sau bộ mặt chị đồng nghiệp loắt quắt tái xám, bên kia ô cửa lắp kính, biệt thự của Manille, tòa nhà lớn trám vữa hồng tươi, lợp ngói kiểu vùng Provence, cửa sổ màu xanh dương, ngăn cách với công ty bởi đúng một thảm cỏ, và rằng gã không thể ngăn mình tự hỏi một cách đau đớn và vô ích không biết lần thứ bao nhiêu là Cathie cùng những người khác, Dominique, Fabrice, Nathalie hồi đó có nhận thấy các đợt qua lại của Fanta tới ngôi nhà mơ ước kia không, và nàng vào đó bao nhiêu lần, và tại sao gã, Rudy, chưa bao giờ thấy nàng mặc dù không rời mắt, vào cái thời kinh khủng ấy lúc gã biết mà lại không thực sự biết (bởi có cần mẹ nói gì gã cũng phải nhất nhất tin theo không?), khỏi ô cửa lắp kính, ngắm nhìn bên trên bộ mặt ngao ngán, thương cảm của Cathie (vậy là bàn dân thiên hạ ai cũng biết sự ra rìa của gã sao?) cái cổng vào kiểu cách rởm đời hai cánh có vòm làm bằng sắt rèn của tòa biệt thự.

Khi đó gã đã khổ sở biết bao nhiêu!

Gã đã thấy hổ thẹn, hung tợn trong lòng biết bao nhiêu!

Chuyện qua rồi và giờ đã trôi xa nhưng gã vẫn chưa thể nói chuyện với Cathie mà không liếc nhìn căn nhà của Manille và không thầm cảm thấy một cơn điên giận hừng hực trong lòng.

Gã bỗng có ý muốn vỗ vào mặt chị ta, kiểu giọng cộc lốc sẽ làm chị ta chưng hửng: mẹ chỉ còn độc mỗi nguồn an ủi này trong đời nữa thôi, rẽ ngang rẽ ngửa phân phát những bó tờ rơi ngớ ngẩn, chiến dịch tuyên truyền tới những kẻ lẩn thẩn cũng thân cô thế cô và vô công rồi nghề như bà, sao chị lại muốn tôi cấm mẹ đến đây chứ và, nói thật nhé, cái việc ấy làm quẩn chân ai mới được chứ, hả?

Dẫu vậy gã không nói gì với chị ta.

Gã ý thức được ánh hồng rực màu hoa chuông từ người chị ta tỏa ra và hậm hực vì không sao bơ đi được sự hiện diện của chị ta.

Gã lấy mặt trên một cánh tay chà cho bó tờ rơi thắt dây chun duỗi thẳng ra.

Họ ở giữa chúng ta.

Bức tranh nguệch ngoạc, nực cười, vẽ một thiên sứ người lớn ngồi bên bàn giữa các thành viên của một gia đình đang nhập định, với điệu cười đồi bại và tinh quái của thiên thần.

Họ ở giữa chúng ta.

Chính những thứ ngô nghê kiểu này tránh cho mẹ khỏi chết chìm trong sầu muộn và đống thuốc chống trầm cảm, thực sự cứu rỗi mẹ.

Việc một ả đàn bà hèn mọn chẳng là cái thá gì như Cathie dám ho he gợi ý, ra chiều muốn giúp đỡ, là gã nên tước đi của mẹ niềm vui được mang tờ rơi đến cửa hàng Manille, làm gã tức nổ mắt.

Chị ta biết gì về cuộc đời bất hạnh của mẹ nào?

- Này, chị nói nghe xem, Manille muốn mẹ tôi đừng đến đây nữa à? gã vặn hỏi cái độp.

Gã nhìn chị ta, lóa mắt vì sắc rờ rợ phi lý của tấm áo cánh màu hồng, và phải cố giữ cho mắt dính chặt vào mặt chị ta, để ngăn việc chúng cứ chực chuồi ra sục sọi phía sau hộp sọ Cathie, làm đầu gã nhức dội lên như búa bổ.

Cùng lúc đó cả ngàn mũi kim khoan xoáy hậu môn gã.

- Đâu có, Cathie đáp, tôi còn chẳng biết ông ấy có để ý thấy mẹ cậu ghé qua không nữa.

Chị nhoẻn cười với gã, ngỡ ngàng là gã lại có kiểu hoài nghi đó.

Ôi không, gã nghĩ thầm, đổ sụp, nó lại tái diễn nữa rồi.

Gã khẽ nhổm mông khỏi ghế, ngồi sát ra ngoài gờ theo thế thăng bằng sao cho chỉ còn phía trên đùi là chạm vào ghế.

Song sự nguôi khuây rất nhẹ mong đợi vẫn chẳng thấy đâu.

Gã tiếp tục nghe thấy, qua màn sương đau đớn bất đồ trùm lấy gã, giọng nói u u của Cathie.

- Đó có phải kiểu của Manille đâu, nhỉ?

Gã không nhớ điều mình đã bảo hay yêu cầu mẹ - ồ, mẹ, Manille đâu phải kiểu người tỏ ra khắc nghiệt dù một chút cỏn con, đâu phải kiểu tìm cách tống khứ bà già lố bịch thật lòng tâm niệm, với những tờ rơi soạn thảo in ấn ngay tại phòng khách nhà bà bằng một phần không nhỏ của khoản lương hưu còm cõi, sẽ thuyết phục được mấy tay bán bếp về sự hiện hữu của các thiên sứ xung quanh bọn họ.

Cùng lắm thì chắc là gã đã…

Cơn ngứa ngáy quen thuộc đã đột kích gã, gã bắt đầu thuần phục được nó trong tâm trí.

Gã gom góp các cơ chế tự vệ xưa cũ, lâu rồi hiếm khi dùng đến bởi vấn đề đã để gã yên ổn mấy tháng trời nay, trong đó cấp bách nhất là hướng suy nghĩ về những chủ đề chẳng ăn nhập gì với thân xác gã, với một thân xác thực thụ nào đó cũng không, cho nên, rất đỗi tự nhiên, gã bắt đầu căng óc nghĩ về các thiên sứ của mẹ và chìa tay kéo bó tờ rơi về phía mình.

Mẹ sẽ trả lời câu hỏi các thiên sứ thỉnh thoảng có bị đau trĩ không thế nào nhỉ?

Chẳng lẽ bà không mừng rơn lên và hả lòng hả dạ vì thấy gã nhìn nhận theo kiểu nghiêm túc, vì chỉ cần nghe gã đả động đến…

Khoan nào, khoan nào, gã phát hoảng lên tự nhủ. Đấy có phải điều gã cần chú tâm vào đâu.

Nỗi đau quay trở lại, thúc bách hơn, ấm ách.

Gã thèm đến phát điên được gãi, không, được cào cấu và giật tung lớp da thịt châm chích, bỏng giãy này ra.

Gã cà vào thành ghế.

Bằng một ngón tay run run, gã bật máy tính.

Rồi gã lại ngó bức tranh thiên sứ, khuôn mặt vụng về, khung cảnh ngây thơ tột độ do mẹ vẽ, và gã sực nhận ra không chệch đi đâu thứ lúc trước mắt gã chỉ tạm lướt qua chứ không diễn giải.

Quả là, như gã đã mơ hồ cảm thấy, ba thành viên cái gia đình bé nhỏ ngồi bên bàn trông nhang nhác Djibril, Fanta và Rudy, và chỉ có sự thô thiển của nét vẽ chì mới bảo vệ họ khỏi nguy cơ bị nhận ra, nhưng rồi có người sau đó đã chế thêm cho thiên sứ một cơ quan sinh dục mạnh mẽ, trông rõ mồn một dưới gầm bàn, và nom như thò ra từ một cái túi cố tình được ghép vào vạt áo choàng màu trắng.

Rudy lật lật gói tờ rơi.

Thiên sứ chỉ bị nhạo báng ở tờ đầu tiên.

Gã lật úp gói tờ rơi, gạt nó về một góc bàn.

Giờ thì, loạn hướng, gã không còn kiểm soát được gì nữa hết.

Sự đau đớn dai dẳng vì các cơn ngứa ngáy từ tâm điểm kia lan ra toàn thân cứ như thể, gã thầm nghĩ, cả trí não gã cũng ở đấy, ban bố lệnh của nó, truyền đi ý chí của nó, rằng Rudy phải khổ não.

Gã ném một cái nhìn về phía Cathie.

Đúng lúc đó chị ta ngước mắt lên và nhíu mày đầy lo âu.

- Rudy, có chuyện gì à?

Gã nhệch một điệu cười.

Chao ôi, sao mà gã đau thế, sao mà gã tức tối vì phải đau đớn thế này cơ chứ.

- Ai đã để chỗ tờ rơi lên bàn tôi vậy? gã hỏi.

- Tôi bảo cậu rồi đấy thôi, lúc sáng mẹ cậu đến đây.

Chị ta nhún vai không hiểu, thoáng bực dọc.

- Tôi chả thấy ai khác có thể làm thế cả.

- Nhưng chị không nhìn thấy bà ấy à?

Giờ thì Cathie cười lạnh nhạt, vẻ thiếu nhẫn nại kìm nén không che đậy.

- Nghe này, Rudy, tôi biết là mẹ cậu đã mang chỗ… mấy thứ tờ rơi đến, tôi nhìn thấy bà ấy ở sảnh, nhưng tôi không ngồi ở bàn khi bà ấy vào để chúng lại.

Gã chồm dậy khỏi ghế ngồi, phát cuồng vì điên giận và đau nhức.

Làm sao mà muốn tử tế cho được khi người ta đau như chó thế này cơ chứ? nhưng một giọng nói rù rì buồn tiếc rỉ tai gã, giọng của một Rudy Descas ôn hòa, vui vẻ, quyến rũ mà gã khao khát lấy lại, cùng thứ luân lý không khoan nhượng với bản thân song lại hiền hậu với người khác.

Trong kinh hãi và khiếp đảm gã nhận thấy cử động hốt hoảng khẽ dằn Cathie xuống ghế lúc gã sáp lại gần chị ta.

Gã cảm giác những người khác, quanh đó, lầm lì ngó nhìn gã.

Vậy là gã đã biến thành kiểu đàn ông mà phụ nữ thì e sợ, những người đàn ông khác thì không hề nể trọng còn những người, như Manille, biết cách thuần phục sức mạnh của họ, thậm chí còn miệt thị?

Gã bỗng thấy mình khổ sở, nhu hèn và vô tích sự khủng khiếp.

Gã tóm lấy bó tờ rơi và lẳng xuống bàn Cathie.

Gã nhấp nhổm từ chân nọ sang chân kia, xoa dịu cơn đau bằng cách cọ quần sịp vào lớp da thịt nóng giãy.

- Thế còn cái chuyện đùa cợt nhố nhăng này, nó là từ ai ra, hả? gã hét lên, gí ngón tay vào bộ phận sinh dục của thiên sứ.

Cathie liếc ánh mắt thận trọng lên bức tranh.

- Tôi chịu, chị lúng búng.

Gã nhặt gói tờ rơi lên, quay trở lại bàn.

Một trong các đồng nghiệp phía cuối phòng huýt một tiếng sáo nhỏ bất bình.

- Sao, có chuyện gì nào? Tôi chả phẹt vào mặt các người ấy. Rudy gào lên.

- Này, cậu cả, cậu quá đà rồi đấy, Cathie cộc lốc.

- Tôi chỉ muốn các người hãy để cho mẹ tôi yên.

Bởi gã không từ bỏ ý nghĩ người ta muốn sỉ nhục mẹ khi vạch nguệch ngoạc tục tĩu lên tranh của bà và, dù bấy nay gã căm ghét việc truyền giáo này và một mực từ chối bàn luận về nó, niềm đam mê cần mẫn khi mẹ viết lách vẽ vời cho các thông điệp của bà, khổ công chiết xuất tinh túy từ chút tài năng còi cọc của bà, bắt gã, tuồng như là vậy, phải bảo vệ bà.

Chẳng ai ngoài gã làm được điều đó, cho nên trước các giấc mơ hà hiếp, dằng dai, bế tắc trong đó một trách nhiệm nặng nề, không kham nổi và lệch lạc đè nặng lên ta, không ai khác ngoài gã có thể bảo vệ người phụ nữ dớ dẩn này.

Và gã nhớ lơ mơ cái cảm giác nghĩa vụ này xuất hiện khi nào và ra sao và ký ức ấy khó chịu đến nỗi máu dồn ứ lên hai má gã, cùng lúc một cơn đau rát còn dữ dội hơn đục khoét hậu môn gã.

Họ ở giữa chúng ta, các tinh thần thuần khiết, và nói với chúng ta qua ý nghĩ, ngay tại bàn ăn, ngay ở việc hỏi muối hay bánh mì.

Thiên sứ hộ mệnh của mi là ai hả Rudy, tên gì và nằm ở đâu trên thứ bậc thiên sứ?

Cha Rudy đã bỏ lơ thiên sứ của ông, đối xử với con chó đi theo ông còn tôn kính hơn, chẳng vậy mà, mẹ ám chỉ, ông phải lãnh một kết cục thảm thương như thế, bởi thiên sứ đã mất liên lạc với ông hoặc đã vắt kiệt sức lực đi tìm ông trong bóng tối của thờ ơ và chủ nghĩa thực dụng.

Cha Rudy, khi mọi sự với ông vẫn thông đồng bén giọt, đã cố sống cố chết, bởi láu cá, bởi kiêu ngạo, vượt mặt thiên sứ của mình, chao lũ đàn ông mới tự phụ làm sao.

Thế thì, Rudy băn khoăn, thiên sứ phù hộ người đồng sự với ông đang ở đâu, có thể ở đâu mới được, lúc ông đã đánh đập ông ta đến chết rồi còn đằn xe vầy vò thi thể ông ta?

Có phải ông ta, người đồng sự, cũng là một kẻ xấc láo, tự phụ, khoái qua mặt thiên sứ của mình, hay có phải dân châu Phi thường chịu phần thiệt thòi là không được phù hộ độ trì tới nơi tới chốn, có phải thiên sứ của họ thiếu năng lực và ì trệ?

Công việc đáng ghét là phải bảo vệ mẹ, không ai khác ngoài gã có thể làm được, không ai khác có thể…

- Cố mà bình tĩnh lại đi, Rudy. Chúng tôi không công kích mẹ cậu, giọng Cathie cất lên, đầy trách cứ và thất vọng.

- Được rồi, được rồi.

Gã lẩm bẩm, không sao bứt được khỏi nỗi đau thân xác, bị hút vào nó đến nỗi hơi thở gã dập dồn gấp gáp.

Dường như cơn đau đã hóa thân vào ánh sáng, luồng ánh sáng tỏa ra từ vạt áo hồng của Cathie, và gã sẽ trầm cả phần đời còn lại trong quầng sáng trắng lòa gay gắt ấy.

- Cậu phải bình tĩnh lại đi, Rudy, chị ta vẫn bỉ bai, ngoan cố và tẻ ngắt.

Và gã nhắc lại, vừa đủ nghe thấy.

- Được rồi, được rồi.

- Rudy, không bình tĩnh là cậu gặp lôi thôi to đấy. Cậu phải biết ông Manille phát ngán rồi, bọn tôi cũng vậy. Tĩnh tâm lại mà làm việc đi.

- Nhưng ai đã vạch lên tranh mẹ tôi mới được chứ? gã lào phào. Sao lại… ác thế chứ!

Gã nghe tiếng cửa kính bật mở rồi, vài giây sau, Manille đứng đó, lừng lững trước mặt gã, hai nắm tay tì lên bàn hồ như đang kìm lại để khỏi nhảy chồm vào mặt gã, và tuy vậy ánh mắt rất mực lành nghề của ông lại nhã nhặn và gần như vỗ về mặc dù vẫn có phần ngao ngán.

Và Rudy cảm thấy lách vào giữa họ, rờ được như một màn mưa mỏng, một mối ngại ngùng chung chia, trộn lẫn giữa sượng sùng và thù hận cũng chia đôi sẻ nửa, dường như là thế, giữa Manille và gã, kẻ có lợi thế là vẫn còn Fanta bên cạnh trong khi Manille thì đã để mất nàng.

Nhưng gã cũng nhận ra, dạo gần đây, điều gì đó chỉ làm gã bớt bối rối đi chút ít, song lại ngọt ngào hơn, một mối giao cảm đặc biệt và khó tả khởi nguồn từ tâm thức cùng lúc yêu thương cùng một người phụ nữ.

Gã thấy mắt Manille đặt lên bức tranh của mẹ.

- Anh thấy nó chứ? Rudy hỏi giọng chát chúa, xé tai, mà âm vang vọng đến tai làm gã thất kinh.

Nghe chất giọng the thé gay gắt đó, lẽ nào Manille không băn khoăn là sao cuối cùng Fanta lại có thể thích gã đàn ông gầy nhẳng và lêu nghêu, chua chát và khổ sở kia hơn ông ta, sao nàng lại có thể quay về với gã ta, gã Rudy Descas từ lâu đã mất hết thể diện này?

Chắc chắn rồi, Rudy thầm nghĩ, gã thì gã sẽ nghĩ chính xác như thế, ở vào địa vị Manille.

Sao Fanta lại quay về với gã, sầu não, tuyệt vọng, như thể, bị giam hãm trong một giấc mơ khắc nghiệt và không lối thoát, nàng thấy áp lên mình cái trách nhiệm trái khoáy là để mặc đời nàng vật vờ trôi đi trong căn nhà nàng không yêu quý, bên cạnh gã đàn ông nàng lẩn tránh và, ngay thuở ban đầu, đã lừa dối nàng về con người thực chất của gã bằng cách tỏ ra chính trực và hồn hậu khi mà gã đã cho phép dối trá đến án ngự trong tim?

Tại sao, phải, nàng không ở lại bên Manille?

Ông ta phác một cử chỉ coi nhẹ về phía bọc tờ rơi, ý nói thứ ông trông thấy chẳng có gì to tát.

- Tôi muốn biết ai đã chơi mẹ tôi cái vố bẩn thỉu này, Rudy nói, khẽ hổn hển.

- Có gì nghiêm trọng lắm đâu, Manille nói.

Hơi thở ông ta tỏa mùi cà phê.

Rudy liền nghĩ không gì khiến gã thích thú hơn, ngay lúc này, bằng một tách cà phê thật đặc, bỏ đường.

Gã vặn vẹo người trên ghế, dần dần tìm ra một nhịp độ, không xua tan nỗi đau nhưng cùng lúc vẫn bù đắp được cho nó bằng sự xoa dịu nhờ động tác gãi nhịp nhàng.

- Mà này, không phải anh đấy chứ? gã gằn giọng đúng lúc Manille chuẩn bị tiếp lời.

- Nếu có người nào tôi không bao giờ cười chê, thì đó chính là mẹ cậu, Manille thì thầm.

Một nụ cười chành môi ông ta ra.

Ông ta nhấc nắm tay khỏi mặt bàn, ngoắc hai ngón cái vào con đỉa thắt lưng, dải dây da đen thanh thoát đục mấy lỗ khuyên bạc mà với Rudy như là tinh hoa của sự sang trọng vừa nam tính vừa ngớ ngẩn của Manille.

- Chắc cậu không nhớ thôi, Manille hạ giọng để chỉ mình Rudy nghe thấy, hồi đó cậu nhỏ xíu mà, chứ tôi thì còn thấy cậu rõ như in. Bố mẹ cậu với bố mẹ tôi là hàng xóm, chúng ta ở nông thôn, xa xôi heo hút, và thứ Tư nào bố mẹ tôi cũng đi làm để tôi ở nhà một mình và nhờ mẹ cậu thỉnh thoảng đảo qua ngó xem mọi việc có đâu vào đấy cả không, thế là mẹ cậu sang như đã hẹn, thấy tôi ủ ê và cô độc, nên bà đưa tôi về nhà cậu, cho tôi chén một bữa đẫy và tôi có buổi chiều thật thú vị. Tiếc cái mọi chuyện kết thúc khi nhà cậu chuyển sang châu Phi. Gì thì gì tôi vẫn nhớ những lúc dễ chịu khi gặp mẹ cậu, cho nên, kể cả là sau lưng bà đi nữa, tôi cũng không bao giờ làm gì có thể khiến bà tổn thương, không bao giờ.

- Tôi thấy rồi, Rudy đáp.

Và gã giả giọng cười khẩy nhưng tự nhiên thấy ganh tị, bơ bất và khổ sở gần bằng hồi đó khi, mới chớm ba bốn tuổi đầu, thấy cứ chiều thứ Tư mẹ lại về nhà dắt theo một thằng bé to xác hơn, mà gã không biết tí gì, đến giờ gã vẫn không biết đó chính là Manille và gã phải chịu đựng cái bóng khổng lồ của thằng bé kia trùm lên mình, với cặp giò óng vàng thò ra ngoài quần soóc như hai cây cột chặn ngang lối đi sang phía mẹ - té ra đấy là ông ta, là Manille!

Gã không hình dung lại được nét mặt thằng bé, chỉ thấy hai cẳng chân rắn rỏi cao ngang tầm mặt gã, Rudy, và giữa đó khuôn mặt mẹ chỉ còn lấp ló.

Tại sao, hồi đó, gã luôn thấy không khí trong nhà như rùng rình chuyển mình khi cậu ta bước vào, khoác vẻ vừa ăm ắp vừa linh hoạt và một cơn phấn khích thầm kín như hối thúc động tác và lời nói của mẹ khi, như chịu cú hích từ một nguồn cảm hứng, bà đề nghị làm bánh kếp cho bữa chiều, tại sao gã luôn thấy cậu con trai có đôi chân chắc khỏe, giọng trầm, như lôi mẹ ra khỏi cơn buồn chán mà sự hiện diện của một mình Rudy không đủ sức phá vỡ, có khi còn làm nó trì nặng hơn hay khuếch đại nó lên không chừng?

Với Rudy người ta đố thoát đi đâu, cu cậu đôi lúc là kẻ mè nheo thực thụ, trong khi chú bé khoảng chín mười tuổi nhà bên, chẳng mảy may vòi vĩnh, thì mẹ lại cưng nựng chiều chuộng, không nhận ra là Rudy lúc nào cũng thấy sừng sững trước mặt cặp giò cứng cáp của cậu ta và cặp giò này tìm cách luôn di chuyển cùng lúc với Rudy để ngăn cu cậu với đến mẹ.

Chà, ra đó là ông ta, là Manille.

Rudy, hoang mang ghê gớm, cọ quậy càng hăng trên ghế.

Ánh nắng táp thẳng vào mặt gã qua cửa kính vẫn nhuộm ánh hồng phản ra từ sơ mi của Cathie.

Gã thấy nóng bừng lên, đến phát điên phát dại.

Hình như Manille nhìn gã lo lắng.

Không khác thường sao việc mẹ chẳng bao giờ gợi lại thời kỳ cậu con trai điềm tĩnh và kín đáo kia choán đầy căn bếp bằng sự hiện hữu tiền định của cậu ta vào mỗi buổi chiều thứ Tư, không khác thường sao việc bà không bảo gã đấy chính là Manille?

Hai người bọn họ, mẹ và Manille, chia sẻ kỷ niệm bí mật này, sau lưng Rudy - vì mục đích gì mới được chứ, lạy Chúa lòng lành?

Manille đang nói với gã.

Rằng ông ta đích thị là hiện thân của mẫu con trai mẹ những mong có được thì Rudy không hồ nghi gì cả, song đó có phải lý do để…

Mà, suy cho cùng thì quan trọng quái gì đâu.

Gã căng óc cố nắm bắt điều Manille đang nói với gã bằng giọng trầm đục mượt mà nhưng cảm giác dữ dội về bất công bóp nghẹt tim gã trước ý nghĩ gã lúc nào cũng che chở cho mẹ, thế mà mẹ, từ phía bà, lại…

Sao mà gã thấy bí bức thế!

Manille đứng vào vị trí khiến ông ta thì ở trong bóng tối còn ánh nắng lại làm Rudy chói mắt.

Đúng lúc đó gã ý thức được là mình đang tuyệt vọng cọ lên ghế và nó cọt kẹt rít lên, khiến các đồng nghiệp ở cuối phòng cũng phải ngoái lại nhìn.

Manille đang bảo gì gã về bà khách hàng đó, bà Menotti, thế nhỉ?

Gã không rõ đích xác vì sao, nhưng tên người phụ nữ kia vực dậy trong gã tâm trạng bất an trộn lẫn hoảng hốt, cứ như gã biết mình có lỗi với bà ta mà chịu không đoán ra được là bằng cách nào.

Gã tưởng đã dứt điểm xong xuôi với Menotti cùng căn bếp hợm hĩnh của bà ta mà gã giám sát thực hiện ngay từ đầu, chính gã đã vẽ phác thảo, giúp bà chọn màu gỗ, cùng bà suy đi tính lại hình dáng máy hút mùi, và nếu đôi lúc gã có chợt tự hỏi sao Manille lại giao phó vào đôi tay còi cọc tài năng của gã toàn bộ công trình nhà Menotti, thì chẳng mấy hồi gã đã hiểu ra, vào cái lần, giữa đêm hôm khuya khoắt, Menotti gọi điện cho gã, choàng tỉnh, bà rền rĩ, vì một nỗi bồn chồn thiêu đốt, không, còn tệ hơn, vì một cơn tức thở bà chưa bị bao giờ trước ý nghĩ thiết kế khu giữa có lẽ hoàn toàn không phải thứ hợp với bà, và sao không đơn giản là trở lại thiết kế ban đầu và xếp các bộ phận chính men dọc theo tường, sao không rà lại toàn bộ thiết kế của căn bếp mà thậm chí bà không còn chắc chắn, bà thú nhận trong cơn nấc cụt tuyệt vọng, là mình muốn có, ngồi phủ phục ở đó, trong bộ váy ngủ, giữa căn bếp cũ kỹ dễ thương hết mực, sao không gạt quách toàn bộ chuyện này đi, bà cảm thấy bất an quá, bất an quá.

Và Rudy đã bỏ ra cả tiếng đồng hồ nhắc bà nhớ lại rằng bà đẩy cửa bước vào cửa hàng Manille chính là bởi bà không thể chịu đựng thêm nữa mấy thứ đồ gỗ cổ lỗ và cọc cạch của khu bếp hiện tại nhà bà, rồi, gần như chếnh choáng vì mệt mỏi và chán chường, gã trấn an bà ta rằng kỳ vọng thầm kín thấy cuộc đời bà được tô điểm, lột xác nhờ lắp đặt những ngăn tủ bếp hợp lý và một máy hút mùi ống lồng, cái kỳ vọng đó không phải là quá đáng - Menotti có muốn đặt niềm tin vào gã không?

Gã gác máy, mệt rũ nhưng căng thẳng quá mức, không thể cố gắng ngủ tiếp.

Cơn hận Menotti xâm chiếm lòng gã, không phải bởi bà ta đã dựng gã dậy mà chỉ bởi bà ta có thể tính quẳng xuống sông xuống biển mấy tuần giời gã bỏ ra cho thứ công việc nhạt nhẽo, chán ngắt, cố gắng điều chỉnh những ham muốn nhũng nhiễu vô tội vạ của người đàn bà này theo khoản ngân sách còm cõi bà ta có được.

Ôi, thời gian gã đã mất trước máy tính tìm cách ráp quầy bar kiểu Mỹ hay thùng rác mở nắp tự động vào bản thiết kế mà bà ta đã duyệt rồi lại đổi ý, cơn ngán ngẩm thường túm gọn lấy gã khi gã nhận ra rằng vì những chuyện tầm phào cỡ đó gã vẫn phải vận dụng không ít hơn toàn bộ trí lực, mọi khả năng tập trung và trọn vẹn tài khéo của mình.

Có lẽ đó chính là lúc, lần đầu tiên nhức nhối đến thế, trong khi gã vừa mới vỗ về an ủi Menotti lúc nửa đêm, gã đo được tầm vóc sự xuống dốc của mình.

Cùng bà khách hàng gã đã duyệt tổng thể căn bếp mà gã thấy thô kệch, vô tích sự (được trang bị cứ như ngày nào cũng sẽ tiếp đón những thực khách nườm nượp và tinh tế trong khi Menotti lủi thủi một mình và, như chính lời bà thú nhận, không hề hứng thú bày biện bếp núc) bởi giờ đây đó là trách nhiệm của gã, cuộc sống của gã, và Menotti làm sao tưởng tượng được gã từng mong vọng một chân giảng viên đại học hay từng có lúc tự coi mình là chuyên gia văn học Trung cổ bởi hiện giờ ở gã chẳng còn gì để người ta đoán ra học thức đẹp đẽ gã có một thời, thứ cứ lần lần mai một đi, lần lần bị vùi lấp dưới tàn tro của những muộn phiền miệt mài tự thiêu hủy. Những kẻ trong hôn nhân giống như con cá ở vùng nước tự do khoáng đạt…

Làm thế nào để bứt ra khỏi, gã băn khoăn trong một sự sáng suốt tuyệt vọng đến lạnh lùng, cơn mộng mị bất tận, không xót thương, không là thứ gì khác ngoài chính cuộc đời đây? … cứ bơi lòng vòng chỗ nó thích và bơi đi bơi lại cho đến khi gặp một cái lờ…

- Người ta đang đợi cậu đấy, đến đó ngay đi, Manille nói.

Có thể nào ông ta lại đang nói về Fanta không nhỉ?

Rudy chắc chắn một điều, đó là, nếu Fanta đã thôi chờ đợi gã, chồng của nàng, thì nàng cũng không trông ngóng nhiều hơn cái ông Manille này, kẻ vì một vài lý do mà Rudy không tường tận, đã làm nàng thất vọng.

Manille quay gót.

- Tôi phải ghé nhà bà Menotti chứ gì? Rudy kêu lên.

Manille nhún nhún vai không liếc nhìn gã rồi quay lại sảnh trưng bày nơi, trong lúc nói chuyện với Rudy, ông ta đã bỏ lại hai vị khách vắt vẻo trên ghế quầy bar, mấy bắp chân tròn vo vụng về vung vẩy sát mặt đất.

Người đàn ông, từ xa, thoáng mỉm cười với Rudy.

Ông ta giữ chiếc mũ bê rê đặt trên đầu gối và Rudy có thể trông thấy, ngay cả ở khoảng cách đó, bóng sáng nhợt nhạt hắt lên từ cái hộp sọ nhẵn thín phía trên vầng trán ngăm đen của ông ta.

Họ ở giữa chúng ta!

Làm sao biết được, gã băn khoăn, cặp vợ chồng thích một bộ bếp trọn gói làm từ gỗ sẫm màu, kiểu cổ, tay nắm bằng sắt rèn và có những lỗ thủng giả mọt ăn, không thuộc số các thiên sứ mà mẹ tâm niệm là đều đặn ghé thăm ta và nếu tâm hồn ta được báo trước (nhờ các tờ rơi của mẹ) thì ta có thể nhận ra họ?

Khi Rudy mỉm cười đáp lại, người đàn ông lập tức đưa cái nhìn ra chỗ khác, mặt khép lại… có nhiều con cá đã cắn mồi đặt sẵn bên trong, mà chúng thấy thơm ngon và mời gọi, và thấy vậy chú cá cố gắng cật lực để lọt vào trong…

Rudy đứng dậy, đi đến bàn làm việc của Cathie, làm bộ tưng tửng.

Hậu môn vẫn thiêu đốt gã rát bỏng.

Gã nhấc điện thoại của Cathie, chị ta cắn môi không thốt một lời.

Là nhân viên bán hàng cấp hai, gã không được phép dùng đường dây trực tiếp.

Gã bấm số nhà mình, để chuông reo chừng mươi hồi.

Một cơn toát mồ hôi bỗng làm tay gã, hai bên thái dương gã ướt rượt.

Fanta không nghe thấy hay chọn cách không trả lời, hay còn nữa, gã đoán già đoán non, không thể trả lời vì không có đó hoặc…

Đặt ống nghe xuống, gã chạm ánh mắt bối rối, lúng túng của Cathie.

- Menotti muốn gặp tôi thì phải, gã hồn nhiên.

Nhưng gã đau quặn đến nỗi cảm thấy được cái nhếch mép quen thuộc đang xếch ngược khóe môi trên của gã lên. Không đừng được nữa, gã lấy một tay gãi mạnh, nhoằng một cái.

- Rudy, tôi nghĩ là bà Menotti điên tiết thật đấy, Cathie hạ giọng, như buồn tiếc.

- Thật à, vì sao thế?

Cảm giác mơ hồ xưa cũ rằng gã đã thiếu sót trong bổn phận với Menotti, không do chủ định mà do sự chểnh mảng tội lỗi của bản tính chỉn chu, khẽ làm miệng gã se lại.

Gã đã làm gì, hay đã bỏ sót không làm gì nhỉ?

Menotti, một nhân viên nhà băng quèn, có nhiều nhặn tiền của gì đâu.

Bà ta đã vay một khoản chừng hai chục nghìn euro để chi trả cho căn bếp và Rudy đã phải tung hứng với những phụ kiện lấy từ nhiều mẫu bếp trong đó một số đang hạ giá để thỏa mãn các đòi hỏi, lên giời, của Menotti, mụ đàn bà thực dụng lão luyện trong tính toán bỗng vờ như không hiểu là cái danh sách thể hiện bằng số các ham muốn của bà ta vượt xa số tiền xoay xở được.

Có thể nói gã đã đau đầu nhức óc vì căn bếp đó.

Gã đã tỏ ra, theo một nghĩa nào đó, tận tụy, nhiệt thành, khéo vun vén.

Thế mà, khi toàn bộ đã đặt hàng xong xuôi, như vẫn còn đọng lại trong gã một dư vị khó chịu, linh tính về một mối đe dọa lơ lửng… và tha thẩn xung quanh cho đến khi tìm thấy lối vào và chú luồn vào trong, tưởng đâu sẽ đến chốn vui thú, tang bồng, mà chú ngỡ là các chú cá khác đang như thế, và một khi đã ở đó chú không thể nào thoái lui nữa…

Lạy Chúa, gã lại gây ra chuyện gì nữa thế này?

Gã không nhớ, ròng rã bốn năm trời làm việc cho Manille (bốn năm của đời gã!), gã đã bao giờ hoàn thành nghiêm ngắn việc gì đúng như bổn phận của gã hay chưa.

Gã đã dồn tụ, bởi chán nản và hậm hực, những lỗi lầm vụn vặt, những sơ suất cỏn con nhưng một vài khách hàng lại khắc cốt ghi tâm đủ để tuyên bố với Manille là họ không muốn Rudy Descas khi quay lại cửa hàng sắm sanh bất cứ thứ thượng vàng hạ cám nào.

Nhưng với trường hợp Menotti, gã đã lao tâm khổ tứ kia mà.

- Vợ cậu sao rồi? Cathie hỏi.

Gã giật bắn người, chớp mắt lia lịa trong lúc vặn vẹo người ngoài ý muốn.

- Ổn, ổn cả.

- Thế còn bé nhà cậu?

- Djibril hả? Ổn, vâng, chắc thế.

Gã cảm giác chị ta nhìn mình chằm chặp với cùng điệu cười ma mãnh, hơi xa xăm, thận trọng của người đàn ông có mũ bê rê ban nãy.

Cơn hoảng loạn nuốt chửng lấy gã.

Chị ta cười chuyện gì từ giữa cái quầng đỏ quạch của chị ta được nhỉ? Và một khi ở đó chú không thể thoái lui.

- Chị thật không biết bà Menotti ấy muốn gì ở tôi hả? gã vớt vát theo kiểu bất cần đời của gã, thừa hiểu có nài nỉ cũng chẳng được gì nhưng không thể quyết định đi khi chưa có lời giải thích ngọn ngành nào được đưa ra, không chỉ về những phiền phức với Menotti mà cả những khổ lụy không sao hiểu nổi của cuộc đời gã, của toàn bộ cuộc đời gã. Chú không thể thoái lui.

Cathie nhìn trân trân vào màn hình máy tính, bỏ lơ gã không che đậy.

Liền ập đến với gã cảm giác chỉ cần rời khỏi căn phòng này là gã sẽ không bao giờ trở lại nữa, người ta sẽ không cho gã trở lại và, vì một lý do gã chưa đoán ra được, người ta muốn chưa báo ngay cho gã biết - vì sợ gã chăng?

- Làm được gì cho Menotti thì tôi đã làm hết trơn hết ráo, chị biết không? Chưa bao giờ tôi tận tâm tận lực, từ khi vào đây làm việc, như với cái nhà bếp tội nợ đó. Số giờ làm thêm, tôi đã làm mà có tính toán gì đâu.

Gã bình thản và cảm nhận được trên mặt hơi ấm tỏa ra từ vẻ bình thản, từ nụ cười phớt nhẹ của mình.

Các cơn nhói buốt ở hậu môn gã dịu đi.

Bởi Cathie vẫn nhất quyết giả tảng không đếm xỉa gì đến sự hiện diện của gã, và bởi chợt nghĩ nếu không trở lại văn phòng, có lẽ gã sẽ không bao giờ gặp lại chị ta nữa, gã khẽ nghiêng người ghé sát cái dái tai nhỏ xíu hồng hào của vành tai chị ta gần như trong suốt.

Gã thì thầm, điềm tĩnh và dịu dàng - dịu dàng, điềm tĩnh, gã nghĩ bụng, như hồi còn thanh niên:

- Tôi phải phạng ông ta một trận, nhỉ? Manille ấy?

Chị kia ngật đầu sang bên cạnh để tránh xa khỏi gã.

- Rudy, biến đi cho khuất mắt, ngay bây giờ.

Gã ngước mắt nhìn lần nữa, qua tấm kính cửa sổ, tòa biệt thự lấp lóa của Manille với lối vào rộng hoác, bất cân xứng, giống hệt, căn nhà lấp xấp đồ sộ này, những căn nhà các doanh chủ giàu có xây ở khu Almadies và vì thế mà hao hao, gã tự nhủ trong cơn chấn động dữ dội rung chuyển toàn bộ tâm can, do đó, phải, hao hao tòa biệt thự mà Abel Descas cha gã đã xây ở Dara Salam, hồi đó thích chọn cho các cánh cửa không phải màu xanh Provence đặc trưng thời nay nhan nhản khắp nơi mà một màu đỏ u tối gợi nhớ xứ Basque chôn rau cắt rốn của ông, ngờ đâu rằng, làm sao ông ngờ được nhưng chú không thể thoái lui được nữa, một sắc đỏ chỉ bớt thẫm hơn một chút từ máu bạn ông, đồng sự và bạn của ông, sẽ vĩnh viễn nhuộm ối nền đá trắng xốp ông chọn cho khoảnh sân hiên rộng rãi.

Phải, Rudy ngẫm nghĩ, những gã đàn ông tham vọng cẳng chân to bè đứng thẳng băng trên nền đất, không chút khuỵu duyên dáng ở đầu gối, như Manille và Abel Descas, xây những căn nhà từa tựa nhau bởi họ thuộc cùng một típ đàn ông mặc dù cha Rudy có cảm thấy bị lăng nhục hoặc tức cười khi bị so sánh với một gã buôn bếp đi nữa, ông vốn biết, từ rất sớm, rời bỏ tỉnh lỵ quê mùa, băng qua Tây Ban Nha và một góc nhỏ Địa Trung Hải, rồi Maroc và Mauritanie trước khi dừng chiếc Ford cũ kỹ và can trường bên bờ sông Senegal, nơi ông đã tự nhủ ngay, chưa gì đã chăm chắm dệt nên cái huyền thoại gia đình nho nhỏ của mình, là mình sẽ gây dựng một khu nghỉ dưỡng chưa từng thấy trên đời.

Phải rồi, Rudy nghĩ, loại đàn ông đặc biệt này với những ham muốn thực dụng mà có khoác tầm vóc tinh thần thì cũng không thể mãnh liệt hơn có bao giờ nếm trải cảm giác ngày này qua tháng khác phải đương đầu với những gương mặt giá băng trồi ra từ một giấc mơ nào đó, vô tận, bất biến và âm ỉ tước dần phẩm giá đâu.

Trước khi rời khỏi bàn Cathie, vì thấy chị ta cứng đơ, chết khiếp, đôi mắt nhỏ đờ ra tuyệt vọng cố tránh chạm ánh mắt gã, gã không ngăn được mình đế thêm, giọng run run:

- Phải chi chị biết tất cả sự dịu dàng chất chứa trong lòng tôi nhỉ!

Chị ta phát ra một tiếng lục khục làn khàn ngoài ý muốn.

Nhưng cả cha gã lẫn Manille, những kẻ ấy, theo kiểu của họ có đáng gờm đến đâu, cũng không nằm trong số những ông mãnh làm phụ nữ chết khiếp, còn gã thì, lạy Chúa tôi, sao lại đổ đốn thế này…

Gã nhấc xấp tờ rơi của mẹ trên bàn lên, cuộn thành bó nhét vào túi quần.

Gã băng qua căn phòng lớn chứa chan ánh nắng, không nghi ngờ việc các đồng nghiệp đang dõi theo gã, nhẹ nhõm hay khinh khỉnh hay một thứ gì khác nữa mà gã không có chút ý niệm nào.

Ấy vậy mà, lúc đó, chuẩn bị ra đến cánh cửa gắn kính trên bước chân vẫn giật khựng lại vì các cơn nôn nao dội lên trong dạ, đùi giạng ra dù không bị hệ thống cơ thái quá nào ép phải như thế (bởi chân gã thanh mảnh, nếu không nói là khẳng khiu, và giờ thì gã bước đi cùng kiểu với cha mình hay Manille, những kẻ bị đôi chân đồ sộ buộc phải khuỳnh đầu gối ra), gã khoái trá nghĩ có khi đồng nghiệp tìm thấy ở gã thiên sứ của họ cũng nên.

Gã tiến lên, tỏa ra ánh vàng lấp lánh, như khi xưa rời căn hộ bé nhỏ ở khu Plateau và bước dọc đại lộ nóng bỏng, ý thức đầy đủ và bình thản về sự trung thực trọn vẹn của lòng mình, về sự toàn vẹn của danh dự mình.

Gã những muốn ném vào mặt đám đồng nghiệp, vẻ nhí nhảnh, đáng mến, quyến rũ, ân cần một cách tự nhiên: Ta là Mục sư mà mẹ ta đã nói với các người đây!

Chẳng phải từng có thời, gã khó chịu hồi tưởng, mẹ dùng ôxy già tẩy mái tóc vàng hoe của thằng bé Rudy cho nó mang sắc vàng còn rõ rệt hơn nữa, gần như ngả trắng, đấy ư?

Gã nhớ lại mùi cồn nồng nặc khó chịu đẩy gã chìm sâu vào trạng thái mộng du đờ đẫn, ngồi chết trân trên cái ghế đẩu trong bếp căn nhà mà Manille vừa cho hay ông ta đã ở đó không biết bao nhiêu buổi chiều thứ Tư, thế thì chắc gã còn bé con lúc mẹ tự nhồi sọ việc gắn cho gã cái dấu hiệu quy ước cao nhất trên gương mặt thiên sứ bởi các buổi đó chấm dứt khi họ đến châu Phi đoàn tụ với cha của Rudy.

Có lẽ, gã tự nhủ, mẹ cho rằng, ở đó, màu tóc vàng tự nhiên của Rudy thừa đủ để mặc định gã như một thiên sứ thượng đẳng hoặc giả bà không dám tiếp tục cái lệ này trước mặt cha Rudy kẻ, vô đạo, mỉa mai, thô bạo, tự vun trồng người hộ mệnh cho mình và, để ươm hạt cho nó, đã phi nước đại mà tẩu thoát ngày càng xa trong bóng tối của những toan tính vô sỉ, những thủ thuật và kế hoạch nửa kín nửa hở, ít nhiều hợp pháp.

Ta là sứ giả Vương quyền(*) đây! Gã những muốn gào toáng lên và mặc dù vậy bỏ qua việc đó, chẳng thiết ngoái đầu về phía đồng nghiệp làm gì.

Gã bỗng thích thú tự nhủ có khi ngay lúc này đám người nọ đang đón nhận một mặc khải như thế khi nhìn gã đi ngang qua, ở đó, trước mặt họ, chân doãng nhẹ kỳ dị, dáng đi hơi đuỗn mà vẫn tỏa ra một vẻ uy nghi lung linh tuyệt đẹp, một ánh dương rạng ngời.

Gã đã không biết che chở cho Fanta.

Gã đã tự cho mình là kẻ coi sóc, ở Pháp, tình trạng xã hội bấp bênh của nàng, và gã đã bỏ mặc nàng.

Gã đẩy cửa, bước vào sảnh trưng bày.

Lúc này hai khách hàng của Manille đang chọn ghế cho bàn ăn kiểu quầy bar Mỹ mà, Rudy sẵn sàng đặt cược, họ sẽ chẳng dùng lấy một bữa trên đó, thậm chí còn chẳng bao giờ tì tay vào mà nhấp một tách cà phê, thà dùng chiếc bàn nhỏ bất tiện vẫn dùng đến giờ còn thích hơn và sẽ tìm ra cách để từ từ lại nhập nó về căn bếp mới tinh tươm Manille sẽ lắp cho họ, và khi, vào dịp con cái viếng thăm, những người này sẽ ngạc nhiên và gần như la rầy họ vì lại đặt chình ình ngay góc bếp cái bàn ọp ẹp nhờn mỡ, đường xoi két vụn bánh mì, không dưng làm vướng lối ra chỗ tủ lạnh, họ sẽ viện lý để phân trần, Rudy phỏng đoán, rằng đó chỉ là tạm thời và họ sẽ loại bỏ chiếc bàn thân thương ngay khi tìm ra món đồ gỗ nhỏ họ còn thiếu để đặt, khi đi chợ về, trăm thứ bà giằn từ túi xách đến thùng các tông.

Manille bảo họ vuốt thử lớp giả da nâu của một đôi ghế gỗ sẫm màu.

Ông ta đứng đợi gần họ, nhẫn nại nhất mực, không bao giờ hối thúc, không bao giờ muốn kết thúc cho xong.

Người đàn ông, từ xa, nghe tiếng bước chân Rudy, ngước mắt lên.

Ông ta quan sát gã lâu hơn cách, Rudy cảm động nghĩ, người ta thường vẫn làm, với cái nhìn nhã nhặn, niềm nở.

Rudy có cảm tưởng ông ta phác cử chỉ nhấc mũ bê rê lên chào gã.

Và nếu một cử chỉ như thế kèm theo một cái nhìn riết róng, mới hôm trước còn làm gã căng thẳng và ngượng nghịu và ngay lập tức sẽ băn khoăn rồi tiếp theo sẽ còn xảy ra chuyện lôi thôi nào nữa, gã phấn chấn tự nhủ có lẽ ông kia đơn giản là đã nhận ra gã.

Ta là tinh thần của Quyền thống trị đây!

Phải, chắc thằng cha có một tờ rơi của mẹ và, thấy Rudy đi qua nhấp nháy như thế, một cảm giác về sự hiển hiện và miền cực lạc đã chạm trúng trái tim ông ta.

Cậu là người phải chăm lo cho tôi chăng? cái nhìn ông ta như gặng hỏi.

Biết trả lời sao nhỉ?

Rudy ngoạc miệng cười, điều gã vẫn kỵ bởi không phải gã không biết, hệt như nỗi sợ hãi, sự rạng rỡ làm môi gã biến dạng và khoác cho gã một vẻ khó ưa.

Nhìn thẳng vào mắt ông kia, gã lẳng lặng tuyên bố, miệng mấp máy: ta là Thiên sứ trưởng Đức hạnh đây!

Gã rảo bước ra khỏi cửa hàng.

Cái nóng ngoài bãi xe ập vào người, làm gã bừng tỉnh.

Đâu phải, gã ấp úng, người ta có thể trách gã đã cố tình bỏ mặc Fanta trong nỗi cô quạnh tha hương, còn việc nàng không có đúng các kỹ năng đòi hỏi để dạy học ở Pháp thì gã vô can.

Vậy mà không chịu buông tha cho gã cái xác tín rằng gã đã lừa dối nàng khi kéo nàng về đây bằng được, rằng gã đã quay mặt mình khỏi khuôn mặt nàng, đã chối bỏ cái sứ mệnh mặc nhiên thuận lòng thời họ còn sống bên kia, sứ mệnh chăm lo cho nàng.

Chuyện là khi đó gã vừa từ một nỗi sỉ nhục bước ra.

Người ta đã nện gã một trận chí tử, chí tử như thế kia mà!

Thảng hoặc gã như vẫn cảm nhận được nó khi giơ cao cánh tay, nhưng lúc hơi nhựa đường bỏng rát từ bãi xe cửa hàng Manille phả lên mùi dầu nồng nặc mới là lúc gã lại thấy mình trong sự sắc nét thê thảm nằm ép bụng trên một mặt phẳng cùng loại, của thứ nhựa đường nhão nhoẹt ra vì sức nóng, cả vai lẫn thận bị thúc vỡ nát vì những cặp đầu gối nhọn hoắt, khuôn mặt sưng vều cố ngỏng dậy, tránh chà xát với lớp hắc ín phủ bụi và dính dáp.

Bao năm sau, một viễn ảnh như vậy vẫn còn làm gã đỏ tím đỏ tái vì hổ nhục và kinh đảm.

Thế nhưng, lúc này gã cảm thấy, lần đầu tiên, trọn vẹn những gì là máy móc gã cho vào trong phản ứng đó.

Gã hít sâu, thẩm thấu mùi hôi hăng hắc.

Gã nhận ra là nỗi điếm nhục đã rời bỏ gã.

Phải, chính gã, Rudy Descas, là kẻ đã bị mấy đứa trẻ mới lớn trường trung học Mermoz đá nhừ tử rồi lẳng ra đất mà giậm nát xương sườn trên mặt nhựa đường, và cuối cùng đập bẹt khuôn mặt mà gã cố ngóc dậy, xuống nền sân trường, má gã là chỗ bây giờ còn vĩnh viễn hằn những vạch thẹo li ti, và đôi vai hơi ê ẩm là của gã - nhưng nỗi nhục thì không còn thuộc về gã nữa, không phải gã có thể hoặc toan tính chuyển nó cho kẻ nào khác ngoài gã, mà trái lại gã thấy mình chấp nhận nó và điều này đồng thời cũng mang cho gã khả năng thoát khỏi nó, như khỏi một giấc mơ dằng dai, lạnh lẽo, một giấc mơ bất tận hãi hùng mà khi chịu đựng nó người ta cũng quy phục nó, cảm thấy sẽ nhờ đó mà vùng thoát khỏi nó.

Gã, Rudy Descas, cựu giáo viên văn trường Mermoz và chuyên gia thời Trung cổ, không còn nhập làm một với sự ô danh nữa.

Tiếng tăm mất, danh dự chẳng còn, gã quay về Pháp, kéo cả Fanta theo, biết nỗi nhơ nhuốc rồi sẽ bám riết lấy mình bởi nó nằm ngay trong gã và khi căm thù nó, chống trả nó gã đồng thời cũng tin rằng mình chỉ còn là chính bản thân nó nữa mà thôi.

Và đây gã ngả lòng chấp thuận nó thì lại thấy mình được phóng thích khỏi nó.

Thế là gã có thể, điềm tĩnh, nhẹ nhàng, đảo lại trong trí nhớ những hình ảnh về nỗi sỉ nhục tàn khốc đó - và nỗi sỉ nhục không còn giống với gã, lúc này, đứng trong làn không khí nóng bỏng và khô rang, còn cái khối lèn chặt tim lấp đầy lồng ngực bằng một chất liệu quánh đặc trĩu nặng, gã thấy nó tan loãng và rời bỏ mình trong khi nhớ lại cụ thể từng đường nét gương mặt ba thằng con trai đã hùng hổ tấn công gã, vẫn thấy phả trên gáy mình hơi thở chua lợm (sợ hãi, phấn khích?) của thằng bé ghì gã dúi dụi xuống đất - ba khuôn mặt đó, chao ôi, tối sầm và đẹp đẽ trong tuổi thanh xuân miễn chê của chúng, mới hôm trước còn hướng về phía gã cùng những gương mặt khác trong lớp để, chăm chú, ngây thơ, nghe giảng về Rutebeuf(*).

Gã gặp lại những gương mặt ấy mà không vương chút ưu sầu.

Gã băn khoăn: Chà, ba đứa chúng nó, giờ chúng đang làm gì được nhỉ?

Cất bước về phía xe đỗ, gã nện chắc nịch từng bàn chân, thích thấy nó trét vào nhựa đường rồi nghe nó rứt ra cùng một tiếng tróc nhẹ của nụ hôn.

Gã nhìn thấy lại những gương mặt ấy mà không vương chút ưu sầu.

Trời sao mà nóng thế!

Cảm giác kiến bò râm ran ở hậu môn gã bừng dậy.

Ồ, gã lại thấy tất cả chuyện đó và…

Thật hạnh phúc, gã tự nhủ.

Gã gãi sồn sột, không phải không khoái chí, ý thức được rằng cơn ngứa ngáy không còn đẩy gã xuống cùng những luồng vực sâu thăm thẳm của điên giận và chán nản nữa, rằng gã chẳng còn lý do gì để coi những cơn đau thông thường như một hình phạt hay bằng chứng cho sự thấp kém của gã nữa.

Giờ thì gã có khả năng…

Gã đặt tay lên nắm cửa xe bị hun trắng lóa.

Gã không rụt tay lại ngay.

Nó đốt gã bỏng rát và khó chịu song gã như càng nhận thức rõ rệt hơn, do tương phản, cảm giác nhẹ tênh mới mẻ của thần trí mình cùng sự khoét rỗng của lồng ngực, sự khoáng đạt của con tim - cuối cùng cũng tự do rồi! gã thầm reo lên.

Và như thế nào chứ?

Điều đó đã hình thành ra sao?

Gã quan sát hồi lâu, đúng một vòng quanh mình, những chiếc xe đồ sộ màu xám hoặc đen tuyền của đồng nghiệp cùng con đường chạy trước bãi xe với những dãy nhà kho và những tòa nhà rồi hếch trán lên khoan khoái dâng tặng nó cho vầng mặt trời ác hiểm - cuối cùng thì cũng tự do!

Và giờ thì gã có khả năng làm gì?

Tốt thôi, gã có thể đi đến kỳ cùng mặc kệ cái sắc hồng bối rối gã cảm thấy khẽ ửng trên vầng trán đang vươn lên trời cao, gã hoàn toàn có thể đi đến kỳ cùng và thử thách sự tự do tươi mới bằng cách công nhận, lần đầu tiên, rằng ba cậu thiếu niên không tấn công gã.

Những thứ sót lại của Rudy Descas xưa cũ la ó phản đối.

Nhưng gã kiên cường trụ vững, ngay cả khi lúc này nỗi kinh hoàng và hoảng loạn manh nha chớm dậy làm gã rùng mình.

Gã đẩy cửa xe, thả người xuống ghế.

Bên trong xe nóng ung lên.

Thế nhưng gã cố hít những hơi sâu của thứ không khí sền sệt đó để tự xoa dịu và đẩy lùi nỗi sợ, nỗi sợ kinh khiếp đang tiến lại gần gã trước ý nghĩ nếu công nhận rằng mấy thằng bé không tấn công mình, gã đồng thời sẽ phải nhượng bộ rằng chính gã, Rudy Descas, giáo viên văn trường trung học Mermoz Dakar hồi đó, đã nhảy xổ vào một trong mấy đứa trẻ, kéo hai đứa kia vào giải cứu cho bạn.

Có đúng thế thật không?

Phải, mọi chuyện đúng là đã xảy ra như thế, không phải sao, Rudy?

Một dòng nước mắt chua chát trào lên ầng ậng mắt gã.

Gã đã ra sức tự thuyết phục điều ngược lại đến mức vẫn chưa chắc chắn được về tính hiện thực của sự thật.

Gã vẫn chưa chắc chắn được.

Gã thò tay ra băng ghế sau, với lấy tấm khăn tay cũ, chậm chậm lên hai mí mắt.

Song, sự thật đó, gã có thể thấy mà không sầu não vì nó không?

Sân trường phơi ra dưới nắng trưa chói chang bề mặt nhựa đường trải rộng kêu lét đét của nó.

Rudy Descas ra khỏi trường trên bước chân tung tẩy, lâng lâng của một thầy giáo trẻ giỏi giang và được quý mến, được cả học trò lẫn đồng nghiệp và cả cô vợ Fanta cũng là đồng nghiệp quý mến, và khi đó có cần gì, gã nhủ lòng không chút đắng cay, cần gì phải tin mình là sứ giả của những ý chí thần thánh để cảm thấy bao quanh mình là vầng hào quang của lòng nhân từ, của thành công tao nhã, của những tham vọng thanh cao.

Nhựa đường ngấm nhẹ vào đế giày mô ca của gã.

Mối tiếp xúc này làm gã phấn chấn và gã vẫn còn dủm dỉm cười mình khi vượt qua cổng trường và nụ cười lan tỏa như một cử chỉ ban phước về phía ba thiếu niên đang đứng đó, ngóng chờ dưới bóng mát lưa thưa của cây xoài, những khuôn mặt loang loáng dưới nắng trưa.

Cả ba đều là học trò của gã.

Rudy Descas biết chúng rất rõ.

Rudy dành cho chúng một mối thiện cảm đặc biệt bởi chúng da đen và xuất thân từ môi trường bình dân và bố của một trong số đó, gã cho rằng mình biết, là ngư phủ ở Dara Salam, ngôi làng Rudy và cha mẹ đã sống ngày nào.

Ngồi trong xe, trên parking cửa hàng Manille, Rudy vẫn nhớ cảm giác khi ánh mắt gã đặt lên mặt con hai người ngư phủ: một vẻ thân tình dào dạt, chủ định, lo lắng, chẳng dính dáng gì đến những phẩm chất của thằng bé và đột nhiên có lẽ đã chuyển thành lòng căm ghét mà Rudy không thực sự nhận ra, thậm chí không hiểu nổi thứ mình cảm thấy với cậu học trò là lòng căm ghét chứ không còn là tình thân nữa.

Bởi khuôn mặt cậu ta bắt gã phải nghĩ đến Dara Salam.

Gã chống chọi trong ghê tởm mọi hình ảnh về Dara Salam.

Và sự chống chọi hóa thành mối ưu ái quá khổ dành cho cậu thiếu niên, mối ưu ái mà có thể là lòng căm ghét.

Song, giữa trưa cái ngày đã chết lặng kia, nóng như đổ lửa, mùa khô, khi gã từ trường bước ra thần trí lâng lâng thư thái, nụ cười bao bọc ba cậu con trai ngang bằng như nhau, tuôn chảy về phía chúng, vô tư, mãn nguyện, trong vẻ cao nhã của lễ xức dầu thánh.

Có phải con trai ngư phủ bỗng đoán ra thái độ ân cần cực độ của Rudy Descas đối với cậu ta chỉ là một phương kế vô vọng kìm giữ lòng thù nghịch mà, nếu không, khuôn mặt mang bóng dáng Dara Salam của cậu ta hẳn phải khơi ra?

Có phải điều đó không, lòng căm ghét cuối cùng cũng phơi bày, mà nụ cười của ông thầy chuyên chở lộ liễu, trong ánh sáng trắng đục ban trưa.

Làn không khí nóng bỏng chờn vờn.

Không một hơi gió lay động những chiếc lá xoài xám bạc.

Rudy Descas thấy mình thời đó thật may mắn, thật phong lưu.

Chào đời hai năm trước, Djibril là đứa trẻ lúc nào cũng cười toe toét, líu la líu lô, trên trán chưa có nỗi sợ nào, chưa có nỗi e ngại nào trước ông bố đến rạch một nép hằn phân vân, như hiện giờ.

Rudy đã nộp đơn xin giảng dạy ở một trường đại học nước ngoài và cuộc phỏng vấn cuối cùng với trưởng khoa văn học Trung cổ đã diễn ra mỹ mãn và gã không nghi ngờ việc câu trả lời sẽ là thuận nên đã báo cho mẹ qua điện thoại, thuần túy chỉ vì phù phiếm.

Con trai mẹ, người canh gác cho tuổi già mẹ, giảng viên đại học, thạc sĩ văn học cổ điển.

Chà, cuộc sống thật có trước có sau.

Ngay cả khi vợ gã không thuộc kiểu tính khí nói khơi khơi điều đó ra lời, gã cảm thấy là Fanta yêu mình và qua mình cũng mến yêu cuộc sống mà cả hai tạo dựng trong căn hộ xinh xắn mới thuê ở khu Plateau.

Đôi khi gã chợt nghĩ Fanta yêu con còn hơn yêu gã - rằng nàng yêu con bằng một tình yêu tương tự, nhưng mãnh liệt hơn, mà gã lại cứ tưởng tình yêu đó sẽ mang bản chất khác và gã sẽ chẳng thiệt thòi gì.

Gã cho rằng mình có thiệt thòi, rằng nàng hơi lùi xa khỏi gã.

Nhưng điều đó chẳng có gì hệ trọng.

Thời đó gã bận tâm về sự vừa lòng của Fanta đến mức chấp nhận và gần như hoan hỉ thấy nàng hạnh phúc phần nào là do gã.

Thế nên, phải, giữa cuộc sống tròn trặn đó, chỉ có những ký ức về Dara Salam mà lần nào nhìn thấy thằng bé kia gã cũng phải chống trả là phủ bóng đen của một sự hỗn loạn thấp thoáng.

Cậu thiếu niên từ dưới vòm cây xoài bước ra, thủng thẳng, gường gượng, như thể cậu ta buộc phải, cậu ta, đương đầu với nụ cười kinh khủng của Rudy.

Lấy giọng bình thản, rành rọt, dứt khoát, cậu ta buông ra:

- Nòi sát nhân!

Và, tiếp đó Rudy đã tự nhủ, lúc này trên bãi xe cửa hàng Manille gã vẫn còn tự nhủ, trên cả ý nghĩa những lời lẽ đã đâm thọc vào gã, là vẻ vững tin điềm nhiên của giọng nói đó, còn không buồn, không thèm chửi khéo gã.

Qua vành môi đứa con ngư phủ sự thật đơn giản đã hiển ngôn, không mục đích, bởi nó phải như thế, và có lẽ chính nụ cười của ông giáo đã cho phép sự thật đó phô bày, cái nụ cười thớ lợ, ngọt ngào, chất chứa hận thù và sợ hãi.

Rudy thả cặp xuống.

Không biết mà cũng không hiểu mình đang làm gì, sẽ làm gì, gã bổ nhào vào cổ họng thằng bé.

Cảm giác thật là choáng váng khi bên dưới các ngón tay cái là ống khí quản vồng tròn, ấm nóng, xâm xấp ướt - Rudy nhớ ấn tượng đó rõ rệt hơn mọi điều còn lại, và gã nhớ là đã chỉ nghĩ, khi siết chặt cổ thằng bé, đến làn da thịt mềm mại của Djibril, đứa con tối nào gã cũng tắm táp rửa ráy cho.

Bất giác gã ngửa hai tay lên xem xét.

Gã như lại thấy ở đầu các ngón tay, tại phần thịt các đốt đầu tiên, cảm giác êm ái dai dẳng đã làm gã đê mê, cùng cục bướu cứng đanh chuội lên chuội xuống của cái yết hầu non nớt mà gã ấn vào trong cơn điên giận sung mãn và cuồng say với chính bản thân nó.

Lần đầu tiên trong đời một cơn thịnh nộ cỡ đó tóm gọn lấy gã, lần đầu tiên gã nhảy xổ vào ai đó, và nó giống như là rốt cuộc gã cũng phát hiện ra cá tính đích thực của mình, thứ vì thế gã được tạo ra và mang lại khoái thú cho gã.

Gã nghe thấy mình rên lên, hổn hển vì gắng sức - trừ phi đó là những tiếng gầm gừ của thằng bé, mà gã tưởng là của chính mình.

Gã ẩy cậu thiếu niên vào sân trường, vẫn cắm dính vào cái cần cổ mà gã lay hết sức bình sinh kẹp chặt.

Cậu thiếu niên bắt đầu tứa mồ hôi.

Khỏi, khỏi tử tế nữa nhé, một tiếng nói nhỏ gắt gỏng đắc thắng đay đi đay lại trong đầu Rudy.

Nó đã nói gì, thằng khốn?

- Mi đã nói gì, hả? Nòi sát nhân à, được thôi, thế thì đúng nòi nào máu ấy luôn đi nhỉ?

Chúng có cùng bản chất không, dòng máu người đồng sự của cha gã, vĩnh viễn nhuộm ối nền đá xốp của cái sân hiên, dòng máu của chính Abel Descas bắn tóe tung lên tường xà lim giam ông ở nhà tù Reubeuss và dòng máu thằng bé này, con người ngư phủ ở Dara Salam, kiểu gì cũng sẽ phọt khỏi sọ nếu Rudy vật được nó ra và dập đầu nó xuống sân?

- Thằng khốn, gã máy móc gầm lên, không còn rõ, trong cơn hoan hỉ cuồng nộ, vì cớ gì gã lại chửi rủa kẻ gây cho mình niềm vui hào sảng như thế.

Một cơn đau dữ dội chạy dọc sống lưng gã, hai bả vai gã.

Gã cảm thấy tuột khỏi tay cái cần cổ sũng mồ hôi.

Đầu gối gã, rồi ngực gã, đập mạnh xuống đất, hơi thở gã thắt lại.

Gã còn đang cố giữ đầu cao hết mức thì một cánh tay ấn bẹp nó xuống đất, làm má gã bầm giập, cà trợt thái dương gã vào những viên sỏi li ti ăn bết trong nhựa đường.

Gã nghe thấy lũ trẻ thở hồng hộc và buông lời thóa mạ gã.

Giọng chúng căng thẳng, bối rối, không giận dữ, như thể những lời chúng ném ra thuộc về cách xử lý phải áp cho gã, do lỗi của gã.

Giờ thì chúng hỏi nhau nên làm gì với gã, thầy giáo dạy văn mà chúng đang thúc mấy đầu gối xương xẩu vào mạng sườn, không lượng được, Rudy hiểu, chúng làm gã đau đến thế nào.

Có phải chúng sợ, nếu buông gã ra, gã lại tấn công chúng?

Gã cố lắp bắp là xong rồi, chúng không còn phải gờm nữa.

Gã chỉ làm nước bọt nhểu ra nền nhựa đường.

Định động đậy, đôi môi ép xuống đất của gã tướp ra.

* * *

Rudy bật công tắc, cài số lùi và chiếc Nevada già cỗi rú lên, xả khói mù mịt, vọt ra khỏi chỗ đỗ.

Trong khi, bốn năm trời nay, gã tỉ mẩn xây dựng cho chính mình lý thuyết về tính hung bạo tột cùng của ba thằng bé đã vô cớ tấn công rồi hành hung gã, giờ thì gã biết lý thuyết này là dối trá - ồ, gã vẫn biết đấy chứ nhưng lại từ chối biết, rồi bỗng nhiên gã không bác bỏ nó nữa và nhớ lại vẻ hiền hậu, lúng túng, sững sờ gã nhác thấy ở bọn chúng lúc chúng ghì gã chặt cứng, gây cho gã nhưng không nhận ra nỗi đau đớn mà gã chưa bao giờ thực sự hoàn hồn, bởi chúng tìm cách thoát khỏi tình huống đó sao cho vẫn bảo toàn danh dự và an toàn của cả trò lẫn thầy, và ở chúng không có một ý muốn trả đũa nào, không có một ý định hành hạ nào với gã bất chấp cơn hoảng loạn và đau đớn gã vừa gây ra cho thằng bé Dara Salam.

Nghe chúng bàn luận ngay bên trên mình, cảm thấy giọng nói căng thẳng, sửng sốt, không oán hận của chúng, gã hiểu chúng hoàn toàn công nhận, với thiện chí con trẻ, rằng thầy đã cả giận mất khôn, mặc dù có ngạc nhiên điều đó lại đến từ ông thầy này.

Trong khi mà gã, Rudy, căm thằng bé Dara Salam đến tận xương tủy.

Trong khi gã ghét cay ghét đắng, đến tận lúc này trên bãi xe cửa hàng Manille, ba thằng học trò mà trong thâm tâm gã quy trách nhiệm cho việc gã buộc phải quay về vùng Gironde, cho các muộn phiền và bất hạnh của mình.

Không nghi ngờ gì, gã tự nhủ khi rời bãi xe phóng ra đường, là lòng oán hận toàn thể, sự căm tức và trí trá đã đến án ngữ trong gã tại thời điểm ấy - khi gã lựa chọn coi mình là nạn nhân chứ không nhìn thẳng vào sự thù nghịch bọc kín trong những nụ cười tươi và tình thân ái, nảy nòi từ chính Dara Salam nơi Abel Descas đã ra tay sát hại người đồng sự.

Ồ phải rồi, không nghi ngờ gì, gã tự nhủ, là sự tụt dốc hiện tại của gã từ đó mà ra, từ sự hèn nhát của gã, từ sự tự ve vuốt chính mình.

Gã đi ngược hành trình đã thực hiện một giờ trước đó nhưng, ở bùng binh, vòng quanh bức tượng lâu hơn một chút rồi rẽ vào một con phố rộng, bên lề nhô hai sườn đất đắp cao, cuối phố là nhà Menotti.

Đúng lúc đang băn khoăn có thể cho phép mình xin Menotti sử dụng điện thoại nhà bà ta để thử gọi Fanta không (nàng đang làm gì mới được chứ, trời ơi, và tâm trạng ra sao?) thì gã trông thấy vồng bụng màu sáng, đôi cánh nâu sải rộng của một con diều mốc sà xuống, trực diện với gã.

Gã nhấc chân khỏi cần gia tốc.

Con diều mốc bổ nhào vào kính chắn gió.

Nó quặp móng bám vào cần gạt nước, dán bụng xuống tấm kính.

Rudy sửng sốt kêu lên và phanh khựng lại.

Con diều mốc không động đậy.

Cánh choãi ra trùm hết bề rộng của kính chắn gió, đầu ngoẹo sang bên, nó chĩa vào gã con mắt hà khắc và vàng khé đến rợn người.

Rudy bấm còi lia lịa.

Cả vùng ức con diều mốc rung lên nhưng nó như giữ càng chắc vị trí bộ móng và, không rời cái nhìn lên án lạnh lùng khỏi khuôn mặt Rudy, nó bật kêu một tiếng mà gã thấy giống hệt tiếng mèo gào cuồng nộ.

Chậm rãi, gã ra khỏi xe.

Gã để cửa mở, không dám tiến lại gần con chim mà để tiếp tục dò xét gã đã xịch nhẹ đầu và giờ thì đang quan sát gã, ráo riết, lạnh lùng, bằng con mắt bên kia.

Và Rudy nghĩ, chảy mềm vì dịu dàng và lo lắng: lạy đức Chúa bé nhỏ của mẹ, đức cha bé nhỏ lòng lành, hãy làm sao để không có chuyện gì ập xuống đầu Fanta.

Gã chìa một cánh tay run rẩy về phía con diều mốc.

Nó bứt mình khỏi kính chắn gió, lại bật ra một tiếng kêu cáu kỉnh, chất chứa một lời kết tội thẳng thừng, và khật khừ tung cánh.

Vì nó vọt lên ngay bên trên Rudy, khi lướt qua một móng của nó cào xước trán gã.

Gã cảm nhận trên tóc mình tiếng vỗ của một bên cánh nặng nề.

Gã lao vào trong xe, sập cửa lại.

Gã thở mạnh đến nỗi trong một lúc gã còn có cảm giác tiếng thở là của một kẻ khác - nhưng không, miệng gã chính là nơi phát ra tiếng thở hốt hoảng, chới với, rìn rịt đó.

Gã chộp lấy tấm khăn tay trên băng ghế sau, ấp lên trán.

Rồi gã quan sát hồi lâu, đờ đẫn, chiếc khăn dây máu.

Gã có thể dùng trí tuệ mới tinh khôi trấn an Fanta về hoàn cảnh của họ bằng cách nào đây?

Bằng cách nào gã có thể khiến nàng hiểu rằng, dù sáng nay gã có nói gì đi nữa, và giả như những lời lỗ mãng gã không chắc mình nhớ được đã thực sự buột qua môi gã, gã đã thay da đổi thịt thành một người khác rồi và trong lòng người đó cả giận dữ lẫn dối trá đều chẳng tìm được nguồn dung dưỡng nào nữa?

Gã nghĩ bụng, khiếp sợ, lấy một ngón tay thận trọng lần xem vết thương trên trán: Không cần, Fanta ơi, phải cử con chim phạt vạ này đến chỗ anh nữa đâu - thật mà, không cần nữa đâu…

Gã lại khởi hành, một tay lái xe, tay kia không khỏi đưa lên trán rờ mó, kinh ngạc, vết xước có hình dấu phẩy.

Thật bất công, gã máy móc nhắc đi nhắc lại, rõ thật bất công.

Đi quá lên một chút nữa, gã dừng lại trước nhà Menotti.

Dọc hai bên đường là những trang trại khiêm nhường mà các cặp vợ chồng khá giả mua lại và tiến hành sửa sang, tất bật sấp ngửa, nhờ đến những chỉnh trang nội thất tỉ mẩn và hào nhoáng, kỳ cho đến khi người ta quên hẳn nguồn gốc xoàng xĩnh của ngôi nhà (mái ngắn choằn, trần thấp lè tè, cửa sổ bé tin hin) mới thôi hoặc ít ra cũng khoác cho chúng cái vẻ dầu gì cũng được cân nhắc lựa chọn, cung cách với nền lát đá hoa kiểu Maroc, hệ thống ống dẫn bằng đồng hay cái bồn tắm rộng ăn xuống đất.

Rudy đã hiểu thu nhập của Menotti tuyệt không cho phép bà chi tiêu theo mức xa xỉ, mạnh bạo của hàng xóm, và ở nhà bà bếp sẽ vẫn là cái nhìn bao quát độc nhất về một ham hố tiện nghi và xa hoa bốc đồng.

Gã cũng nhận ra, trong tâm trạng căng thẳng đầy bực bội, rằng đó là nơi Menotti mạnh tay bù đắp cho sự thua kém kinh tế của bà.

Gã ngấm ngầm gọi nó là một cuộc chinh phạt tàn phá vĩ đại.

Gã xuống xe.

Gã thấy ngay là ham muốn hủy diệt, hoang dã và sục sôi của Menotti đã giáng đòn tối hậu vào gốc đậu tía già, vâm váp như một thân cây, bén rễ gần cửa ra vào cách đây chắc cũng chừng năm chục năm rồi.

Khi Rudy đến đây lần đầu tiên, những chùm hoa tím ngắt sai lúc lỉu đu đưa bên trên cửa chính, dưới các ô cửa sổ và máng nước, bò theo sợi dây thép mà các cư dân cũ của căn nhà giăng chằng chịt khắp mặt tiền.

Gã đã kiễng chân lên ngửi hoa, xúc động, hân hoan vì chừng ấy hương sắc được trao gửi không tính toán, và sau đó đã ca tụng với Menotti về cây đậu tía sum suê gợi cho gã nhớ lại, phải rồi, gã đã buột ra, mà gã vốn không bao giờ mở miệng về đoạn đời trong quá khứ, những bông hoa đại ở Dara Salam.

Gã đã thấy Menotti cắn môi trong vẻ phân vân giữa ngờ vực và khó chịu mơ hồ, y như, gã thầm nhận xét, một bà mẹ âu yếm kiểu thiên vị đang nghe người ta tấm tắc hết lời về đứa con bà ta không yêu quý.

Giọng cộc cằn, hạ cố, bà than phiền về sự vất vả với đám lá khi thu về - cơ man là lá phải quét dọn, chưa kể cả đống cánh hoa queo quắt nữa.

Bà chỉ cho Rudy thấy mình đã tính sổ ra sao, bên hông nhà, với cây hoa chùm ớt khổng lồ dám để cả đám hoa hỗn độn màu cam bám lên lớp vữa xám xù xì.

Những nhành cây mỏng mảnh, những chiếc lá mướt bóng, những cái rễ chắc khỏe, những tràng hoa héo quắt, tất cả nằm la liệt, chờ bị đốt bỏ, và Menotti trỏ vào đó vẻ tự cao tự đại khinh khỉnh, nữ anh hùng của một trận chiến mà bà ta đại thắng trong tư thế ngẩng cao đầu.

Lòng trĩu nặng, Rudy theo sau bà ta đi một vòng quanh vườn.

Chỉ còn là những vết tích thảm hại của một cuộc vật lộn phi lý, tàn bạo và không kém phần bừa bãi.

Những chuyển dời triệt phá của Menotti, người muốn cào bằng, dọn sạch, trồng cỏ, đã tấn công từ hàng rào cây duyên, trốc tận rễ, đến cây hồ đào, đốn sát gốc, rồi hàng loạt hồng, bị bứng lên rồi, do Menotti đổi ý, được đem trồng chỗ khác, và đang ngắc ngoải.

Và Menotti lượn tới lượn lui, mãn nguyện vì đã ấn định bằng hủy diệt quyền chủ sở hữu của mình, như thể, Rudy nghĩ bụng khi nhìn bà ta lúc lắc đôi hông to bè giữa hai đống hoàng dương trăm tuổi bị nhổ bật lên, không điều gì chứng tỏ tính chính đáng trong quyền lực tuyệt đối của bà ta rõ ràng bằng sự triệt hạ công sức bền bỉ, chứng tích cho sở thích dung dị, tinh tế, của tất cả những người, những bóng ma hằng hà sa số, những người sống trong căn nhà trước bà ta, đã trồng tỉa, ươm gieo, sắp xếp vườn tược cây cối.

Giờ thì gã phát hiện ra Menotti đã đốn cây đậu tía.

Gã không ngạc nhiên, gã choáng váng.

Căn nhà nhỏ đuồn đuỗn vươn lên, trơ trụi, khắc khổ, buồn bã cô đúc vào vẻ tầm thường, từng được cây lá che khuất, trong các chất liệu của nó.

Từ thân cây đẹp rạng ngời chỉ còn trơ lại một đoạn gốc cách mặt đất vỏn vẹn vài xăng ti mét.

Rudy, chậm chạp lê bước, lại gần cánh cửa.

Gã quan sát cái mặt tiền nồng nồng, bật khóc tức tưởi.

Menotti, mở cửa rèn rẹt như tiếng ô tô, thấy gã như thế, đang thừ ra trước cửa, má đầm đìa nước mắt.

Bà ta vận một bộ đồ thể thao màu tím.

Bà ta có mái tóc cắt ngắn, điểm bạc, đeo một cặp kính gọng nhựa to tạo cho bà vẻ khó đăm đăm thường trực và nếu thiếu nó, như Rudy từng quan sát, khuôn mặt bà sẽ là khuôn mặt của một phụ nữ hoang mang, không nơi bấu víu.

- Chị lấy quyền gì mà làm thế? gã gào lên.

- Làm gì?

Menotti tỏ vẻ phẫn nộ.

Thế là gã lại thấy tanh lợm trong miệng vị sắt, vị máu mơ hồ xông lên họng mỗi khi gã nghĩ đến Menotti và bao việc đáng lẽ còn có thể làm được, bất chấp tất cả những việc gã đã làm, và gã đã lơ là đến khó hiểu, để rồi quên bẵng đi.

Giờ gã chỉ còn nhớ đến thiếu sót chứ không phải lý do của thiếu sót.

- Cây đậu tía! Nó có phải của chị đâu!

- Nó không phải của tôi? Menotti rống lên.

- Nó là của… chính nó, là của chung…

Giọng gã tịt ngóm, tắt rụi trong lúng túng và cảm thức về sự vô ích.

Muộn quá rồi, đằng nào cũng muộn quá rồi.

Cây đậu tía tuyệt diệu kia, chẳng phải gã nên gắng cứu lấy nó ư?

Làm sao mà gã lại tưởng tượng là Menotti sẽ tha cho nó?

Làm sao mà gã, nhận ra tính tàn bạo của Menotti đối với thiên nhiên vốn chỉ là kẻ thù và mối nguy xâm lấn, có thể điềm nhiên quay lưng lại với cây đậu tía khi bản án kết liễu đời nó đã rơi tõm ra từ miệng Menotti, gọn lỏn, khi bà này nhắc đến sự khổ nhọc do đống lá gây ra?

Gã đẩy cửa, trèo lên mấy bậc thang.

Bây giờ căn nhà trơ khấc một mình giữa khoảnh đất trồng cỏ và mặt trời khắc nghiệt táp thẳng vào Menotti.

Cây đậu tía đã nhẹ nhàng che mát cũng khoảnh sân này, cũng bậc thềm xi măng này, Rudy nhớ lại, rã rượi, và không phải cũng từng có, trong góc, một cây nguyệt quế lớn yên bình tỏa hương trong làn không khí nóng sao?

Biến mất tiêu rồi, cây nguyệt quế, như mọi thứ khác.

Gã thoáng ngửi thấy, lởn vởn quanh người Menotti, mùi bể phốt tự hoại.

- Anh Descas, anh là một kẻ vô dụng, một con quái vật.

Mắt vẫn còn nhoe nhoét, mặc bà ta muốn nghĩ gì thì nghĩ (như thể là nỗi hổ thẹn tìm cách tóm lấy gã mà không tài nào lần ra), gã đương đầu với cái nhìn phẫn nộ của Menotti.

Gã hiểu rằng bà ta đã vượt xa cái ngưỡng phẫn nộ, rằng lúc này bà ta đang vật vờ trong một vùng mờ đục, sát gần tuyệt vọng và một cơn choáng váng lập lờ, nơi mà trắc trở nào với bà cũng mang dáng dấp khiêu khích rõ ràng.

Gã cũng hiểu rằng bà ta, theo cách của mình, tuyệt đối chân thật.

Thế là trong lòng gã một cảm giác thương hại mơ hồ tranh cãi với lòng oán thù.

Thốt nhiên gã thấy mệt mỏi cùng cực, rã rời.

Một cơn đau nhói lại chích lâm râm vào hậu môn gã và gã chẳng có lấy một chút nỗ lực gọi là, nghĩ đến cây đậu tía bị ám sát, để che chắn cho tính cả thẹn nào đó của Menotti hay của chính gã, mù mờ và mỏi mệt, cũng không nốt.

Qua lớp quần jean dày, gã gãi lia lịa, cáu bẳn.

Menotti không tỏ vẻ nhận ra điều đó.

Lúc này bà ta như đang đắn đo giữa việc nhất thiết phải mời gã vào nhà (và gã bắt đầu thấy lấp ló bản chất của vấn đề, điều bà ta trách gã) và ý muốn mạnh không kém bao lăm là đừng bao giờ dây dưa gì với gã nữa.

Cuối cùng bà ta quay đi, khoắng vào không khí cử chỉ cộc lốc ra hiệu cho gã đi theo mình.

Bà ta xúc động đến nỗi gã thấy vai bà ta rung bằn bặt.

Đây là lần đầu tiên gã quay lại căn nhà kể từ khi đến đo đạc phòng bếp mấy tháng trước.

Và ở gã đang khởi động, trong lúc gã lẽo đẽo theo Menotti đi hết lối vào rồi xuyên qua phòng ăn, một tiến trình suy xét nặng nề, cảm giác ớn lạnh đang lan xuống ruột gan bụng dạ, còn tâm trí đang vạch sắc lẹm hình dạng sai lầm của gã, thì nó xộc thẳng vào mặt gã bằng toàn bộ sự tàn khốc trong tính hiển nhiên của mình.

Gã khựng lại trước bậu cửa phòng bếp.

Thất đảm, gã khó khăn lắm mới kìm được cơn phì cười điên loạn.

Gã gãi lấy gãi để, không chút để tâm, còn Menotti thả phịch người xuống một cái ghế còn bọc nguyên lớp ni lông.

Bà ta lấy một ngón tay thô bạo đẩy lia lịa cặp kính trên mũi mà vô ích.

Một cơn rung co thắt làm đầu gối gã lắc đùng đùng.

- Trời đất ơi, trời đất quỷ thần ơi, gã thốt lên.

Giờ thì gã cảm giác một nỗi nhục nhã làm tấy đỏ và hun cháy bờ gáy gã, hai má gã.

Sao gã lại có thể, gã đã làm việc cật lực thế cơ mà, phạm một sai lầm tính toán cỡ ấy được?

Gã tự biết mình kém cỏi trong lĩnh vực này song lại ngấm ngầm hãnh diện về sự thiếu hụt khả năng khi thiết kế những bộ bếp mà gã coi khinh, đến mức, kẹt cứng trong ngạo mạn, gã đã cản bước năng lực mình khỏi mọi tiến bộ đáng kể.

Gã không muốn trở nên cứng cáp trong nghề.

Dường như đối với gã kiểu kháng cự này bảo vệ không cho phân hủy hoàn toàn sự uyên thông gom góp được ở cuộc đời cũ, những kiến thức tinh tế và hiếm hoi mà, bao lâu rồi, gã không còn sức lực, dũng khí, ham muốn để trau dồi, gìn giữ, và đang đánh mất dần tính chắc chắn và độ chính xác.

Nhưng sai lầm cỡ này thì chỉ còn là lố bịch, thảm hại và không tôn lên chút nào con người tinh tế mà gã nghĩ mình vốn là thế, ồ không đâu, không chút nào cả, gã nghĩ bụng, rụng rời.

Gã tiến một bước dè dặt.

Cái nhìn gã và cái nhìn Menotti giao nhau và lại nhớ đến cây đậu tía, lòng vẫn ngùn ngụt oán hận, gã quay mắt ra chỗ khác, dù thấy mắt Menotti lúc này như đã trút sạch vẻ căm phẫn gã thấy lúc trước.

Thảm họa có lù lù trước mặt đi nữa, mình cũng từ chối chia sẻ với bà ta, nếu đó đúng là chuyện bà ta tính lôi mình vào.

Bởi gã có cảm giác ở bà ta bây giờ là một kiểu đờ đẫn chung chung đang kêu cứu, đang tìm chỗ bám víu, như thể cả hai cùng đánh giá hậu quả cơn rồ dại mà một kẻ thứ ba mắc phải.

Gã đánh bạo ra giữa phòng, đến tận bệ bếp, vuông vức, lắp một bếp ga to và ống hút mùi hình quả chuông, bệ bếp ốp cẩm thạch với đá bảng phải tạo thành điểm nhấn của cảnh tượng thôi miên này, làm khách viếng thăm phải lè lưỡi, như ý niệm về nhà bếp đã ăn vào đầu Menotti.

Bệ bếp đã vào vị trí, ống dẫn mùi đã gắn lên trần.

Nhưng bếp ga lại không nằm dưới ống máy hút mùi mà lệch hẳn sang một bên và Rudy nhìn ra ngay là, nếu cố dịch cái bệ để đặt bếp ga vào đúng vị trí, thì sẽ không thể đi lại xung quanh một cách thoải mái được nữa.

Rudy Descas, trong các tính toán đòi hỏi phải đầu tư toàn bộ chất xám, toàn bộ năng lượng tinh thần, đơn giản là đã không đủ khả năng xác định đúng vị trí cho ống hút mùi và bốn cái bếp con.

- Chỗ Manille, họ sẽ đuổi cổ anh thôi, Menotti buông ra, giọng đều đều nhàn nhạt.

- Phải, tôi e là vậy, Rudy thì thào.

- Tôi phải tụ họp mấy người bạn vào ngày mai để cho họ xem bếp, thế này thì phải hủy hết thôi.

- Thế sẽ tốt hơn, Rudy đáp.

Rã rời, gã kéo về phía mình một cái ghế vẫn còn nguyên lớp giấy bọc và buông người xuống.

Làm sao gã tự thuyết phục được chính mình rằng bị tống cổ khỏi cửa hàng Manille không phải là thảm họa đây?

Họ, cả ba người, rồi sẽ ra sao?

Gã càng thấy mình ngu độn hơn bởi, nếu có gan thăm dò cái tâm thức tản mát, ngấm ngầm, canh cánh trong lòng gần đây về một dạng sơ suất đặc biệt với Menotti, hẳn gã đã kịp khắc phục vấn đề, sửa chữa sai lầm trước khi công việc bắt đầu.

Song, cảm giác đó, gã lại bằng lòng đào sâu chôn chặt để khỏi phải lấn bấn vì nó, cũng như, gã thầm nghĩ, đã đẩy ra khỏi tầm với, cho đến tận hôm nay, sự thật về cậu bé Dara Salam, về toàn bộ câu chuyện Dara Salam.

Họ sẽ ra sao, cả ba người, nếu gã mất suất lương của mình?

- Thế mà tôi đã biết rồi chứ, gã lào thào, tôi đã biết là mình nhầm rồi chứ!

- Thật sao? Menotti thốt ra.

- Thật, thật mà… Đáng lẽ tôi phải… dám đương đầu với nó, với khả năng là mình nhầm lẫn, thế mà tôi thà bịt mắt lại còn hơn.

Gã nhìn Menotti, bà tháo kính ra, chà vào vạt áo, và gã nhận thấy là gương mặt bà bình thản, như thể mọi sự về vụ việc đã được nói ra thì chẳng còn lý do gì phải nổi sùng vì nó nữa.

Gã cũng phát hiện ra nét mặt người phụ nữ này được tạc đâu ra đấy dưới gọng kính to sụ thường ngày vẫn che mất vẻ thanh tú của chúng.

Nhưng rồi họ sẽ ra sao?

Hằng tháng gã vẫn đóng năm trăm euro trả góp tiền nhà - gã sẽ làm gì với ngôi nhà, với cuộc đời gã và người thân đây?

- Anh uống cà phê nhé? Menotti hỏi gã.

Gã gật đầu, ngơ ngác.

Gã nhớ lại mùi cà phê ngầy ngậy trong hơi thở Manille.

- Tôi thèm cà phê nãy giờ, gã vừa nói vừa đưa mắt nhìn theo Menotti đang nặng nề đứng dậy, đi lấy bình pha cà phê, đổ đầy nước rồi ghé một bên mông lên bệ bếp mới coong để xúc bột cà phê vào túi lọc.

- Dầu sao, gã không ngăn được mình nhận xét, cây đậu tía có làm chị vướng víu gì đâu, nó lại đẹp thế nữa.

Menotti không ngoái lại, cũng không đáp lời, vẫn vắt vẻo trên bệ bếp, chú tâm vào việc của mình.

Hai chân đi giày thể thao của bà không chạm xuống đất.

Trong gã liền trở lại một cách dữ dội ký ức về một đôi chân khác không chạm đất hoặc như chỉ khẽ sượt qua, những bàn chân lẹ làng, không biết mệt của Fanta là là lướt trên vỉa hè Dakar, và gã tự nhủ Mình đã chặt cây đậu tía ấy và gã lại tự nhủ, nhễ nhại một thứ mồ hôi nồng hắc, Thứ mình chặt đứt chính là cây đậu tía, nó không thể nhũng nhiễu gì mình mà lại còn đẹp rạng ngời như thế, và gã để ứ lại trong cổ họng những lời hà khắc đã ném vào Menotti về cây đậu tía bị bà đốn gốc.

Trán gã ròng ròng một thứ mồ hôi chua gắt và lạnh toát.

Ấy vậy mà gã như thấy, dưới ánh sáng những lời tự thú gã chấp nhận thổ lộ với chính mình, gã bắt đầu nhoi ra khỏi giấc mơ xưa cũ, giấc mơ già cỗi và không sao chịu nổi trong đó, dù gã có nói đông nói tây, có làm trời làm biển…

- Của anh đây, Menotti vừa nói vừa chìa cho gã một tách cà phê đầy đặn.

Bà cũng tự rót cho mình, quay trở lại ghế ngồi.

Lớp bọc ni lông lột sột trước nhất cử nhất động.

Họ nhấp từng ngụm nhỏ, lặng lẽ, Rudy thấy lòng nguôi ngoai, bạo dạn, và dòng mồ hôi nồng hắc và lạnh toát trên trán gã ráo đi mặc dù, gã nghĩ, hoàn cảnh khách quan của gã chưa bao giờ bi thiết đến thế.

- Quanh đây không phải là chỗ tôi sẽ tìm được việc mới, gã nói thản nhiên, như đang tán gẫu về một kẻ khác.

Và Menotti đáp lời gã bằng cùng một giọng dửng dưng, bình thản, trong lúc chép miệng ra ý bà đã uống xong cà phê và nó ngon hết sức:

- Quả là không có chút cơ hội nào đâu, quanh đây làm gì còn việc.

- Cho tôi dùng nhờ điện thoại của chị có được không? gã hỏi với một thoáng ngần ngại.

Bà ta đi trước gã vào phòng khách, đến chỗ điện thoại đặt trên cái bàn một chân.

Bà nán lại gần gã, im lìm (chỉ ngọ nguậy để đẩy kính lên trên mũi nhưng không làm được), không hẳn muốn theo dõi gã, gã tin mình hiểu đúng, mà muốn khỏi phải ngồi một mình trong căn bếp hỏng be hỏng bét.

- Anh không có điện thoại cầm tay à?

- Không, gã nói, đắt quá.

Sự ngượng ngập giáng một đòn vào tấm mai vẫn còn nhũn bấy che phủ sự kiêu hãnh, sáng suốt của gã, nhưng gã cảm thấy các đợt tập kích của hổ thẹn là do thói quen mà ra và bổn phận của gã, Rudy, là không buông xuôi để vì nó mà sầu não, không phó mặc cho sự dễ chịu ngược đời đến từ cảm giác thân thuộc đó.

- Quả tình là đắt quá, gã nhấn mạnh, và chẳng đến nỗi không có không được.

- Thế thì anh đã làm đúng, Menotti nhận xét.

- Cũng như bếp nhà chị, gã thêm vào, đắt cắt cổ và chẳng đến nỗi không có không được.

Bà lại trầm ngâm, nhìn chằm chằm vào khoảng không trước mặt bằng một con mắt thoáng đau đớn.

Gã cảm thấy là vẫn còn quá sớm, vẫn còn quá sức với Menotti để từ bỏ hy vọng về hạnh phúc, về cảm giác nhẹ tênh, về sự gắn kết và bình an mà nhà bếp cửa hàng Manille hàm chứa trong vẻ hoàn hảo giả định của nó.

Vả chăng đó chẳng phải là điều gã đã ngầm hứa hẹn sao, khi bà gọi cho gã trong một đêm cùng bách và khi gã cảm thấy lòng quyết tâm của bà đang chao đảo, bằng cách bóng gió rằng một cuộc đời hài hòa, chỉn chu và đáng thèm muốn không có chút cơ may nào nếu trôi đi trong một căn bếp cũ kỹ đồ đạc cọc cà cọc cạch?

Gã lại bấm số nhà mình lần nữa.

Gã để chuông reo mãi, reo lâu đến nỗi mà, nếu Fanta nhấc máy, ngay lúc đó gã còn lo lắng hơn là thấy nhẹ nhõm.

Để đỡ sốt ruột, và vì ngay cạnh điện thoại có cuốn danh bạ vùng, gã dùng một tay giở lướt và tay gã lần thẳng, bị lôi tuột đi bởi chính ý muốn của gã, đến tên Gauquelan, tay điêu khắc, và gã nhận ra lợn cợn khó chịu là ông ta sống không xa mấy, trong một khu phố mới được những cựu thị dân lắm của đầu tư, mua lại, cùng kiểu với hàng xóm Menotti và, ở một mức thấp hơn, với chính Menotti, những khu nông trại mà họ mở rộng hầu bao biến thành nhà ở.

Một lúc sau, trên bậc thềm, chuẩn bị chia tay Menotti, gã như nhác ngửi thấy những bông đậu tía.

Gã đang đứng dưới ánh nắng gay gắt thì mùi hương đậm đặc, ngây ngất của những chùm hoa tím mà gã đã nhúng ngập mũi vào hít hà mấy tuần trước, chếnh choáng vì hàm ơn, sực đến bất thần và, một lần nữa, làm gã chao đảo.

Các mùi đó có lẽ bốc lên, gã tự nhủ, từ cái đống thảm hại đầu hiên nhà hợp thành từ những gì còn sót lại của cây đậu tía đang lóe ra lần cuối cùng mọi vẻ nồng nàn - có phải để nhắn nhủ gã, theo cách của nó, Ngươi đã không động đậy một ngón tay, không gắng làm gì cho ta, và giờ thì muộn quá rồi, ta đang chết đi, chầm chậm phân hủy trong hương thơm của mình.

Một cơn oán thán làm gã sa sầm.

Để giấu nó đi, gã cúi đầu, thọc tay vào hai túi quần sau.

Gã lôi ra từ một bên túi một tờ rơi của mẹ và chìa cho Menotti trong một cử chỉ đột ngột.

- Họ ở giữa chúng ta, bà đọc to lên.

Bà bối rối.

- Họ, là ai thế?

- À, các thiên sứ, Rudy đáp, giả bộ khủng khỉnh.

Bà ta cười khẩy, vo tờ rơi lại chứ không mở ra.

Tổn thương thay cho mẹ và cảm thấy cơn giận do vậy lại trào lên, gã hấp tấp nhảy xuống mấy bậc thang và đi như chạy ra xe.

Gã cho xe chạy chậm, không mục đích, nghĩ là đặt chân về cửa hàng Manille lúc này cũng chẳng ích gì khi gã đã thực sự tự xơi tái nướng chín mình.

Một nỗi hậm hực váng vất khiến ý nghĩ về thất bại của gã càng trĩu nặng, bởi gã những muốn sập cửa chỗ Manille mà bỏ đi chứ không phải để bị tống cổ vì một sai lầm tính toán ngớ ngẩn trong một công việc gã đã dốc lòng dốc sức, song kế tiếp cơn hoảng loạn mà viễn tượng tương lai khơi dậy trong gã, bào mòn nó đi, là cảm giác mọi chuyện như vậy khuôn đúng như đã an bài.

Gã không được chôn chân trói tay ở cửa hàng Manille.

Đầu óc gã thoáng quay cuồng.

Sao gã lại chịu đựng nổi cuộc sống bốn năm trời ấy nhỉ? Đó chỉ là, gã công nhận, một câu hỏi lý thuyết suông, một vẻ ngạc nhiên vờ vịt và thuần hình thức, chứ trên thực tế gã thừa hiểu người ta có thể chịu đựng ra sao những tháng năm đằng đẵng của một cuộc đời bé mọn.

Điều gã không biết chính ra là sao gã lại chịu khôn thấu những tháng năm vừa rát bỏng vừa thảm hại đó - gã đã là người như thế nào, trở thành người như thế nào, chuyện gì sẽ xảy ra nếu gã kham không đặng một sự tầm thường như thế?

Sẽ là một điều tốt lành hay gã sẽ còn rơi xuống thấp hơn cả ngày hôm nay nữa?

Và gã sẽ làm gì với chính mình?

Ồ không, quen đi mà sống mòn mỏi trong nỗi ghê sợ chính mình, trong cay cực và trong một mớ bòng bong nào có khó khăn gì.

Kể cả tâm trạng sùng nộ thường trực, chế ngự qua loa, gã cũng đã quen, kể cả quan hệ căng thẳng lạnh lùng với Fanta và đứa con, rốt cuộc gã cũng quen đi, thế nào cũng xong.

Gã lại sây sẩm mặt mày trước ý nghĩ là sẽ phải nhìn nhận khác hẳn đi cuộc đời của cả gã lẫn người thân và, mặc dù bấy nay khát khao tìm lại những âu yếm ngọt bùi họ đã cùng nhau nếm trải trước khi sang Pháp, gã vẫn ngấm ngầm bồn chồn. Gã thành ra thế này Fanta có nhận ra gã không, bây giờ nàng có mệt mỏi, cảnh giác, hoài nghi quá mức không còn có thể theo gã về nơi gã nghĩ là mình đã đến không?

Anh về muộn quá và em đang chết đi.

Ngay lúc này nàng ở đâu?

Nóng lòng muốn gặp lại Fanta mà gã bỗng dưng sợ phải về nhà.

Gã đưa tay lên trán, cảm nhận vết xước nhỏ mảnh.

Cần gì phải cắt cử con chim phán xử đáng sợ kia đến chỗ anh chứ, Fanta.

Một giọng nói ồm ộp cất lên trong tâm trí gã: Anh về trễ quá, em chết đây, chân đứt lìa, ngã sóng soài trên nền căn nhà thù nghịch của anh, anh về trễ quá.

Giờ thì gã đói cồn cào và tách cà phê của Menotti làm gã khát cháy.

Gã chạy xe đủng đỉnh, cửa kính hạ hết xuống, trên con đường yên ắng, giữa hai hàng trắc bách diệp và những bờ rào trắng mà phía sau thi thoảng một mặt nước bể bơi xanh ngắt lại lấp lánh như gương.

Gã bỏ lại sau lưng khu phố của Menotti và, thấy khu mình vừa tới nơi gồm toàn những căn nhà còn bề thế hơn, được sửa sang gần đây hơn và sang trọng hơn, gã nghĩ bụng mình lại tự lừa dối mình lần nữa khi vờ như đang lái xe không mục đích cụ thể, gã nghĩ, bất bình, tức tối với chính Rudy Descas, rằng lẽ ra gã phải tự thú nhận là ý định đến lảng vảng quanh nhà Gauquelan, gã đã nảy ra ngay khi địa chỉ của tay điêu khắc đập vào mắt, trong phòng khách nhà Menotti, và có khi còn nảy ra trước đấy lâu rồi, khi gã đọc báo thấy Gauquelan nhận được từ thành phố ngót nghét cả trăm nghìn euro cho bức tượng ngoài bùng binh, bức tượng có bộ mặt giống hệt Rudy.

Chà, gã nghĩ, nóng và khát đến phát sốt, chẳng phải gã lại đang trầm mình vào những cái vòng luẩn quẩn độc địa của giấc mơ vừa chua chát vừa đơn điệu, giấc mơ âm u và hèn mạt mà gã chỉ vừa mới, nhờ ý chí, nhăm nhe vùng thoát ra?

Gã không nên quên phứt đi cái lão Gauquelan đã khơi ra trong gã bao bực bội căm tức, vô cớ, chẳng đáng gì hay sao?

Nên quá đi chứ, hẳn nhiên rồi, và chắc chắn gã sẽ làm như vậy - thôi không cho là kẻ kia gánh một trọng trách huyền bí, tượng trưng nào đó trong sự hẩm hiu của Rudy Descas, đã ngấm ngầm lợi dụng Rudy và sự ngây thơ của gã để có của ăn của để trong khi gã, Rudy, thì…

Chao, phi lý quá, nhưng nghĩ đến việc đó thôi lòng gã đã nặng trĩu ưu sầu.

Gã lại thấy tấm hình đăng báo địa phương của tay Gauquelan nọ cùng cái răng sứt, bộ mặt béo phị, vẻ tự mãn, và gã thấy không chối cãi vào đâu được là con người kia đã đánh xoáy của gã một thứ gì đó, ngang bằng những kẻ khác, lọc lõi, vô sỉ, ních đẫy nhờ tất cả các Rudy Descas không có khả năng xí phần trong bữa đại tiệc giàu sang.

Gauquelan, tay nghệ sĩ lãng nhách, công thành danh toại là bởi Rudy sống qua ngày đoạn tháng trong khốn khó, chứ không theo kiểu vô thưởng vô phạt bên cạnh thực trạng của gã, và tâm trí Rudy không sao bỏ lơ được mối quan hệ nhân quả này.

Kẻ kia đã tự vỗ béo trên lưng gã.

Ý nghĩ này làm gã phát điên.

Vả chăng…

Gã cười mếu máo, cảm thấy nụ cười gượng gạo chành đôi môi khô nẻ dấp dính của gã ra - sao gã khát thế không biết!

Hơn nữa… có thể lố bịch thật nhưng chính là thế, và điều này tỏa ánh chói lọi hoàn hảo của những sự thật không thể chứng minh: tâm hồn bé nhỏ của Rudy đang phấp phới bay lượn, không dè chừng, thì kẻ kia tiếm lấy nó để sáng tạo tác phẩm đê hèn của mình, bức tượng tạc một gã đàn ông giống Rudy cho đến tận dáng đứng khúm núm đáng phẫn nộ và vẻ nơm nớp sợ sệt.

Phải, gã phát khùng khi hình dung là Gauquelan, mặc dù chưa gặp gã bao giờ, đã lợi dụng gã, rằng những kẻ đó để kiếm lợi đã sử dụng lòng tin, sự yếu đuối, u mê của những người không cẩn thận đóng cửa cài then nhốt cho kỹ cảm thức của mình.

Gã dừng xe trước một cánh cổng mới toanh, làm từ sắt rèn màu đen trang trí bằng những đầu nhọn vàng chóe.

Vậy đây là nơi, gã tự nhủ, hơi mụ người đi, Gauquelan ở, trong căn nhà rộng thênh thang tường đá xếp thô mới được bào nhẵn và trám vữa.

Mái ngói mới tinh, màu sơn trắng óng ánh ở cửa sổ và cửa ra vào, và khoảnh sân rộng đặt một cái bàn và những ghế gỗ sáng màu dưới bóng một cái ô màu vàng.

Không thể, Rudy đau lòng chắc mẩm, sống trong một căn nhà như vậy mà khổ sở cho được.

Gã sẽ muốn được ở đó cùng Fanta và con biết bao!

Cánh cổng chỉ là một biểu tượng bởi chi tiết mà gã cho là đặc biệt phong nhã này chẳng bảo vệ cái gì cả: bên cạnh mỗi cây cột đá, cho đến hàng rào râm bụt, một khoảng trống để người ta lọt qua một cách dễ dàng.

Gã xuống xe, khẽ đóng cửa lại.

Gã lách người qua lỗ hổng, sải nhanh vài bước đã vào đến sân hiên.

Lặng ngắt như tờ.

Làm sao mà đoán được, với những căn nhà có ga ra khổng lồ, là lúc này có ai trong đó hay không?

Nơi Rudy hay mẹ sinh sống, cứ thấy xe đỗ trước cửa là chắc chắn chủ nhà có mặt.

Gã khom người xuống, đi vòng quanh nhà.

Phía sau, có một cánh cửa mà gã đồ là mở vào bếp.

Gã thản nhiên đẩy tay nắm.

Cứ như, gã tự bảo, mình đang về nhà mình vậy.

Cánh cửa bật mở và gã bước vào rồi khép lại một cách tự nhiên.

Dầu sao gã cũng dừng lại, nghe ngóng.

Rồi, an tâm, gã vớ lấy một chai nước khoáng đặt trên bệ bếp, kiểm tra là nó vẫn chưa mở nắp, tu cạn mặc dù nước chỉ hơi man mát.

Vừa uống, gã vừa đưa mắt quan sát toàn bộ căn bếp rộng rãi của Gauquelan.

Gã để ý thấy ngay một thiết bị kiểu đó không thể xuất xứ từ cửa hàng Manille vốn chẳng có gì hoa lệ được thế, và điều đó làm gã tức tối cứ như Gauquelan lại chọn thêm một cách nữa để lèn cho gã, Rudy, bẹp gí bẹp gị, bằng cách lắp bếp của một đối thủ cạnh tranh cao cấp hơn.

Nhưng gã cũng đầy sành sỏi mà đánh giá - đó đúng là một căn bếp đẹp, và cầu kỳ hoa mỹ đến mức gã sẽ chẳng bao giờ có thể, nói gì thì nói, thiết kế được.

Mặt bệ bếp, toàn bộ bằng cẩm thạch hồng, đặt trên một chuỗi tủ sơn trắng duyên dáng uốn cong thuôn theo hình ô van của mặt đá.

Bên trên, một ống thủy tinh, chắc là ống hút mùi, trông như treo lơ lửng trên không một cách màu nhiệm chỉ bằng vẻ tao nhã của nó.

Nền bếp lát loại gạch sành hung đỏ kiểu cổ.

Nó kín đáo bóng loáng lên trong căn phòng ngập tràn ánh sáng, chắc đã được mài đi mài lại không biết bao nhiêu lần.

Đúng, căn bếp tuyệt thật, gã nghĩ mà tức sôi lên, làm ra để hằng ngày đón nhận một gia đình đông đúc xúm xít quanh những món hầm nhừ - và gã tưởng đâu nghe được tiếng sôi lục bục của món thịt xốt trên cái bếp hoành tráng, loại nhà nghề, tám bếp con, toàn bộ bằng gang tráng men trắng, sáng lấp lánh.

Song, căn bếp lại có vẻ chưa qua sử dụng.

Mặt đá cẩm thạch rõ ràng phủ đầy bụi và, ngoài chai nước cùng mấy quả chuối bày trên đĩa ra, không điều gì khiến người ta đoán là có người nấu nướng hoặc dùng bữa trong căn phòng lớn xà đánh véc ni này.

Rudy đi xuyên qua bếp, rồi sảnh vào căn nhà.

Gã ý thức đầy đủ về vẻ mềm mại, nhẹ nhàng, cái tôi tươi mát và bất khuất của mình.

Không khí điều hòa càng củng cố sự tự tin trong gã bởi mọi biểu hiện đổ mồ hôi thái quá đã rời khỏi gã.

Gã cảm nhận trên ngực, sau lưng, chất cô tông gần se của áo sơ mi.

Ồ, gã sửng sốt tự nhủ, giờ thì mình chẳng còn sợ gì nữa nhé.

Gã dừng lại trước ngưỡng cửa phòng khách, trông ra cửa bếp ở phía đối diện của sảnh vào.

Gã nhận ra, rõ mồn một, kêu vang, một tiếng ro ro.

Vươn đầu lên phía trước, gã trông thấy một ghế phô tơi và trên đó một người đàn ông béo phị, già nua, mà gã nhận ra là Gauquelan trong tấm ảnh.

Một má tì lên thành đặt tay của phô tơi, người đàn ông khe khẽ ngáy.

Tay ông ta đặt trên đùi, gan bàn tay ngửa lên, vẻ tin tưởng, phó mặc.

Trên đôi môi mở hé của ông ta thỉnh thoảng lại nở ra một bong bóng nước bọt mà hơi thở tiếp theo thổi cho vỡ tan.

Trông ông ta chẳng lố bịch đấy là gì? Rudy tự nhủ, thở gấp gáp.

Thiếp ngủ bình yên như thế trong khi mà…

Trong khi mà làm sao? gã tự vặn hỏi, bị áp chế bởi một niềm vui độc địa, say sưa.

Trong khi mà lởn vởn quanh ông ta, trong căn nhà không được bảo vệ, tên sát nhân của ông ta với bàn chân lẹ làng?

Với cánh tay hận thù?

Gã thấy mình suy nghĩ nhoay nhoáy, rõ ràng.

Thế nào trong một ngăn kéo của căn bếp miễn chê kia (kéo hẳn ra được, gắn giảm âm) chả có một bộ dao thái thịt mà con khủng khiếp nhất thọc một nhát là chạm tim Gauquelan ngay - xuyên qua lớp da dày, thớ thịt, lá mỡ rắn và đặc giống lá mỡ bọc quả tim thỏ bé tí, Rudy chắc mẩm, thỉnh thoảng gã vẫn mua của bà lão Pulmaire một con thuộc số thỏ bà ta nuôi trong những cái lồng chỉ nhỉnh hơn chúng một chút, mà gã buộc phải, vì cái giá hữu nghị, tự lột da và bóc sạch lòng mề dù việc đó làm gã ghê sợ.

Gã sẽ quay bước, đi lấy con dao thần diệu kia và đâm thẳng vào ngực Gauquelan.

Gã thấy bình thản, mạnh mẽ, quả quyết làm sao, gã nếm náp cảm giác này mới khoan khoái làm sao!

Thế còn sau đó?

Ai sẽ thiết lập mối liên hệ giữa lão ta và gã chứ?

Gã là kẻ duy nhất biết các lý do mình có để nguyền rủa cả lũ Gauquelan trên đời.

Nhớ đến chiếc Nevada đậu trước nhà, gã ghìm lại một tiếng cười gằn.

Chiếc xe kinh khủng của gã sẽ lên tiếng chống lại gã ngay nhưng khả năng khá lớn là chưa có ai, trong khu phố giờ này yên ả như thế, để mắt đến nó.

Và dù gì đi nữa.

Hiện giờ, gã còn sợ gì nữa đâu.

Gã chăm chú nhìn Gauquelan, từ ngưỡng cửa phòng khách gã nhìn người đàn ông kia ngủ, kẻ, theo cách vô sỉ, kiếm bộn.

Bàn tay ông ta thả lỏng, to bè, phó mặc, tin tưởng.

Những cảm giác nhoi nhói lại lâm râm đốt hậu môn Rudy.

Gã máy móc gãi.

Cha gã, Abel Descas, có thói quen chớp mắt trong căn phòng lớn rợp mát của ngôi nhà ở Dara Salam và ông nằm trong ghế bành bằng liễu cũng y như Gauquelan trong cái ghế bành thấp - phó mặc, tin tưởng, không nhận ra những tội ác đang tưởng tượng quanh mình, chưa nhận ra những tội ác mà chính lý trí mình sẽ cấu thành trong thời khắc phó mặc, tin tưởng.

Rudy chùi vào quần hai bàn tay bỗng dưng xâm xấp mồ hôi.

Nếu đồng sự của cha gã, Salif, đã lợi dụng giấc ngủ của Abel, giấc trưa đầy phó mặc và tin tưởng, để đâm thọc ông, thì hôm nay ông ta, Salif, chắc vẫn còn sống, còn việc Abel mất mạng thì chẳng thay đổi gì trong số phận chết chóc của Abel bởi ông đã tự kết liễu đời mình, Abel, vài tuần sau vụ hạ sát Salif.

Ông ta, Rudy nhớ lại, là một người lêu đêu khô khẳng, chân tay lều nghều, bước chân dò dẫm thận trọng.

Đã có lúc nào ông ta chiêm ngắm giấc ngủ Abel từ ngưỡng cửa căn phòng lớn mát rượi mà nghĩ là ông, thả mình vào những giấc mộng ban trưa dị kỳ, mù tịt về những tội ác được mơ quanh mình không nhỉ?

Salif có căm ghét cha Rudy thậm tệ đến mức muốn giết phứt ông cho xong thây kệ những bàn tay ngửa ra đặt trên đùi, hay có từng cảm thấy trước Abel một tình quyến luyến đặc biệt mà các mưu toan lường gạt cũng chính Abel ấy không hề loại bỏ, hai tâm thế đó, mối quyến luyến và sự lọc lừa, đường ai nấy đi rạch ròi tách bạch trong trái tim và dự định của Salif, thành ra tâm thế này không bao giờ đến phá đám tâm thế kia?

Rudy không rõ tình cảm mà Salif, đồng sự của cha gã, dành cho ông, gã không biết có đúng Salif đã tìm cách biển thủ của Abel không hay Abel đã lầm lẫn mà đinh ninh như thế, nhưng cực chẳng đã gã bỗng ưu tư và nhớ lại hình ảnh cha ngủ trên ghế liễu, và thế là đùi gã ướt nhoẹt, dính dáp, thế là cơn ngứa ngáy lại châm chích gã và gã bắt đầu vặn vẹo người, hết co thắt lại thả lỏng mông, lúng túng và cáu kỉnh và rối bời.

Gauquelan không động đậy.

Khi tỉnh giấc, xoa vào nhau đôi tay không còn ngây thơ và bị bỏ mặc nữa mà nôn nóng, nhăm nhe tiếp tục ngay công việc bỉ ổi mang lại cho ông ta không biết bao nhiêu mà kể, khi nặng nhọc cất mình khỏi ghế phô tơi bọc vải nhung màu lục đậm in dập nổi và khi, ngước đôi mắt lõi đời và khô lạnh lên, thấy Rudy Descas bất động thù lù trước cửa, ông ta có hiểu cái chết của mình, cái chết thảm khốc, không hiểu nổi, đã tự chế ra trong tâm trí kẻ xa lạ kia hay ông ta sẽ tưởng mình khám phá một khuôn mặt bạn hữu bất ngờ, ông ta có thể nhìn bộ mặt thù hận như một khuôn mặt thân thiện không?

Chắc hẳn một buổi chiều, Rudy thầm nghĩ trong một cảm giác hoảng loạn, cha gã trồi ra khỏi giấc trưa và cơn mộng mị có lẽ cứ tái hồi, đơn điệu và buốt giá, dụi mắt mũi bằng đôi tay không còn tin tưởng nữa mà bấn lên, lôi mình dậy khỏi cái ghế liễu với sự mềm mại ậm ạch của người vạm vỡ và chắc nịch như ông, bước ra khỏi căn buồng mát rượi và ngôi nhà tĩnh mịch để đi về văn phòng Salif, một chòi gỗ cách đó không bao xa, và có lẽ ông vẫn để lập lờ trong mớ ý nghĩ mịt mùng những tàn tích còn lại của một giấc mơ âm u, mơ hồ hèn mạt, trong đó người đồng sự toan tính biển thủ của ông bằng cách lập những cái hóa đơn khai vống cho việc xây dựng ngôi làng nghỉ dưỡng mà ông đang thực hiện, có lẽ ông chưa rũ bỏ, trong lúc bước về phía căn chòi của Salif, niềm tin lầm lẫn được nâng đỡ bởi một vài giấc mộng là dân châu Phi quanh ông chẳng có mục đích nào khác ngoài việc lường gạt ông, dù họ có hướng về phía ông một khuôn mặt hữu hảo hay thân thiện, dù trước ông họ có cảm thấy tình quyến luyến thực thụ, bởi hai tâm thế đó, bầu bạn và lọc lừa, không bao giờ trộn lẫn vào nhau mà góc ai nấy ở trong con tim và khối óc của họ.

Rudy biết mình loanh quanh đâu đó trong khu nhà vào buổi chiều mà cha gã, có lẽ bị cuốn phăng đi bởi niềm tin hão huyền vào một giấc mơ phỉ báng, đã choảng Salif ngay trước căn chòi.

Gã cũng biết mình lên chừng tám chín tuổi và, suốt ba năm kể từ khi mẹ và gã đoàn tụ với Abel ở Dara Salam, nỗi sợ duy nhất đôi khi co bớt tính trọn vẹn trong hạnh phúc của gã, nỗi sợ rồi một ngày, mặc dù mẹ đảm bảo chuyện đó sẽ không xảy ra, phải quay về Pháp, về căn nhà nhỏ nơi cứ chiều thứ Tư một thằng bé to xác chân thẳng tắp và nhẵn nhụi như những thân sồi rừng tươi trẻ lại đến tiếm đoạt sự quan tâm, tình âu yếm, tiếng cười của mẹ, và đẩy tuột Rudy vào sự vô giá trị của năm năm tuổi đời chỉ bằng sự hiện diện đáng yêu của nó.

Điều gã không sao làm sáng tỏ được, trái lại…

Không nghĩ mà gã lại tiến một bước trong phòng khách, hướng về phía Gauquelan.

Giờ thì gã nghe được hơi thở hào hển bị kìm lại của chính mình mà tiếng ngáy se sẽ của người kia như đối lại trong một vẻ ý nhị đầy hồn hậu, như khích lệ gã dịu lại, thở bớt mạnh đi.

Điều gã không sao phân định được, đó là gã đã tham dự tấn màn giữa cha và Salif hay mẹ đã kể lại sự việc cho gã cụ thể đến nỗi sau đó gã tưởng mình đã chứng kiến toàn bộ vụ việc.

Nhưng vì sao chứ, làm sao mẹ mô tả được chuyện chính bà cũng nghe kể lại, bởi bà đâu có mặt ở đó?

Rudy không cần phải nhắm mắt, cứ như gã vẫn còn ở đó hoặc kể cả chưa bao giờ có mặt, cũng thấy cha thét lác điều gì đó với Salif rồi, trước khi ông ta kịp đáp lời, táng ngay một cú vào giữa mặt ông ta.

Abel Descas là người khỏe như vâm, đôi tay to bè thô ráp, mang vẻ tin tưởng và dịu dàng trong giấc ngủ khi bị bỏ bẵng thật song lại quen điều khiển đủ kiểu dụng cụ, cầm nắm những loại vật liệu bất kham, vác bao xi măng, và chỉ đấm Salif một cú là hạ đo ván ông ta.

Nhưng có đúng Rudy đã trông thấy tấm thân cao ngỏng gầy gò của người đồng sự đổ huỵch xuống trong cát bụi hay chỉ tưởng tượng ra và mơ thấy cú nhảy giật lùi, gần như khôi hài, mà Salif dường như đã thực hiện khi phải lĩnh cú đòn?

Bỗng đâu gã thấy không sao chịu nổi nếu không biết chuyện này.

Gã nhìn tay Gauquelan, nhìn cái cần cổ nần nẫn, bụng bảo dạ là sẽ khó lòng cảm nhận qua ngón cái các vòng đốt khí quản dưới chừng ấy thịt da nhẽo nhẹt, nếu gã có nảy ra ham muốn chẹt cổ tay kia đi nữa.

Và gã chắc mẩm cha gã đôi khi chắc cũng, như gã, khoái trá tận hưởng những cơn máu nóng bốc lên đầu, choáng ngợp, say sưa, song gã cũng chắc mẩm một sự tự chủ nhẫn tâm chứ không phải cơn phẫn uất đã thôi thúc Abel khi ông leo lên chiếc xe hai cầu đậu gần căn chòi và, ung dung, bình thản, như đi chợ ở rìa làng, hướng mấy bánh xe khổng lồ về phía người Salif, về tấm thân sóng sượt mê man bất tỉnh của người đồng sự và người bạn trong lòng chưa từng lẫn lộn tình thương mến với xu hướng biển thủ có gây thiệt hại, nếu ông ta lừa dối Abel thật, thì cũng không phải cho người bạn hay thậm chí ý niệm về tình bạn mà, chắc vậy, chỉ là cho một hình ảnh đồng nghiệp đơn thuần và trung tính, một gương mặt vô bóng vô hình.

Vẫn không thôi nhìn chằm chặp vào Gauquelan, Rudy đi giật lùi, bước qua ngưỡng cửa, một lần nữa dừng lại bên cửa ra vào.

Gã lấy một tay bưng miệng.

Gã liếm láp, nhay nhay gan bàn tay.

Gã thèm được cười cợt, gào rống, xổ ra hàng tràng chửi rủa.

Gã làm thế nào để biết điều đó đây?

Điều gì sẽ xảy ra, để cuối cùng rồi gã cũng hay chuyện?

Lạy Chúa tôi, lạy Chúa tôi, gã nhắc đi nhắc lại, lạy Chúa đáng yêu và dịu hiền của mẹ, làm sao mà biết và hiểu được đây?

Bởi cả mẹ nữa, không ở đấy thì bà biết chắc được gì về chuyện Rudy có mặt hay không trước căn chòi chiều hôm đó, ngay lúc Abel, bình thản như đang vào làng mua bánh mì, lăn xe qua sọ Salif?

Có thể nào mẹ đã kể Rudy nghe về tiếng lậc khậc đanh và gọn, như tiếng mấy con côn trùng to xác bị đập bẹt, của hộp sọ dưới bánh xe hai cầu, và rồi Rudy đã mơ hoài mơ hủy về nó đến nỗi tưởng chính mình đã tai nghe mắt thấy?

Mẹ thừa khả năng, gã nhủ thầm, mô tả với gã một âm thanh như thế cũng như máu Salif lênh láng trong cát bụi, lan đến tận những phiến đá đầu tiên lát sân hiên, vĩnh viễn nhuộm đỏ nền đá xốp.

Mẹ thừa đủ khả năng, gã tự nhủ.

Nhưng bà có làm thế không?

Gã gãi lia gãi lịa, mà vẫn không bớt ngứa.

Gã có thể hình dung, mắt mở thao láo, mảnh sân trước căn chòi gỗ lợp tôn, khoảnh hiên nhỏ lát đá trắng, và chiếc xe màu xám to lừng lững của cha nghiến nát sọ Salif trong sự tĩnh mịch sền sệt, trĩu nặng của một buổi chiều nóng rực và trắng lóa, gã có thể hình dung đến từng chi tiết nhỏ nhất, thở hồng hộc vì đau đớn và bàng hoàng, cảnh tượng trong đó các sắc màu và âm thanh không bao giờ chao động, nhưng cái màn bất biến ấy, gã cũng có khả năng thấy nó trong tâm trí từ những góc độ khác nhau, cứ như gã cùng lúc có mặt ở nhiều nơi.

Và từ đáy lòng gã biết ý định của cha là gì.

Bởi Abel phủ nhận đã chủ tâm nghiền nát Salif, ông viện dẫn trạng thái kích động và cơn cả giận hòng lý giải hành vi cuồng loạn, vụ tai nạn, một mực khăng khăng mình lên xe chỉ để đi dạo một vòng cho dịu lại.

Rudy biết là không phải như thế.

Gã vẫn luôn biết điều đó trong khi mà cha gã chắc đã cố gắng bơ nó đi, tự thuyết phục rằng mình không muốn kết liễu theo cách đốn mạt như thế người đồng sự và người bạn trong lòng chưa từng pha trộn…

Gã biết rằng Abel, khi ngồi vào ghế, khi bật công tắc xe, lăm le trả thù Salif và dung dưỡng cơn sốt phừng phừng phấn hứng của nỗi điên giận bằng cách nghiền ra tro gã đàn ông thõng thượt dưới đất, gã tường tận ngang bằng và còn hơn cả là đã tự mình nghiền ngẫm nó, bởi gã không cần, để tự cứu rỗi, tìm cách chối bay chối biến nó đi.

Song, nếu vậy, gã lấy niềm tin đó từ đâu ra?

Phải chăng là vì, có mặt trước căn chòi, gã đã thấy chuyển động của các bánh xe và hiểu ra rằng một ý chí cụ thể, dữ dội, mê cuồng, hướng chiếc xe nhằm đích xác vào đầu Salif?

Rudy chạy ngang qua căn bếp.

Gã đi ra bằng lối cửa sau, chạy đến tận cổng, quăng mình vào trong xe.

Áo mắc vào gai bờ rào, gã giật mạnh ra.

Người buông phịch xuống ghế chiếc Nevada rồi gã mới tự cho phép mình thở lấy hơi.

Gã níu lấy vô lăng, tì trán vào giữa.

Gã rên khe khẽ.

- Quan trọng gì đâu, quan trọng gì đâu, gã vừa lào thào vừa nuốt nước bọt giữa các cơn nấc.

Bởi điều quan trọng không nằm ở đó, có phải không?

Sao gã lại để mình mê muội vì ý nghĩ vấn đề cốt yếu là tìm biết xem, cái buổi chiều kinh khủng nọ, gã có mặt ở đó hay không?

Bởi điều quan trọng có nằm ở đó đâu.

Giờ gã như thấy rằng băn khoăn này lẻn đến chiếm chỗ đầu bảng trong suy nghĩ của gã chỉ để làm gã nhãng đi, dù là trong buồn đau, và giấu biến khỏi gã cái tiến trình âm ỉ của dối trá và tội ác, của niềm vui ô uế và cơn điên loạn.

Run lẩy bẩy, gã lên đường và, đến ngã tư kế đó, rẽ phải để mau chóng chạy cho xa khỏi ngôi nhà của Gauquelan.

Sao gã lại phải, đến tận thứ tồi tệ nhất, giống cha như hệt?

Ai mong chờ điều đó ở gã?

Gã lại thấy gương mặt thiếp ngủ của Gauquelan cùng đôi tay lơi lỏng và chính mình đứng sững trước ngưỡng cửa, và gã có thể trông thấy bộ mặt mình bình tâm đến giả tạo và nhớ những ý nghĩ mình mẫn tuệ đến giả tạo khi gã tự hỏi sẽ lục được trong ngăn kéo nào thứ vũ khí bén ngọt nhất ra một đòn là xong đời Gauquelan - gã, Rudy, với những khát vọng cảm thương, nhân hậu, đứng sững trên ngưỡng cửa phòng khách của con người xa lạ kia và, đội lốt gương mặt dịu dàng thanh thản của kẻ có văn hóa, lên khuôn cho một hành động mà nhìn từ quan điểm cảm thương và nhân hậu thì trời không dung đất không tha.

Răng gã đánh vào nhau lập cập.

Có ai mong chờ gã cũng hung hãn và đê tiện như cha mình chứ và gã, gã, có liên quan gì với Abel Descas chứ?

Gã vốn là chuyên gia văn học Trung cổ và một thầy giáo lương thiện kia mà.

Nội việc người ta nho nhe kiếm tiền bằng cách xây một ngôi làng nghỉ dưỡng đã làm gã đầy ứ ghê lợm và ngượng ngùng.

Thế thì (bám chặt vào vô lăng, gã ý thức được là mình chạy xe quá nhanh và vô lối trên con đường đang xuyên sâu vào vùng thôn quê, cách xa khu phố của Gauquelan) đâu là di sản gã cảm thay mình phải tính sổ?

Và sao gã lại phải ngăn Gauquelan đứng dậy khỏi ghế phô tơi sau khi ông ta đã thu về dưới mặt đôi tay thoắt cái không còn mong manh, không còn non nớt…

Chao, Rudy vừa nghĩ vừa giật cục bẻ ngoặt vô lăng ở các lối rẽ, đâu phải Gauquelan là người mà tốt nhất là đừng bao giờ cho chuồi ra khỏi giấc ngủ trưa, tâm trí vẫn ngụp lặn trong những mộng mị trí trá không thể xua tan dù có dụi tay vào mắt, đó là cha của gã, Rudy, đấy chứ với những giấc mơ tang tóc được thiết lập rõ ràng và cuồng tín trong lòng ông ta nơi tình bạn và sự cả giận, mối gắn bó khăng khít với người khác và nhu cầu hủy hoại không ngừng hòa lẫn vào nhau.

Mà chẳng phải kẻ đáng mặt làm con người đàn ông đó đã khoái trá siết cổ thằng bé Dara Salam, rồi, mới ban nãy thôi, đã rình rập giấc ngủ buông thả của một kẻ xa lạ đấy ư?

Gã đấy, kẻ đã, gã nghĩ mà ghê lợm chính mình, khóc than cho cây đậu tía bị tàn sát, gã nhớ cha mình đã bộc bạch sự đa sầu đa cảm duyên dáng trước loài vật, thổ lộ, sau vài bữa ăn, là sẽ ăn kiêng, hoặc trốn chạy lộ liễu tiếng kêu la của lũ gà mà mẹ vẫn cắt tiết sau nhà.

Gã chạy chậm lại khi vào trong làng, dừng xe trước một cửa hàng tạp hóa gã có quen sơ.

Một chiếc chuông nhỏ lảnh lót reo lên khi gã đẩy cánh cửa kính.

Mùi thịt lạnh, mùi bánh mì, bánh ngọt nồng sực vì nắng nóng bày trong tủ kính làm gã thấy mình đói mốc meo.

Những tiếng cười đùa hò reo huyên náo trên ti vi xuyên qua tấm mành bằng dây ni lông ngăn cửa hàng với khu sinh hoạt của những người chủ hàng, và tiếng la ó càng chói gắt hơn khi người phụ nữ vạch một khe giữa các dây mành, dù cố hé càng ít càng tốt cho lũ ruồi khỏi bay lọt vào.

Rudy đằng hắng.

Người phụ nữ đứng đợi, đầu hơi ngoái về phía phòng ở để vẫn theo dõi được chút ít chương trình.

Gã kêu, giọng khàn khàn, một lát thịt nguội và một bánh mì.

Bà kia lấy cả hai tay nhấc tảng thịt nguội bóng láng đặt xuống dưới máy, cắt một lát rồi bỏ lên cân, tay thuần thục và tự tin và không rửa ráy, gã máy móc nghĩ thầm, rồi rút lên một ổ bánh mì nom ỉu mềm trong hom giỏ to đặt dưới đất, sờ nắn, rồi lại thả nó xuống lấy ra một cái khác.

Gã trông thấy cái nhìn lơ đễnh bà ta giương ra bất chấp sự chính xác gọn ghẽ trong các động tác quen thuộc, cách bà ta vẫn dỏng một tai về phía những thanh âm ồn ĩ phát ra từ ti vi dù không một tiếng nào tròn vành rõ chữ, cứ như thể bà ta có thể theo dõi diễn tiến chương trình chỉ bằng các biến thể cường độ của tiếng ồn và tiếng la hét.

- Bốn đồng sáu, bà ta nói không nhìn gã.

Thốt nhiên gã thấy rã rời vì cái nước Pháp tỉnh lẻ gã biết đến chân tơ kẽ tóc này, ngán đến khủng khiếp, gã nghĩ, thứ bánh mì tồi tệ lê lết ngang tầm bước chân, thứ thịt nguội lợt lạt và ướt nhẹp, những đôi tay, như của bà kia lúc này, cầm hết thức ăn đến tiền bạc, bánh mì và những tờ tiền giấy.

Những đôi tay này, gã tự nhủ, dửng dưng trước sự dơ bẩn của bánh mì, có thỉnh thoảng đặt trễ nải và yếu ớt, ngửa lên…

Rồi sự lợm giọng của gã cũng qua đi.

Nhưng vẫn đọng lại trong lòng gã vết thương nhớ tiếc nhức nhối do, bao năm ròng sống tại Dara Salam hay, sau đó, tại thủ đô, trong khu Plateau, gã nhớ là không cảm thấy chút kinh sợ nào khi những bàn tay phục vụ mình nhào trộn những động chạm với cả thịt thà lẫn những đồng xu.

Thật ra mà nói, ở đó gã chưa bao giờ thấy ghê sợ trước bất luận thứ gì, như thể niềm vui, sự an lạc, lòng biết ơn đối với nơi chốn đã bỏ qua trong một luồng sáng tẩy uế các động tác thông thường.

Thế mà ở đây, nơi chôn rau cắt rốn của gã, thì…

Khi ra khỏi cửa hàng gã nghe tiếng các dải mành ni lông xào xạc, tiếng chuông cửa lanh lảnh, rồi sự yên ắng nặng nề ban trưa bủa vây gã cùng lúc với hơi nóng đặc sệt và khô khốc.

Vỉa hè hai bên đường đều chật hẹp, các căn nhà xám xịt đều đóng im ỉm.

Gã leo lên xe.

Nhiệt độ trong xe làm gã choáng nhẹ.

Gã thấy trong đầu nóng ung và mềm nhũn nhưng khó chịu thì không hẳn, về tác động thì không giống cái lò lửa mà lòng trong hộp sọ gã đã biến thành khi, sóng soài trên sân trường, mặt gí bẹp xuống nền nhựa đường, gã cảm nhận những bàn tay thận trọng, lóng ngóng, khiếp hãi, cố nâng gã dậy, đỡ lấy gã dưới nách, rồi ngang hông, chật vật, và gã lơ mơ tự nhủ: Mình có nặng lắm đâu nhỉ, rồi mới hiểu ra đôi tay thon mảnh và hoảng hốt kia là của hiệu trưởng, bà Plat.

Gã bèn cố gắng giúp bà dù đau như xé ở bả vai và gã thấy ái ngại cho cả hai, như thể Plat bắt gặp gã giữa một không khí riêng tư mà chẳng điều gì trong mối quan hệ của họ chứng minh là họ có chia sẻ.

Ba thằng bé đứng đó, thẳng đuỗn, cụm lại và lặng lẽ, nom như đang đợi được trả lại công bằng, tin tưởng vào cái lý của mình đến mức không cảm thấy phải vội vàng phân bua.

Rudy chạm ánh mắt thằng bé Dara Salam.

Thằng bé nâng gã dậy trong vẻ dửng dưng, lạnh te, hờ hững.

Nó khẽ chạm vào yết hầu như ám chỉ, chắc thế, nó vẫn còn rất đau.

- Cậu muốn tôi gọi y tá không? được Plat hỏi, Rudy từ chối.

Và mặc dù cái nóng trong đầu nung đốt đến mức gã không thể biết đích xác, trước khi nói chúng ra, những lời nào sẽ vượt qua môi, gã băm bổ lao vào một diễn từ rối rắm, hung hăng, nhằm giải oan hoàn toàn cho mấy cậu bé.

Cái nhìn bối rối và dè chừng của Plat chĩa chòng chọc vào má và thái dương bết máu của Rudy.

Đó là một phụ nữ còn khá trẻ, thoải mái mà gã vẫn luôn ăn ý.

Nhưng giờ thì bà nhìn gã ngờ vực trong chút hãi hùng còn sót lại và Rudy có cảm giác gã càng nói thì lời bào chữa hoảng loạn của gã cho ba cậu con trai càng bất lợi cho gã và cả cho chúng, gã có cảm giác Plat bắt đầu đánh hơi thấy giữa tất cả bọn họ một mối đồng lõa vụng về, không tài nào hiểu nổi, hoặc, tệ hơn, một phản ứng khiếp nhược ở gã, Rudy, trước những học sinh mà gã sợ là sẽ trả thù.

Lúc đó gã đã lấp liếm, ngay trong lòng, việc đã thực sự xảy ra.

Sự thật gã chịu khơi phá mới ban nãy, trên bãi xe cửa hàng Manille, gã đã không công nhận.

Vì thế gã quyết chí nói dối bằng cách dỡ khỏi bọn trẻ toàn bộ trách nhiệm để xảy ra đụng độ.

Bọn chúng mới là người gây sự với mình, gã nghĩ, bởi ngón tay gã lúc đó đã quên hơi ấm ở cổ thằng bé Dara Salam - thế mà điều gã nói với Plat lại trái ngược, vì ngượng ngùng, vì tủi nhục phải mang dáng vẻ nạn nhân.

Sau đó, trong văn phòng Plat, gã vẫn một mực: bọn trẻ quật gã ra đất bởi gã đã vô lý và chủ tâm cà khịa với chúng.

Sai bét, sai bét, gã nghĩ, mình có làm gì ai đâu, và mạch máu nện ùng ục trong cái đầu sốt bừng bừng của gã còn vai thì làm gã đau như búa bổ.

- Nhưng sao các em lại làm thế? Cậu đã nói gì với các em mới được? Plat vặn hỏi, ngơ ngác.

Gã im bặt.

Bà gặng hỏi.

Gã tiếp tục câm lặng.

Khi gã lại cất tiếng, thì để khẳng định bọn trẻ đánh gã là đúng, bởi điều gã phát ngôn là không thể tha thứ.

Bọn trẻ, khi được hỏi, không nói gì.

Không ai nhắc đến chuyện thầy Rudy Descas đã lao bổ vào thằng bé Dara Salam.

Trong câu chuyện chỉ còn lại phiên bản Rudy ném ra một lời thóa mạ và gây nên một phản ứng bạo tàn.

Plat khuyên Rudy về nghỉ dưỡng bệnh.

Trường hợp của gã được đem ra bàn bạc ở trường và câu chửi “Bọn mọi đen khốn kiếp!”, gã không bao giờ biết ở đâu ra, được xem xét như là câu lăng nhục gã đã nói với bọn trẻ.

Ai đó nhớ ra cha Rudy Descas, hai mươi lăm năm về trước, đã sỉ nhục và hạ sát người đồng sự da màu.

Hội đồng kỷ luật do vậy quyết định đình chỉ công tác đối với Rudy.

* * *

Gã thở gấp, như vì cơn choáng của một cú đòn.

Gã có thể, hôm nay, lần đầu tiên, nhớ lại thời kỳ đó, gã có thể nhớ lại mùi nhựa đường và cảm giác của các ngón tay siết chặt khí quản thằng bé, nhưng nỗi đau xưa cũ cũng thức dậy.

Chờ đợi phán quyết của hội đồng, gã sống một tháng ròng tại căn hộ khu Plateau.

Căn hộ xinh xắn ba phòng trong khu chung cư mới, nằm ven một đại lộ rợp bóng phượng vĩ đó, gã dần dà đi đến chỗ nhìn nó ngùn ngụt căm hận.

Gã chỉ ra khỏi đó để đưa con đi dạo và đi chợ càng gần nhà càng tốt, đinh ninh thiên hạ ai cũng hay biết sự ô danh, lố bịch của gã.

Chẳng phải từ đó, gã tự nhủ, gã cũng mới nảy sinh ác cảm với đứa con sao, ác cảm không bao giờ thú nhận và giả thiết về nó sẽ bị gã quyết liệt gạt đi?

* * *

Gã khởi động xe, chạy đến đầu lối ra khỏi làng.

Gã đỗ lại trên một con đường đất chạy giữa hai vạt ngô và, không xuống xe, bắt đầu ngốn ngấu bánh mì và thịt nguội, lần lượt ngoạm hết bên này đến bên kia.

Mặc dù thịt nguội nhạt nhẽo và sũng nước còn bánh mì thì mềm ẹo, chúng vẫn ngon đến nỗi gã gần như rưng rưng nước mắt.

Nhưng tại sao, tại sao gã chưa bao giờ có thể cảm thấy với Djibril tình yêu hiển nhiên, mãnh liệt, hân hoan và hãnh diện mà các ông bố khác, tuồng như là thế, cảm thấy đối với con họ?

Gã lúc nào cũng cố yêu lấy con mình, và những nỗ lực trước đó khuất lấp dưới thiện chí và khoảng thời gian hạn hẹp ở bên thằng bé bị lột trần vào những tuần lễ dài lê thê gã bị giam lỏng trong căn hộ.

Khi ấy gã muốn lánh mình khỏi hết thảy mọi thứ trên đời, thế mà Djibril cứ chường mặt ở đó, triền miên ở đó, chứng kiến sự suy tàn của Rudy, sự hủy hoại của gã, sự tàn phá công cuộc đã thực hiện để trở thành một người khả kính và được mến yêu.

Rằng thằng bé mới có hai tuổi đầu không làm tình huống xê xích mảy may.

Thiên thần bé nhỏ đó đâm biến thành kẻ canh giữ gớm ghiếc và dò xét, vị thẩm phán câm lặng, ranh ma, cho cú ngã của gã.

Rudy vo tròn mảnh giấy gói giăm bông lẳng ra sau.

Gã nuốt miếng bánh cuối cùng.

Rồi ra khỏi xe và lại tiểu tiện cạnh một hàng ngô.

Nghe tiếng vỗ cánh trên đầu, tiếng sải lướt nhẹ nhàng của lông vũ và luồng khí nóng trong thinh không, gã ngước mắt lên nhìn.

Như theo một dấu hiệu thỏa thuận, con diều mốc sà ào xuống gã.

Gã dựng hai tay lên che đầu.

Con diều mốc vọt lên đúng trước khi sượt phải gã.

Nó rít lên một tiếng độc nhất đầy giận dữ.

Rudy bổ nhào vào trong xe, chạy giật lùi rời khỏi con đường đất, từ từ quay lại trục đường chính.

Cảm thấy sẵn lòng, bữa đã xong, về nhà gặp Fanta, thế mà gã lại cố tình đi theo hướng ngược lại, lạnh đờ người vì hoảng hốt và ê chề.

Gã thoáng có ý nghĩ con chim hẳn muốn ám chỉ cụ thể rằng gã phải mau mau chóng chóng về nhà song lại gạt phăng nó đi, trong thâm tâm một mực đinh ninh là, ngược lại, con diều mốc giận dữ muốn cấm gã lại thò mặt về.

Gã cảm thấy mạch máu nện thình thịch hai bên thái dương.

- Có để làm gì đâu, có để làm gì đâu hả Fanta, gã lúng búng.

Bởi chẳng lẽ lúc này gã không, theo nghĩa nào đó, xứng đáng được yêu hơn ban sáng sao?

Điều đó, chẳng lẽ nàng không, từ vị trí tối cao đang đứng và có khả năng tung về phía gã loạt tấn công từ một con chim tuân phục chính nghĩa của nàng, chẳng lẽ nàng không hiểu được ư?

Cũng như sẽ không bao giờ còn thốt lên mấy lời lẽ phi lý và thô bạo mà nóng máu lắm gã mới bật ra, cũng như sẽ không còn làm mồi cho kiểu sùng lên có một không hai, nhục nhã, bất lực, an ủi, gã sẽ không cố làm nàng, Fanta, mê đắm bằng những lời lẽ huyễn hoặc, sống sượng nữa, bởi cũng y như thế những lời gã nói trong căn hộ khu Plateau chẳng tìm cách chạm đến bất kỳ sự thật nào mà chỉ nhằm kéo Fanta sang Pháp cùng gã, kèm theo rủi ro (hồi đó gã không lăn tăn về nó, gần như là thây kệ) là sự suy bại của nàng, sự sụp đổ những tham vọng chính đáng nhất của nàng.

Gã nhớ lại những điệu bộ thuyết phục ngọt ngào gã đã biết cách khoác lên giọng nói mình, kẻ, sau một tháng lủi thủi bên Djibril, sinh nói năng với một kiểu quàng quạc ngập ngừng.

Ngay cả buổi tối khi Fanta về nhà, gã cũng chỉ nói qua loa vắn tắt, vẻ mỏi mệt.

Kín đáo, sôi nổi, đầy vẻ háo hức dồn nén được gặp lại con, nàng trông tiếp thằng bé như thể cuối cùng cũng giải phóng cho Rudy dù cả hai đều biết dẫu sao gã cũng chẳng có việc gì mà làm, và nàng chăm chút cho thằng bé chu đáo đến mức Rudy có thể giả bộ chẳng có lúc nào bàn chuyện bởi hoàn cảnh không thuận lợi.

Gã thấy nhẹ cả người.

Gã ra chống cùi tay lên ban công, ngó màn đêm buông xuống trên con lộ yên bình.

Những chiếc xe đồ sộ màu xám hoặc đen tuyền chở về nhà những nhân viên ngoại giao, những doanh chủ, gặp vài người giúp việc cũng trên đường về nhà, cuốc bộ, tay xách nách mang, và những người tiến lên không phải trong vẻ lề rề của kiệt quệ mà lướt bay trên vỉa hè cùng cách Fanta vẫn còn có là như không chạm đất mà dùng nó làm điểm tựa duy nhất cho đà vút bay của mình.

Rồi họ ngồi đối diện nhau ăn các món Rudy đã nấu và vì đứa trẻ, khi đó, đã đi ngủ, tiếng đài phát thanh cùng cái vẻ làm như muốn nghe tin tức cho phép họ khỏi phải nói năng gì.

Thảng hoặc gã quan sát nàng, len lén - cái đầu nhỏ nhắn, mái tóc cắt sát chân, nét tròn trịa hài hòa của hộp sọ, vẻ tao nhã khoan thai trong các cử chỉ, với đôi tay hẹp và thuôn dài, khi lơi nghỉ, thả lỏng thẳng góc với cổ tay khiến trông như là sự thanh tú thái quá đã bẻ nó gãy gập, và vẻ nghiêm ngắn, tư lự, chu toàn của nàng.

Một cơn sóng yêu thương ào lên nhận chìm gã.

Thế nhưng gã thấy chán nản và trầm uất quá mức, không thể bộc lộ ra bất cứ điều gì.

Có lẽ gã cũng trách nàng, một cách ám muội, đã chở theo mình vẻ sôi nổi ban ngày và những hình ảnh ngôi trường gã không còn biết đến nữa, vẫn đi lại trong cái môi trường đã loại bỏ Rudy.

Có thể là, một cách ám muội, gã đã điên tiết vì ganh ghét với nàng.

Thời gian đầu cách ly, lúc còn được cho là chỉ đang nghỉ dưỡng bệnh, gã ủ dột nghe những chuyện vặt vãnh nàng cho là nên kể với gã về người này người nọ, đồng nghiệp, học trò, rồi gã sinh thói cứ đúng lúc đó là bỏ ra khỏi phòng, chặn ngang lời nàng, bằng sự tránh né, chẳng khác nào vả cho nàng một cái vào miệng.

Chẳng phải gã bỏ ra là để tránh đi đến một cử chỉ như thế sao?

Song, khi gã nhận được thông báo về phán quyết dành cho mình, đuổi khỏi trường và cấm dạy học, vẻ êm ái ngon ngọt của lời nói trở lại với gã và ra sức phục vụ sự bất chính, trái tim gian dối, tị nạnh và khổ sở của gã.

Gã thuyết phục nàng rằng chỉ ở Pháp mới có tương lai cho họ và nàng may mắn lắm mới có thể, nhờ kết hôn, sang đó sinh sống.

Còn việc nàng sẽ làm gì ở đó, không thành vấn đề: gã sẽ lo kiếm cho nàng một chân dạy ở trường phổ thông cơ sở hoặc phổ thông trung học.

Biết chẳng điều gì kém chắc chắn hơn thế song những mối hoài nghi càng dàn hàng trước lương tâm gã thì âm điệu giọng gã càng hùng hồn sôi nổi, và Fanta, bản tính trung thực, không hề ngờ vực, có lẽ bởi gã lại biến thành chàng thanh niên mang khuôn mặt hồ hởi si tình và rắn rỏi với một lọn tóc vàng-trắng vẫn rủ xuống trán, vờn bay trước một hơi thở hay một cú vặn cổ gọn ghẽ, và nếu có biết nhiều bộ mặt khéo léo che đậy sự gian trá và với chúng hẳn nàng sẽ cảnh giác thì Fanta lại không thể nhận ra khuôn mặt đó, đắm đuối, rám nắng, cởi mở, mắt trong veo nhạt màu đến độ không thể nào người ta lại giấu được gì trong đó.

Họ dành nhiều ngày thăm viếng một lượt thân bằng gia quyến đông đúc của Fanta.

Rudy đã đứng lại trên ngưỡng cửa căn hộ có tường màu xanh lục nơi gã gặp lần đầu tiên, cách đó mấy năm, ông cậu và bà mợ đã nuôi dưỡng Fanta.

Gã đã viện cớ, để khỏi vào nhà, một cơn khó ở gì đó, nhưng sự thật là gã không thể tính chuyện chịu đựng cái nhìn của hai cụ già, không phải gã sợ bộ mặt dối trá của mình bị bóc trần mà sợ sẽ tự mình phản bội mình và sợ, trong căn phòng nhoang nhoáng xanh, bên cạnh Fanta thế nào cũng sẽ nhắc đến một cách hãnh diện, tin tưởng và quả quyết, tất cả những điều tốt đẹp đang đợi họ tại Pháp, sẽ bị cám dỗ mà buông xuôi tất cả và thú nhận nàng: Ôi, người ta sẽ không cho em một chân giáo viên ở đó đâu, cuối cùng cũng kể cho nàng hay Abel Descas ngày xưa đã phạm phải chuyện gì, và đã chết như thế nào, và cớ sao bọn trẻ lại vật gã ra đất, gã, Rudy, bởi Fanta, không tin vào giả thiết gã mắng chửi học sinh như người ta vẫn nói, hẳn phải nghĩ rằng chúng đã hỗn hào theo cách này hoặc cách khác.

Gã đã đứng lại ở đó, không dám vượt qua ngưỡng cửa căn hộ.

Gã không trốn biệt đi, gã chỉ không bước vào.

Gã đành lòng bảo vệ lợi ích của mình bằng cách che chắn thật cẩn thận mọi nguy cơ tỏ ra thành thực.

* * *

Sây sẩm vì một cơn mệt mỏi bất thần, gã rời đường cái đi sâu vào một vạt trồng toàn cây dương.

Gã đỗ lại trên một con đường cỏ mọc rậm rạp, nơi hàng dương cuối cùng nhường chỗ cho một cánh rừng.

Trong xe nóng đến độ gã có thể xỉu đi được.

Thịt nguội và bánh mì ỉu đè nặng lên bao tử gã.

Gã xuống xe và lăn mình ra cỏ.

Đất mát lạnh, sực mùi bùn.

Gã khẽ lăn tròn, chếnh choáng vì hân hoan.

Gã nằm ngửa ra, tay bắt tréo trên đầu và, hướng về phía mặt trời, lim dim mắt ngắm những thân gỗ màu trắng và đám lá bạc lấp lánh của rừng dương nhuốm màu đỏ ối giữa hai hàng mi.

Không cần đâu mà, Fanta.

Ban đầu nó chỉ là một vệt đen giữa các vệt khác, cao tít tắp phía trên gã giữa bầu trời đùng đục màu sữa, rồi gã nghe thấy và nhận ra tiếng kêu khiêu khích, bạo liệt của nó, và hiểu ra, khi thấy nó bổ nhào về phía mình, là nó cũng nhận ra gã.

Gã bật dậy bằng một cú nhảy.

Gã bổ nhào vào trong xe, sập cửa lại đúng lúc con chim diều đáp xuống trần xe.

Gã nghe thấy tiếng lốc tốc của móng chân trên nền kim loại.

Gã đột ngột khởi động xe lùi lại.

Con chim diều vọt lên, gã thấy nó đậu xuống lưng chừng một cây dương.

Từ mặt nghiêng, nó quan sát gã, nghiệt ngã và thẳng thừng, bằng con mắt vằn vện, hung ác.

Gã quay xe chạy xa khỏi con đường, phóng hết tốc lực trong khả năng của mình.

Sự căng thẳng, nóng bức làm gã choáng váng.

Liệu bây giờ gã có lúc nào, gã tự hỏi, liệu gã có thể ra khỏi xe mà không bị con chim hận thù kia ráo riết bắt gã trả giá cho các sai lầm xưa cũ?

Và chuyện đã thế nào nếu gã không ngộ ra, đích xác là vào ngày hôm nay, những lỗi lầm đã qua?

Con chim diều liệu có xuất hiện, liệu nó có xuất đầu lộ diện?

Thật bất công quá, gã tự nhủ, trào nước mắt.

Khi gã đến trước ngôi trường nhỏ, học sinh đang ra khỏi các phòng học đều nằm hết ở tầng trệt.

Lần lượt từng cánh cửa bật mở ra sân và, như thể vừa ép dính vào cửa để đẩy nó mở ra, lũ trẻ túa ra loạng choạng, hơi nhớn nhác, và hấp háy mắt trong ráng chiều vàng rực.

Rudy ra khỏi xe, liếc nhìn lên trời.

Tạm an tâm, gã tiến lại gần hàng rào.

Giữa tất cả bọn trẻ có vẻ, từ xa, giống nhau đến hoa mắt, đến mức chỉ còn tạo thành khối của cùng một cá thể thần diệu nhân lên, gã nhận ra đứa con của mình, mặc dù nó y chang những đứa khác với mái tóc màu hạt dẻ, áo phông sặc sỡ, đôi giày thể thao - đứa bé đó, giữa cả rừng trẻ con, là con gã, và gã nhận ra nó.

Gã cất tiếng gọi:

- Djibril!

Đang giữa đà chạy thằng bé khựng lại và cái miệng đang ngoác ra cười ngậm ngay lại.

Và Rudy trông thấy trong đau đớn và ngượng ngùng nỗi lo lắng làm chết sững các nét trên gương mặt linh động, căng thẳng của con trai lúc nó nhìn ra gã phía sau hàng rào và mọi hy vọng đó không phải là giọng bố tắt rụi đi.

Rudy giơ tay lên, vẫy vẫy về phía thằng bé.

Cùng lúc gã dò xét bầu trời và dỏng tai nghe, vượt lên trên tiếng huyên náo trên sân trường, một lời nguyền có thể ập xuống.

Djibril nhìn gã chằm chằm.

Nó quay ngoắt đi trong một dáng vẻ quả quyết và tiếp tục chạy.

Rudy lại gọi nó nhưng thằng bé không quan tâm đến gã hơn là một kẻ xa lạ nó trông thấy sau hàng rào.

Nó chơi, lúc này, mãi phía cuối sân, một trò đánh bóng mà Rudy không biết.

Chẳng phải là gã cần, chính ra, biết hết các trò chơi của con sao?

Rudy nghĩ mình có thể, như ông bố nào cũng sẽ làm thế, vào trong sân, cáu kỉnh đi đến tận chỗ con trai, tóm lấy tay nó rồi cứ thế lôi xềnh xệch ra xe.

Nhưng, ngoài việc lo Djibril sẽ òa khóc mà gã thì bằng giá nào cũng muốn tránh việc đó, gã còn sợ khoảng không trống trải của sân trường.

Nếu con chim diều xuất hiện, trơ lì và buồn thảm, gã sẽ núp vào đâu?

Gã quay lại ngồi sau vô lăng chiếc Nevada.

Gã thấy xe ca đưa đón học sinh đi đến và lũ trẻ xếp hàng rồng rắn trong sân chuẩn bị leo lên.

Lúc Djibril ra khỏi sân, Rudy lao khỏi xe và chạy bổ về phía xe ca.

- Lại đây, Djibril! gã gọi bằng giọng vừa hồ hởi vừa hối thúc. Hôm nay bố cháu sẽ đưa cháu về, gã nói với lại về phía người phụ nữ phụ trách trông bọn trẻ trong xe mà chắc là gã có biết, gã nghĩ, ít nhất đã từng trông thấy - nhưng đây không phải lần đầu tiên gã đến trường đón Djibril sao?

Thằng bé tách khỏi nhóm, đầu cúi gằm, và đi theo Rudy như đang xấu hổ, tưng tửng một cách giả tạo, không thèm nhìn ngang liếc dọc.

Nó giơ hai tay túm chặt quai cặp sách ngang tầm nách, và Rudy nhận thấy là đôi tay khẽ run run.

Gã sắp sửa choàng tay lên vai Djibril, trong một cử chỉ gã chưa từng có thói quen và trước khi làm phải đắn đo, một cách phi lý, sao cho có vẻ càng tự nhiên càng tốt, thì cái nhìn xéo của gã thu được hình ảnh một khối màu nâu bên cạnh những cây dương hòe trồng dọc vỉa hè.

Gã thận trọng ngoái đầu.

Gã nhận ra ở khóe mắt con chim diều đang đậu đằng kia, trên ngọn cây, bình thản, chờ đợi.

Sợ đờ người ra, gã quên cả ôm ghì Djibril và hai cánh tay gã vẫn thõng ra vụng về hai bên mạng sườn.

Gã ráng sức đến được chỗ ô tô.

Gã lao vào trong cùng một tiếng rên rỉ.

Em còn muốn gì, em còn muốn gì ở anh nữa đây?

Đứa bé leo lên đằng sau, và sập cửa theo kiểu thô bạo được cân nhắc kỹ càng.

- Sao bố lại đón con? nó hỏi, và Rudy hiểu là nó đang chực khóc nức lên.

Gã không trả lời ngay.

Qua cửa kính gã nhìn con chim diều, không chắc là nó đã trông thấy gã.

Lòng gã dịu lại đôi chút.

Gã khởi động nhẹ nhàng để không đánh thức sự chú ý của con chim có lẽ đã học được cách nhận ra tiếng oàng oạc đặc biệt của chiếc Nevada.

Khi ngôi trường đã khuất khỏi tầm mắt, gã quay ba phần tư người về phía con, lái xe bằng tay trái.

Khuôn mặt thằng bé chau lại vì bồn chồn và ngơ ngác.

Khi đó trông nó giống Fanta như lột khi nàng tháo bỏ tấm mặt nạ dửng dưng và phơi bày điều nàng cảm thấy trước cả Rudy lẫn cuộc sống Pháp của họ, nghĩa là tâm trạng bồn chồn và lơ ngơ, đến nỗi gã thoáng bực bội với con và lại thấy hồi sinh những cảm xúc xưa cũ và mờ mịt chống lại thằng bé, như thể nó chưa bao giờ có mục đích nào khác ngoài việc phán xét bố nó, những cảm xúc đã khai nở trong gã khi, bị đuổi khỏi trường trung học, gã trải qua một tháng ròng ô danh, nuối tiếc và nhục nhã bên cạnh Djibril.

Bây giờ gã thấy như là, bất luận gã làm gì, con cũng vẫn hờn trách mình hoặc sợ mình phát khiếp.

- Hôm nay bố muốn đón con, thế thôi, gã lấy giọng dễ thương nhất.

- Thế còn mẹ? thằng bé chỉ còn thiếu nước kêu lên.

- Sao, mẹ sao?

- Mẹ ổn chứ?

- À đương nhiên, đương nhiên rồi.

Vẫn còn vương chút cảnh giác, song mặt thằng bé dãn ra.

Rudy quay hẳn lại về phía con đường để giấu mặt mình đi.

Gã biết gì về Fanta lúc này chứ?

- Mình sẽ về nhà bà, gã thông báo, con có thể ở lại ngủ đêm. Lâu rồi con không gặp bà mà, nhỉ? Thế được chứ?

Djibril làu nhàu.

Rudy hiểu, cổ họng thốt nhiên tắc nghẹn, rằng thằng bé nhẹ người vì câu trả lời của Rudy về Fanta đến mức những chuyện còn lại, người ta sẽ làm gì chính cái thân nó, với nó chẳng hệ trọng gì.

- Mẹ vẫn ổn, có chắc không đấy? thằng bé gặng hỏi.

Rudy gật đầu không nhìn nó.

Qua gương chiếu hậu gã thấy khuôn mặt nhỏ nhắn màu nâu xỉn, đôi mắt đen láy, cái mũi dẹt với hai cánh phập phồng như mũi bò cái tơ, cái miệng đầy đặn, gã nhận ra tất cả điều đó và tự nhủ: con mình, Djibril, đây mà và cho dù trong gã lời tuyên bố vẫn không làm ngân lên vang vọng nào, cho dù trong gã nó tuột trôi, gã thầm nghĩ, như một hòn đá rơi tủm xuống bùn, gã bắt đầu thấy thấp thoáng, bắt đầu đo được cả sự ngây thơ lẫn bản lĩnh của thằng bé mà trọn vẹn mọi suy tư và dự định đều không liên quan đến Rudy và nơi nó ngự trị cả một thế giới thầm kín, bí mật, mà Rudy không dự một phần nào.

Ý nghĩa sinh tồn của Djibril không gói gọn vào việc kết tội bố nó đấy chứ - hay là có?

Chao ôi, cái bản án chết người mà gã như thấy thằng bé hai tuổi có cái nhìn hà khắc dựng lên chống lại mình hồi còn bị bêu riếu, phỉ nhục!

Nhưng đứa bé gã trông thấy trong gương chiếu hậu chỉ là một cậu học trò trầm tư, tạm thời dịu lắng, đang diễu những mộng mơ con trẻ qua tâm trí cách xa lắc lẻo những mối bận lòng của Rudy - đó là con trai gã, Djibril, và nó mới có bảy tuổi.

- Này, con có đói không?

Gã nghe chính mình mà phát ngượng: giọng gã vỡ mủn ra.

Y như Fanta vẫn làm, Djibril bỏ thời gian cân nhắc câu trả lời.

Không phải, Rudy hình dung, để đánh giá nó thực sự thích cái gì hơn mà để gắng làm sao không cung cấp đầu mối nào cho một hiểu biết khả dĩ người kia sẽ tạo lập về nó, cứ như tất cả những điều nó nói ra điều gì có thể bị giữ làm bằng chứng kết tội.

Sao chúng ta lại ra nông nỗi này?

Mình là loại đàn ông gì, để đến nỗi khơi dậy trong hai mẹ con một sự dè chừng cỡ ấy?

Chán chường, gã không nhắc lại câu hỏi còn Djibril vẫn nín thinh.

Mặt nó đanh lại, nặng trịch.

Rudy cảm thấy có một sự lúng túng giữa hai cha con.

Gã phải nói gì đây?

Các ông bố khác nói gì với con trai bảy tuổi của họ?

Đã lâu, lâu quá rồi, gã mới lại ở một mình với nó.

Có cần phải trò chuyện không?

Các ông bố khác, họ có thấy cần thiết không?

- Lúc nãy, trong sân trường con chơi gì đấy?

- Chơi gì? thằng bé nhắc lại sau vài giây.

- Ừ, thì, khi con chơi bóng ấy. Trò đấy, bố không biết.

Mắt Djibril liếc hết từ góc nọ sang góc kia của ô tô, do dự, hoang mang.

Miệng nó mở he hé.

Nó băn khoăn mục đích ngầm ẩn trong sự tò mò đột ngột, bất thường của mình là gì đây mà, và, bởi mục đích đó nằm ngoài tầm của nó, cần lựa chọn chiến thuật nào, cần hướng sự nghi ngờ về phía nào đây mà.

- Chỉ là một trò chơi thôi, thằng bé đáp giọng chậm rề, lí nhí.

- Nhưng cần phải làm như thế nào? Luật chơi là gì?

Rudy cố gắng khoác cho giọng mình một vẻ nhỏ nhẹ trấn an.

Gã nhướng người để nhệch một nụ cười trong gương chiếu hậu.

Nhưng giờ thì thằng bé nom có vẻ hoảng loạn.

Nó sợ đến nỗi mọi trí tuệ rời bỏ nó, mọi khả năng động não.

- Con biết đâu được luật với lệ ấy! Djibril như gào lên. Chỉ là một trò chơi, thế thôi.

- Được rồi, không sao đâu. Dù sao thì con cũng chơi vui mà nhỉ?

Thằng bé ấp úng cái gì đó cụt ngủn và không thể hiểu được, vẫn chưa nguôi hẳn.

Giờ thì Rudy thấy ở nó một vẻ gần như xuẩn ngốc, khiến gã đâm buồn bực.

Sao thằng bé không có khả năng hiểu là bố nó chỉ tìm cách tiếp cận nó nhỉ?

Sao nó lại không, từ phía nó, nỗ lực chút nào theo hướng đó?

Và cái trí tuệ sắc bén mà Rudy, có lẽ do chiếu cố, vẫn gắn với nó, có còn tồn tại không, có từng tồn tại thật không?

Hay là, ít được khuyến khích ở ngôi trường làng mà Rudy, tự sâu thẳm, vẫn chẳng coi ra gì đội ngũ giáo viên có những bộ mặt trong mắt gã thật là thiển cận, còn ở nhà thì bị kìm hãm bởi bầu không khí buồn bã, oán hận và bồn chồn ngự trị, nó đã còi cọc và cằn cỗi đi, cái trí tuệ mà thiếu nó thì Djibril, con trai gã, chỉ còn là một thằng bé như bao đứa trẻ chẳng mấy thú vị khác?

Không cầu chúc điều tồi tệ nào cho lũ trẻ con tầm thường, gã cũng không thấy có lý do hay thậm chí khả năng đặc biệt nào để quý mến chúng.

Một hố thẳm sầu não cay đắng nứt toác trong gã.

Gã không yêu được con mình bất kể người nói ngả nói nghiêng, bất kể nó tròn hay méo, vậy thì gã đâu yêu thương gì nó.

Gã cần đến những lý do đủ xác đáng - tình phụ tử mà như thế ư?

Gã chưa từng nghe nói tình cảm đó phụ thuộc vào những phẩm chất mà đứa con có hoặc không.

Gã lại nhìn nó trong gương chiếu hậu, gã nhìn nó da diết, đắm đuối, chú tâm để cảm thấy run rẩy trong lòng bóng dáng của một xáo trộn đặc trưng.

Con trai gã đấy, Djibril, và gã nhận ra nó giữa tất cả những trẻ khác.

Do thói quen chăng?

Trái tim gã chỉ còn là một khu đầm lầy lội bùn và mọi thứ chìm nghỉm xuống đó giữa những tiếng lục bục rợn người.

Mẹ sống trong một căn chòi hình lập phương bé xíu, mái thấp lè tè, nằm trên lối ra của một thị trấn(*), trong một khu phân lô mới.

Khi cùng Rudy về Pháp, ngay sau cái chết của Abel, bà trở lại sống trong ngôi nhà cũ của họ giữa vùng nông thôn, và Rudy phải vào học nội trú ở trường cấp hai gần nhà nhất.

Gã học đại học ở Bordeaux (gã còn nhớ vẻ thảo não bất tận của những con phố ám đen, của khu học xá ven đô, lọt thỏm giữa những thị trấn buồn thảm) và ngôi nhà cũ kỹ trơ trọi vẫn là nơi thỉnh thoảng gã về thăm mẹ.

Thế rồi, nhận bằng tốt nghiệp xong là gã lên đường sang bên kia ngay, làm giáo viên ở trường Mermoz.

Buộc phải trở về, năm năm trước, mang theo con và Fanta, gã phát hiện ra mẹ đã rời khỏi nhà chuyển đến ở trong căn lầu có những cửa sổ hình vuông bé tí, mái trông như một vầng trán ngắn choằn tạo cho tổng thể một vẻ ương ương ngu muội.

Gã đã thấy, ngay từ đầu, thiếu thoải mái trong khu dân cư mà nhà nào cũng giống nhà nào xây trên những khuông đất chữ nhật và trọc lốc giờ đã được trang trí một cách ngây ngô bằng mấy cây thông trồng lại sau lễ Giáng sinh hoặc vài bụi cỏ lau.

Gã có cảm tưởng là bằng cách lập cư ở đấy mẹ không chỉ tuân phục mà còn xác nhận, đi trước gã một bước với vẻ thỏa mãn chua chát, mối chiêm nghiệm về thất bại tuyệt đối mà cuối đời bà một quyền lực tối thượng nào đó sẽ trình ra.

Rudy nóng lòng muốn bảo bà: Có thật cần phải minh họa cho sự suy sụp theo cách này không? Cuộc sống giữa chốn làng quê không đàng hoàng hơn sao?

Nhưng, như thường vẫn thế với mẹ, gã không mở một lời.

Hoàn cảnh của chính bản thân gã nom còn thiếu đàng hoàng thế kia mà!

Còn đâu, chẳng mấy hồi gã nhận ra là mẹ thích khu phố cùng những bà hàng xóm đông đúc cho phép bà phát tán gọn nhẹ hơn trước những tờ rơi thiên sứ.

Bà đánh bạn với những phụ nữ thoạt trông đã khơi dậy nơi Rudy một tâm trạng rầu rĩ đầy bức bối.

Người ngợm, mặt mũi dọc ngang vằn vện những vết tích một cuộc đời gớm ghiếc, thô bạo (nào sẹo, nào dấu vết những cú đấm đá hay rơi ngã, đỏ tía vì bê tha rượu chè), họ phần lớn đều vô công rồi nghề và sẵn lòng mở rộng cửa đón mẹ, người cố gắng cùng họ gọi tên người canh gác linh hồn họ, rồi định vị thiên sứ chưa từng xuất hiện trước họ và, bởi không được gọi đúng cách, chưa từng đến cứu giúp họ.

Tựu trung, Rudy cuối cùng đi đến tự bảo mình không phải không bực dọc, mẹ hoàn toàn mãn nguyện giữa lô đất thảm hại của bà.

Gã lòng vòng một hồi trong khu, lại bị lạc như tất cả mọi lần đến đây, lần lượt đi vào mà không nhận ra vẫn cùng những con phố ấy.

Khoảnh vườn nhỏ của mẹ là một trong những khoảnh hiếm hoi không lỏng chỏng những món đồ chơi bằng nhựa, những bộ bàn ghế gãy ngược gãy xuôi, những phụ tùng xe hơi.

Cỏ ở đó cao lút và vàng úa bởi mẹ, bà khăng khăng như thế, không có thời gian chăm sóc, toàn tâm toàn ý hút vào việc tuyển mộ đồ đệ.

Djibril ra khỏi xe mặt nhăn như bị.

Nó bỏ cặp sách lại trên ghế, Rudy cầm lên khi xuống xe.

Qua cái nhìn hốt hoảng của thằng bé gã thấy nó nhận ra một cách đầy đủ là nó sẽ không ra về cùng bố.

Dù gì thỉnh thoảng nó cũng phải đến thăm bà chứ, Rudy thầm nghĩ, ngao ngán.

Buổi sáng của chính ngày hôm đó với gã có vẻ đã thật xa xôi khi, thông báo với Fanta là gã sẽ đi đón Djibril và đưa nó về ngủ ở nhà mẹ, gã nảy ra mối ngờ mình không muốn làm vui lòng mẹ bằng muốn ngăn cho Fanta khỏi ra đi.

Bởi sao không dưng gã lại mưu tính chiều lòng mẹ theo cách này?

Nếu không thể công nhận Fanta trúng phóc khi khẳng định mẹ chẳng yêu quý gì Djibril, vì sẽ là phạm sai lầm nếu xem mẹ như người trần mắt thịt, chỉ đơn giản hoặc yêu quý hoặc không, gã lại thấy rõ mười mươi ngay ngày thằng bé chào đời, ngay khi mẹ, nghiêng người bên nôi, săm soi đặc điểm cơ thể nó, rằng Djibril không hề tương hợp và không có mảy may hy vọng thằng bé sẽ tương hợp với ý tưởng mẹ dựng lên về một thông điệp thánh thần, thành thử bà chẳng nhọc công quấn quýt với thằng bé làm gì và đó là điều, vẻ thờ ơ đáng yêu đó, Fanta hiểu như là ác cảm.

Rudy đặt tay lên vai Djibril.

Qua ngón tay gã cảm nhận được những đốt xương gầy và nhọn.

Djibril tựa đầu vào bụng bố và Rudy luồn tay vào mái tóc bồng bềnh óng mượt, sờ nắn cái hộp sọ nhẵn nhụi, hoàn hảo, nhiệm màu.

Những giọt nước mắt chua chát chợt trào lên mắt gã giàn giụa.

Đúng lúc đó gã nghe thấy một tiếng kêu trên đầu họ, một tiếng duy nhất cuồng nộ và hăm dọa.

Gã rụt tay lại, đẩy Djibril lên trước mình về phía cổng vườn, đột ngột đến nỗi làm thằng bé loạng choạng.

Rudy nắm lấy cánh tay con và họ vượt qua trảng cỏ khô khốc đến tận cửa nhà và Rudy nghĩ nom mình như đang dùng vũ lực lôi thằng bé đi.

Song, kinh hoàng, nhớn nhác, không dám ngước mắt nhìn trời, gã không nghĩ đến việc nới lỏng gọng kìm của các ngón tay mình.

Djibril rên lên, ngọ nguậy.

Rudy thả nó ra.

Thằng bé liếc nhìn gã vẻ bối rối lo sợ.

Rudy nhăn nhó cười, đấm cửa ầm ĩ.

Nếu con chim diều sà xuống mổ gã trước khi mẹ mở cửa, thì mọi toan tính phục hồi danh dự của gã sẽ ra sao?

Ôi, thế thì tất cả sẽ trôi sông trôi biển mất thôi!

Cửa gần như bật mở ngay lập tức.

Rudy kéo Djibril vào nhà và đóng cửa lại.

- Chà chà, mẹ nói giọng phấn chấn. Bất ngờ quá!

- Con mang cháu đến cho mẹ, Rudy thì thào, vẫn còn choáng váng.

Bởi có cần đâu hả Fanta, có cần đâu, bây giờ…

Mẹ cúi mặt xuống ngang tầm mặt Djibril và săm soi kỹ lưỡng rồi mới áp môi thơm trán thằng bé.

Djibril, thiếu thoải mái, vặn vẹo người.

Sau đó bà vươn thẳng dậy hôn Rudy và gã cảm thấy qua sự run rẩy của miệng mẹ là bà đang hồ hởi, phấn khích.

Gã hơi lo lắng vì điều đó.

Gã đoán cơn cuồng nhiệt kích động của mẹ không phải là do sự có mặt của họ mà do thứ gì đó đã đến trước họ, gã và đứa con, và cuộc viếng thăm của hai bố con sẽ không xoay chuyển gì hết bởi nó nhỏ nhặt và thừa thãi bên cạnh nguồn gốc của cơn phấn chấn bí ẩn kia.

Gã thấy mình như ganh tị, cho cả mình lẫn Djibril.

Gã đặt mạnh hai tay lên vai con.

- Con nghĩ mẹ sẽ vui được giữ thằng bé qua đêm.

- A!

Mẹ khoanh tay lại, đầu lắc lư, con mắt dò xét lại đặt lên mặt thằng bé như gắng ước đoán giá trị của nó.

- Con báo trước cho mẹ mới phải, nhưng thôi, rồi sẽ ổn cả.

Rudy nhận thấy không chút thích thú là hôm đó nom bà đặc biệt nhí nhảnh và yêu kiều.

Mái tóc cắt ngắn của bà tươi màu nhuộm mới, một sắc vàng tro đẹp đẽ.

Làn da bà, đánh phấn, trắng bóc như sứ, căng nhẵn hai bên gò má.

Bà vận quần jean với áo polo hồng, và khi bà quay người đi vào bếp, gã thấy chiếc quần ôm sát vòng hông hẹp, đôi mông săn gọn và cặp đầu gối thanh thoát của bà.

Trong căn bếp chật chội toàn bộ ốp gỗ tối màu, một thằng bé ngồi bên một cái bàn nhỏ.

Nó đang ăn chiều.

Nó nhúng vào sữa chiếc bánh quy mặn mà Rudy nhận ra là giống những loại bánh mẹ vẫn làm cho các dịp đặc biệt.

Nó khoảng tầm tuổi Djibril.

Đó là một thằng bé xinh xắn mắt nhạt màu, tóc vàng lượn sóng.

Rudy thấy nôn nao trong dạ.

Miệng gã sực lên vị giăm bông, vị bánh mì trắng mềm ỉu.

- Đây, cháu ngồi đây, mẹ vừa nói với Djibril vừa chỉ cho nó một cái ghế quay vào cái bàn nhỏ. Cháu đói không?

Bà hỏi với vẻ mong câu trả lời sẽ là phủ định và Djibril lắc đầu đồng thời cũng từ chối cả ngồi xuống.

- Đây là một cậu hàng xóm bé nhỏ, mẹ có một người bạn mới, mẹ nói.

Thằng bé tóc vàng không nhìn ai.

Nó ăn hăm hở và vui sướng, môi nhấp nhoáng sữa, ung dung, tin cậy.

Rudy bèn chắc chắn là không có lý do nào khác cho niềm hân hoan hau háu, cho vẻ ngời ngợi chắc nịch và hạnh phúc của khuôn mặt mẹ ngoài sự hiện diện của thằng bé kia trong căn bếp nhà bà, nghiến ngấu những chiếc bánh bà làm cho nó.

Không, không có lý do nào cho sự phập phồng của làn da bà, của đôi môi bà ngoài chính thằng bé kia.

Gã cũng biết rõ ràng y như thế là gã sẽ không để Djibril lại cho mẹ đêm nay hay đêm nào khác và, một khi quyết định đã được đưa ra, một cảm giác nhẹ nhõm bao la ôm trọn lấy gã.

Gã ghì chặt con trai, thầm thì vào tai nó:

- Bố con mình sẽ cùng về, con sẽ không ở lại đây, nhất trí không?

Rồi, vì Djibril hẳn là đang đói meo và hoàn toàn có thể, với chút thời gian ít ỏi, ăn chút gì ở nhà mẹ, Rudy rót cho nó một cốc sữa và kéo ghế cho nó ngồi xuống.

- Này, mẹ có cái này cho con xem, mẹ bảo Rudy.

Gã đi theo bà vào phòng khách bề bộn những món đồ gỗ to kềnh càng, vô dụng, mà để đi lại chỉ chừa ra những lối hẹp với những ngóc ngách rối rắm.

- Con thấy nó thế nào? mẹ hỏi giọng ra vẻ dửng dưng.

Giọng nói này, gã thấy nó run rẩy vì thèm muốn, hồi hộp, đê mê.

- Nó làm mẫu cho mẹ rồi đấy, làm tốt ghê lắm. Mẹ sẽ không buông nó ra đâu, thằng bé đó.

Bà bật một tiếng cười the thé, cụt khấc.

- Mà dù sao thì, ở nhà nó, có ai quan tâm đến nó đâu. Lạy Chúa, nó xinh quá cơ! Nhỉ?

Trên mặt bàn la liệt giấy với bút, những bó tờ rơi buộc cuộn lại, bà cầm một tờ giấy vẽ lên chìa cho Rudy xem.

Đó là phác họa một bức tranh.

Khoác một áo choàng trắng, thằng bé hàng xóm của mẹ lật đật bay bên trên một tốp người lớn đứng im sững trong thứ hẳn phải biểu trưng cho nỗi sợ hãi hay sự mông muội.

Mẹ giảng giải, giọng căng lên, vui vẻ, sắc lẹm.

- Nó đấy, bên trên họ, và họ vẫn chưa nhận ra nó, vẫn chưa có dịp nhìn thấy ánh sáng nhưng ở bức tranh tiếp theo họ sẽ được soi sáng, mắt họ sẽ được mở ra và thiên sứ sẽ ở giữa họ.

Rudy cảm thấy bị xâm chiếm bởi một nỗi ghê sợ đầy ngán ngẩm.

Mẹ đúng là gàn dở, và theo cách ngu độn nhất, và mình không muốn mà cũng không nên bao che cho chuyện đó nữa. Bé Djibril tội nghiệp của bố! Chà, chúng ta sẽ không đặt chân đến đây nữa.

Đúng lúc đó, và Rudy cho là bà đã đoán ra ý nghĩ của gã, mẹ vuốt nhẹ má gã, phớt qua gáy gã trong lúc dịu dàng mỉm cười với gã, và tay bà, lạnh lẽo, xâm xấp, đưa đến một sự đụng chạm khó chịu.

Gã thoáng thấy, do bà thấp bé, đôi vú hơi sệ của bà qua chỗ cổ áo polo khoét sâu xuống.

Trông chúng như căng cứng vì sữa và lạc thú.

Gã quay mắt đi, khẽ lùi ra sau để bà rụt tay lại.

Mẹ chẳng bao giờ trò chuyện với mình về những điều làm mình buồn phiền hay dằn vặt, và việc mình còn cần phải biết mẹ sẽ không tự nói ra bởi từ đời tám hoánh nào rồi điều đó không còn làm mẹ đoái hoài nữa.

- Người ta có biết, gã mào đầu, khô lạnh, thủng thẳng, ai đã đưa súng cho cha con không?

Bà đờ người vì kinh ngạc, dù điều đó chỉ đoán được qua khoảng thời gian bà bỏ ra để đặt tờ giấy xuống bàn rồi quay lại phía gã, nụ cười bất đắc dĩ, phật ý, vành ra nửa chừng đôi môi khô nẻ.

- Những chuyện thời nảo thời nào, bà buông ra.

- Người ta có biết không? gã khăng khăng.

Bà thở dài đánh sượt, lộ liễu, phiền hà, kiểu cách.

Bà buông người xuống ghế phô tơi và gần như lút chìm giữa những khối dày nhèo nhẹo và bất cân xứng, bọc vải giả da phớt hồng.

- Không, tất nhiên rồi, người ta chưa bao giờ biết, thậm chí mẹ còn không chắc có cuộc điều tra nào không, con biết cái xứ đó, con hình dung được mà. Nhưng rốt cuộc thì quan trọng gì đâu. Trong tù muốn kiếm gì mà chẳng có, miễn cứ trả tiền là được.

Và giọng mẹ lại nhuốm vẻ chua chát oán hận, đại khái, ương ngạnh, mà Rudy vẫn nghe thấy từ khi bà quay về Pháp quãng độ ba mươi năm trước, mà niềm say mê bà dâng lên các thiên sứ và sự triển khai gần như chuyên nghiệp công cuộc truyền đạo khiến bà lần lần từ bỏ.

Gã gặp lại nó, vẻ chua chát này, vẫn thế, y nguyên, như thể ký ức về thời kỳ đó phải đi kèm giọng nói và những cảm xúc gắn chặt với nó.

- Tiền trả thì cha con có thừa, đấy không phải là vấn đề. Ở Reubeuss chưa đầy sáu tuần lễ ông ấy đã xoay xở đặt mua được một khẩu súng lục, ông ấy rành quá mà, ông ấy quen rộng biết nhiều, hiểu cái xứ ấy đến đường tơ kẽ chỉ, con biết rồi còn gì. Ông ấy quyết thà chết còn hơn là rục xương ở Reubeuss rồi chịu một vụ xét xử kiểu gì cũng sẽ không cho ông ấy một cơ hội thoát thân.

- Cha bảo mẹ thế à? Là cha thà chết còn hơn?

- Ừ, mà thật ra, ít hay nhiều, có một cách nói mà không cần nói ra lời, nhưng thời đó mẹ không bao giờ hình dung được là ông ấy sẽ đi đến tận nước ấy, nói trắng ra là đặt mua súng trong tù. Điều đó thì không, mẹ không bao giờ tưởng tượng nổi.

Và vẫn thế, trong giọng mẹ, vẻ chua chát cáu kỉnh, pha chút ta thán làm Rudy, trước đây, buồn bã và thấy mình đáng trách vì không đảm đương nổi việc làm mẹ vui lòng chỉ bằng sự hiện diện ân cần, chu đáo bên cạnh bà, chỉ bằng việc đơn giản là có tồn tại, gã, Rudy, đứa con độc nhất của người phụ nữ tăm tối này.

- Không có buồng giam riêng mà cũng chẳng có buồng cho sáu hay tám người, ông ấy chung đụng với sáu mươi người khác trong cùng một phòng mà trời thì nóng phát sốt, ông ấy bảo khi mẹ đến phòng tiếp chuyện là một phần trong ngày ông ấy lả đi. Làm được gì thì mẹ đã làm cả, vì ông ấy mẹ cố nhận biết thiên sứ của ông ấy, đi ngược lại ý muốn của ông ấy, tâm thức sai lệch của ông ấy, sự vô đạo của ông ấy, kết quả mẹ thu được có thể là gì chứ?

Rudy muốn, suýt nữa đã bật hỏi: Con có mặt ở đó không, khi cha đằn xe qua Salif? Việc đó, con có tận mắt chứng kiến không?

Nhưng một nỗi ghê sợ, một cơn căm hận sùng sục, thiêu đốt, chặn dòng ngôn từ lại.

Gã căm ghét cha mình không kể xiết bởi ông bắt gã phác lên trong ý nghĩ những lời lẽ bạo tàn như thế.

Với gã, buổi chiều hôm đó thực chất có xảy ra chuyện gì giữa Salif và cha đi nữa, cha gã ít nhất cũng như mang tội đã biến việc những lời lẽ như thế gắn chặt vào gã thành có thể, dù chỉ dưới dạng một lời cật vấn.

Dẫu vậy, gã không dò hỏi thêm vì ghê lợm.

Bà mới là người lại gợi chuyện về ông ta, có lẽ bởi bà cảm nhận được trọn vẹn vẻ bài bác chua cay kìm nén trong sự câm lặng của gã.

- Ông ấy cứ đinh ninh là mình xong đời rồi, bà tiếp tục giọng chua chát, than vãn và đều đều, là tòa sơ thẩm hay hình thức phán quyết nào thì cũng chỉ để kết tội, trong khi đáng lẽ người ta chứng minh ngay được kẻ kia, Salif, đúng là đã lừa ông ấy, mẹ thì hiểu ra ngay khi sắp xếp lại giấy tờ, và dù gì đấy cũng là một lý do để biện giải, mẹ không nói mấy chuyện đấm đá hay chuyện còn lại, mà nói cơn giận, trận cãi cọ, bởi, gã Salif đó, dù gì cũng được coi là người bạn thân nhất của cha con ở đó, chính cha con đã cho hắn ăn nhờ ở đậu và vào làm trong công ty, thế mà hắn lại làm chuyện duy nhất Abel không thể tha thứ hoặc không sao hiểu nổi, lừa dối ông ấy, khơi khơi, không thay đổi thái độ, khi mà giữa họ chưa từng có bất cứ khúc mắc nào, gặp bố con vẫn cứ tay bắt mặt mừng. Tất cả những chuyện ấy, người ta sẽ đưa ra bàn bạc tại vụ xét xử. Mẹ đã rà lại toàn bộ các đơn báo giá Salif cho lập, thợ nề, thợ mộc, thợ đặt ống nước, mẹ đã đi gặp các nhà thầu, hóa ra bọn họ đều có quan hệ với Salif không mức này thì mức khác, hoặc với vợ Salif hay gì gì nữa thì mẹ cũng chịu, và thấy rõ như đập vào mắt là chúng bị đẩy lên, các đơn báo giá, và Salif nhân đó trù tính sẽ nhét đầy túi. Mẹ thì chưa bao giờ hiểu nổi sao ông ấy lại cả tin vào gã đó như thế, phải dè chừng cả lũ bọn họ ở đó, ai nấy cũng chỉ nghĩ cách xén lông trên lưng con mà thôi. Tình bạn, thứ đó làm gì có tồn tại ở đó. Chúa trời họ còn tin chứ thiên sứ thì bọn họ coi thường, nhạo báng. Khi con lại đến đó tìm cách lập nghiệp, mẹ đã biết chắc là sẽ không được đâu, và con thấy đấy, đâu có được, mẹ biết chắc mà.

- Nếu chuyện không thành, Rudy phán, thì không phải tại cái xứ ấy mà là tại cha con.

Bà cười gằn, đắc thắng, chát chúa.

- Đấy là con tưởng vậy. Con trắng bóc và vàng lựng thế kia, đằng nào họ chẳng lợi dụng điều đó, chẳng băm bổ hủy diệt con. Tình yêu cũng vậy, ở đó nó làm gì có tồn tại. Vợ con, nó theo con vì lợi lộc cả thôi. Bọn họ đâu biết tình yêu là gì, họ chỉ nghĩ đến danh vọng tiền tài thôi.

Gã rời khỏi căn phòng, quay vào bếp, cảm thấy cơn giận xẹp xuống và gần như bị loại trừ bởi quyết định, chếnh choáng, tiếp sức, sẽ không bao giờ qua thăm mẹ nữa, nghĩ vẩn vơ. Nếu mẹ muốn thì đi mà đến, rồi lại vẩn vơ tiếp: Bếp núc nhà Manille, xong xuôi hết rồi, vui thật đấy, và chưa bao giờ gã thấy nhẹ nhõm và tươi trẻ như thế kể từ hồi quen Fanta, khi gã bước dọc đại lộ Cộng hòa trong không khí ban mai ấm áp, tê tái, lấp lánh, ý thức rõ ràng và đơn giản về lòng trung thực của mình.

Ẹp dúm trên ghế, Djibril không động đến cốc sữa hay mẩu bánh mặn nào.

Thằng bé kia vẫn đang ăn, nhiệt thành và ngon miệng còn Djibril thì nhìn nó vẻ hoảng hốt ủ ê.

- Con thấy chưa, nó có đói đâu, mẹ nhận xét sau lưng Rudy.

Bên ngoài, khi hai bố con tiến về xe ô tô, tay Rudy quàng qua vai Djibril, Rudy tự hỏi có phải mắt mình vừa sượt qua hình ảnh một thứ gì đó nằm trệt dưới đất không, ngay trước mũi chiếc Nevada, một khối lờ mờ chẳng có lý do gì để ở đó.

Nhưng nó nhanh như chớp, và ý nghĩ này lập lờ trên bề mặt, gã thì lại đang hãnh diện và náo nức được dẫn con về cho Fanta, đến nỗi vừa tự hỏi có phải mắt mình vừa nhìn thấy cái gì không thì gã đã quên gần như ngay thứ có lẽ mắt gã đã trông thấy.

Gã đỡ Djibril trèo lên xe, lẳng cặp sách xuống chân nó, và đứa con cười với gã, rộng ngoác, hết mình, lần đầu tiên kể từ không biết đã bao lâu rồi, Rudy bối rối nghĩ.

Đến lượt mình gã cũng ngồi xuống, khởi động máy.

- Về nhà thôi! gã hào hứng hét lên.

Chiếc xe rùng lên.

Nó chèn qua một vật to cộm, chắc dày, mềm mềm, làm nó hơi mất thăng bằng.

- Cái gì thế? Djibril hỏi.

Đi được vài mét, Rudy đỗ lại.

- Lạy Chúa tôi, lạy Chúa tôi, gã lầm nhẩm.

Đứa bé quay lại cửa kính phía sau.

- Mình chẹt phải một con chim, nó thông báo giọng tươi tỉnh.

- Không sao, Rudy thở hắt ra, giờ thì nó không còn quan trọng nữa rồi.

đối âm

Bừng tỉnh khỏi giấc trưa hằng ngày, chuồi ra khỏi những mộng mị mờ ảo và mãn nguyện, Pulmaire ngắm nghía trong chốc lát đôi tay hân hoan nằm trên đùi rồi đưa mắt về phía cửa sổ phòng khách đối diện với ghế phô tơi và trông thấy phía bên kia hàng rào cái cần cổ dài và mái đầu nhỏ nhắn thanh tú của cô hàng xóm nom như từ cây nguyệt quế nhô ra, tựa một cành nhánh thần diệu, một lộc chồi bất ngờ có đôi mắt mở to nhìn vào khu vườn của Pulmaire và một cái miệng xẻ đôi thành một nụ cười thanh thản và rạng rỡ làm Pulmaire kinh ngạc bởi bà không nhớ đã bao giờ trông thấy, cô Fanta này, trong vẻ hài lòng chưa. Bà tần ngần, e dè, giơ cao bàn tay thẳng đơ, bàn tay héo hon, hằn vết tuổi già, bà đưa nó chậm rãi từ phải qua trái. Và người thiếu phụ phía bên kia hàng rào, cô hàng xóm đặc biệt có tên Fanta lúc nào cũng chỉ quay về phía Pulmaire những cái nhìn đã gột sạch mọi biểu hiện, cũng giơ tay lên. Cô chào Pulmaire, một cách dịu dàng, có chủ tâm và ý nguyện, cô vẫy chào bà.

* Một làng nhỏ bên bờ biển, cách thủ đô Dakar của Senegal chừng 77 km về phía Nam, có tên gọi theo tên dòng sông tạo thành một đầm nước mặn nổi tiếng trước khi đổ ra Đại Tây Dương.

* Một số truyền thống Cơ Đốc cho rằng các thiên sứ được tổ chức thành ba thứ bậc chính, rồi những thứ bậc nhỏ hơn. Dựa vào phẩm hàm các thiên thể mà có: Thiên sứ, Thiên sứ trưởng hoặc Tổng lãnh thiên thần, Vương hầu, Thế lực, Đức hạnh, Quyền thống trị, Vương quyền, Cherubim và Seraphim.

* Nhà thơ Trung cổ Pháp (trước 1230-kh. 1285).

* Nguyên văn: village-rue, nghĩa là làng-phố, chỉ những cụm dân cư nhỏ, nhà cửa xây dọc hai bên con phố chính duy nhất, mặt tiền trông ra phố, mặt hậu dẫn thẳng ra nông trại phía sau.

3

Khi bố mẹ chồng và các em chồng bảo cô họ chờ đợi ở cô những gì, cô sẽ buộc phải làm những gì, thì đó là chuyện Khady đã biết rồi.

Cô vốn không rõ ý muốn rũ bỏ cô ở họ sẽ khoác hình hài nào, nhưng đến ngày mà họ rồi sẽ ban lệnh đuổi cô đi thì cô hoặc đã biết hoặc đã thấu tỏ hoặc đã linh cảm được (nghĩa là sự thấu tỏ câm lặng cùng những cảm xúc chưa bao giờ bộc lộ đã lần lần đặt nền móng cho nhận biết và xác tín) ngay từ những tháng ngày đầu tiên cô về sống cùng nhà chồng, sau cái chết của anh.

Cô hồi tưởng về ba năm hôn nhân không như một thời kỳ an tịnh, bởi nỗi trông mong, niềm ham muốn thụ thai đau đáu đã biến mỗi tuần trăng mới thành một lần căng rướn mê cuồng về một phước lành khả dĩ rồi, vào kỳ kinh nguyệt, một sự đổ sụm tiếp nối bởi nỗi chán nản ủ dột trước khi hy vọng đến hẹn lại nhen lên và, cùng với nó, sự vươn cao dần dà, lấp lóa, phấp phỏng, ròng rã từng ngày, cứ mãi như thế cho đến thời điểm nghiệt ngã lúc cơn đau nhâm nhẩm ở bụng dưới báo cô hay vẫn chưa phải lần này - không, nhất định thời kỳ đó không hề yên ả hay sung sướng, bởi Khady chưa từng đậu thai.

Song cô hình dung mình hồi ấy như một sợi dây căng mãi đến kỳ cùng, rung động, vững bền trong khoảng không gian hạn hẹp mà nồng nàn của chờ mong.

Dường như cô chưa từng trăn trở về bất kỳ chuyện gì khác, suốt ba năm ròng, ngoài chuyện bắt ép tâm trí mình quy phục nhịp điệu của kỳ vọng và vỡ mộng để sau sự tiêu tan ảo mộng (cơn nhói đau bên hõm bẹn) sẽ tiếp nối rất nhanh sự phục hồi ương ngạnh, gần như phi lý, của niềm tin.

- Chắc sẽ là tháng sau, cô bảo chồng.

Và anh hiền hậu đáp lại: “Ừ, đương nhiên rồi”, chú tâm không tỏ cho cô thấy nỗi thất vọng của chính bản thân anh.

Bởi người chồng cô đã có ấy thật đôn hậu.

Anh đã để cho cô, trong cuộc sống lứa đôi của họ, tùy ý biến thành sợi dây điên cuồng căng dãn mà từng xúc cảm nhỏ nhặt nhất cũng làm bật tưng tưng, và bảo bọc cô trong ân cần cùng lời ăn tiếng nói cẩn trọng, ý nhị, chẳng khác nào, bận công cuộc sinh thành, để hoàn tất nghệ thuật của mình, quá trình tạo hình nỗi ám ảnh của mình, cô cần một không khí tôn nghiêm lặng lẽ bao quanh.

Chưa bao giờ anh vặc lại phản đối sự hiện diện choán ngợp đời họ của cái bầu thai không hề có.

Anh đã phần nào quên thân để đóng vai, sau này cô sẽ tự bảo mình như vậy.

Lẽ nào anh không có quyền ta thán về chút dè sẻn quan tâm khi đang đêm cô kéo anh áp vào mình hoặc đẩy anh dịch ra xa tùy theo cô cho tinh dịch của anh vào thời kỳ đó là hiệu nghiệm hay vô dụng, chút dè sẻn phòng ngừa cô dựng lên ra ý cho anh hiểu, nếu đang là thời điểm vắng khả năng sinh sản, cô không muốn chăn gối với anh, như thể một sự khai triển năng lượng hoài công như vậy sẽ làm tổn hại ý định duy nhất cô ấp ủ trong lòng khi ấy, như thể tinh dịch của chồng là suối nguồn dự trữ độc nhất, quý báu mà cô là đốc canh và trong bất luận trường hợp nào cũng không được múc vào đó vì lạc thú, duy chỉ vì lạc thú?

Chồng cô chưa từng ta thán một lời.

Khady, hồi đó, chẳng thấy ở đấy chút biểu hiện kiên cường nào bởi cô sẽ không hiểu được là anh lại có thể càu nhàu hay đơn giản không cho là chính đáng, tất yếu và khấp khởi sự chay tịnh mà, xét theo nghĩa nào đó và mặc dù số lần quan hệ của họ vẫn cao, cơn cuồng điên kết nhụy gò họ vào trong.

Không, chắc chắn, hồi đó cô sẽ không hiểu được.

Phải sau cái chết của chồng, người con trai đôn hậu, lành hiền cô lấy làm chồng ngót ba năm trời ấy, cô mới đong đo hết được sự nhẫn nại của anh, khi đã, bứt hẳn khỏi nỗi ám ảnh, trở về là bản thân cô, là chính cô trước khi kết hôn, cái con người biết đánh giá chính xác các phẩm chất can trường và tận tụy của anh.

Cô chợt cảm thấy một nỗi đau thăm thẳm và một nỗi cắn rứt, gần như là lòng căm hận cái ham muốn sinh nở mê muội từng là của cô, làm cô có mắt như mù trước mọi thứ không phục vụ cho nó, cái ham muốn ấy, nhất là nỗi thống khổ chồng cô đã phải è lưng gánh chịu.

Bởi chẳng phải anh chắc đã đau bệnh một thời gian rồi thì mới chết bất đắc kỳ tử như thế sao, tảng sáng một ngày mùa mưa ảm đạm, khi vừa trở dậy như thường lệ để ra mở quầy giải khát mà hai vợ chồng, Khady và anh, trông coi trên một con hẻm trong khu phố cổ?

Anh đứng lên, rồi, trong một hơi ngáp thở bị chẹn ngang, gần như là một tiếng nức nở nhưng nén lại, kín đáo đúng cung cách của người con trai ấy, đổ ập xuống chân giường.

Vừa mới thức giấc và còn đang nằm ườn, ban đầu Khady không hình dung được, một tích tắc cũng không, là chồng cô đã chết.

Cô sẽ còn hận thân cô rất lâu vì cái thoáng ý nghĩ đã lướt qua trong đầu mình - ôi, nói cho đúng, hơn cả năm trời sau cô vẫn còn oán trách mình: rõ thật oái oăm nếu anh chàng giở chứng lăn ra ốm đúng vào lúc này, bởi kỳ kinh nguyệt của Khady cách đó hai tuần rồi, cô cảm thấy bầu ngực căng nhẹ và nhạy cảm hơn và do vậy đồ rằng bụng mình đang vào kỳ sinh sản, nếu anh chàng khó ở đến mức tối đó không ân ái được với cô, thì quả là một sự phí phạm, mất thì giờ, một nỗi thất vọng tệ hại!

Đến lượt mình cô cũng đứng dậy, lại gần anh và khi hiểu ra anh đã tắt thở, người quắp lại, đầu gối co lên sát cằm, một cánh tay kẹt cứng dưới đầu còn bàn tay mở ra, ngửa lên vô tội, mong manh, nom giống anh hồi bé, cô tự nhủ, gầy gò và can đảm, không bao giờ nhiễu sự mà rõ ràng và cương trực, cô độc và kín đáo dưới vẻ ngoài khoan hòa, cô chộp lấy lòng bàn tay ngây thơ áp vào môi, vào trán mình, bàn tay bị vò xé bởi xiết bao trung thực - nhưng kể cả khi ấy trong lòng cô nỗi đau ngây dại vẫn cãi cọ với cơn phấn khích say sưa chưa xẹp xuống, chưa thâu nạp thông tin, bọc kín lấy cô khi cô nghĩ mình đang trong kỳ rụng trứng, và cùng lúc cô chạy đi cầu cứu, lê lệt bệt ở nhà một chị hàng xóm, hai má ròng ròng những giọt nước mắt mà cô không hề cảm thấy, cái phần vẫn toàn tâm toàn ý hút vào chuyện thụ thai trong cô bắt đầu cuống quýt tự hỏi người đàn ông nào có thể, lần này, thay thế chồng cô, tránh để vuột mất cơ may đậu thai có thể cô đang nắm giữ, tháng này, và chặt đứt cái nhịp độ vắt kiệt khoét cùng của kỳ vọng và vỡ mộng mà cô đã lại đang mường tượng nếu phải để cơ hội này tuột trôi, khi chuẩn bị gào lên rằng chồng cô chết mất rồi.

Rồi lý trí len lỏi vào trong cô và cô hiểu rằng cái tháng mắn mẩy này sẽ uổng phí, cả các tháng sau cũng vậy, và một nỗi thất vọng lai láng, cảm giác cô đã chịu đựng tất cả những điều đó, hy vọng và thất vọng, đằng đẵng ba năm mà chẳng đi đến đâu làm ăn luỗng vào nỗi đau buồn vì người con trai ấy đã chết một nỗi chua chát gần như nhuốm mùi thù hận.

Chẳng lẽ ngày kia hay ba ngày nữa anh mới chết không được sao?

Những ý nghĩ ấy, đến tận lúc này Khady vẫn còn hận mình vì đã để nảy ra.

Sau cái chết của chồng cô, chủ quầy giải khát đuổi việc cô để thế vào một cặp vợ chồng khác và Khady không còn nguồn trông cậy nào tốt hơn là về nương tựa vào gia đình bên chồng.

Bố mẹ đã trao cô vào tay nuôi dạy của người bà, qua đời giờ đã lâu, và Khady bặt tăm bặt tích họ sau khi có loáng thoáng trông thấy họ đây đó hồi cô còn bé.

Và kể cả khi cô đã trở thành một phụ nữ dong dỏng và duyên dáng trên một khung xương mảnh mai, da thịt đầy đặn, khuôn mặt trái xoan mịn màng, kể cả khi cô đã chung lưng đấu cật ba năm trời cùng người con trai lúc nào cũng chỉ dành cho cô những lời một thương hai mến kể cả khi cô cũng biết cách, ở quầy giải khát, ra uy bằng thái độ kiêu kỳ, giữ kẽ, hơi lạnh lùng một cách vô thức, ngăn chặn từ trong trứng nước các ám chỉ xỏ xiên hoặc xách mé về chuyện tuyệt tự, tuổi thơ thấp thỏm và bị bỏ rơi, rồi những nỗ lực thụ thai vô vọng, mặc dù có nâng giữ cô trong một trạng thái cảm xúc mãnh liệt, gần như cuồng tín, đã giáng những cú đòn ít hiểm hóc nhưng lại trí mạng vào sự tự tin yếu ớt trong giao tiếp xã hội, tất cả những điều đó đã chuẩn bị để cô không cho việc bị lăng mạ là bất bình thường.

Thành thử, khi thấy mình rơi vào giữa một gia đình nhà chồng không thể tha thứ cho cô chuyện chẳng có lấy một chốn dung thân hay một chút của hồi môn và khinh rẻ cô hung tợn ra mặt vì cô chưa bao giờ sinh nở, cô chấp nhận trở thành một thứ thảm hại, xóa mình nhòa đi, chỉ còn nuôi dưỡng những ý nghĩ mơ hồ không tưởng tượng, những mơ mộng vẩn vơ và lờ nhờ cho cô ẩn náu mà dật dờ trên bước chân lệt sệt, máy móc, hờ hững với chính mình và, cô cứ tưởng vậy, không gợn khổ đau.

Cô sống cùng bố mẹ chồng, hai em gái chồng và mấy đứa con của một trong hai người, trong ba căn phòng của một ngôi nhà tồi tàn.

Phía sau nhà mở ra một khoảnh sân đất nện chung với những người sống tại mấy ngôi nhà lân cận.

Khady tránh chường mặt ngoài sân bởi cô vẫn kinh sợ những lời nói độc địa nhằm vào sự vô nghĩa và phi lý của cuộc đời cô góa bụa tay trắng không tiền không của không con không cái của cô, và khi buộc phải ngồi ngoài đó để nhặt rau củ hay làm cá cô đều co ro cúm rúm, chỉ thò đúng những ngón tay thoăn thoắt ra khỏi khung người mảnh dẻ rúm ró trong chân váy, co quắp vào chính mình, chỉ nhô đúng hai gò má ra khỏi khuôn mặt cúi gằm xuống, đến nỗi chẳng mấy hồi người ta thôi không để ý đến cô nữa, quên bẵng cô đi, như thể cái khối câm lặng và mai một yêu thương chẳng còn đáng phải cố gọi một tiếng hay nhạo cợt một lời.

Vẫn không ngơi tay làm cô trượt vào giữa tình trạng ngây dại tâm thần ngăn cô hiểu chuyện đang bàn tán xung quanh.

Thế là cô cảm thấy gần như là thư thái.

Cô có cảm tưởng mình đang ngủ một giấc trắng trơn, nhẹ bỗng, trống vắng cả niềm hân hoan lẫn sự căng thẳng.

Cứ sáng mờ sương cô lại ra khỏi nhà cùng hai em chồng, cả ba đội trên đầu những chồng chậu nhựa đủ loại kích cỡ đem ra chợ bán.

Họ tìm đến chỗ ngồi quen thuộc.

Khady ngồi xổm hơi tách khỏi hai người kia, họ giả tảng không nhận ra sự hiện diện của cô, còn cô cứ ngồi như thế hàng giờ lê thê, trả lời bằng ba bốn ngón tay giơ lên khi có người hỏi giá chậu, im lìm giữa sự huyên náo ồn ĩ của khu chợ hơi làm cô đinh tai nhức óc song lại giúp cô tìm về cảm giác đờ đẫn lướt qua bởi những giấc mơ sóng sánh, vô hại, vui tươi tựa những tấm màn dài tha thướt bị gió thổi tung phần phật trên đó thoắt ẩn thoắt hiện khuôn mặt mờ ảo của người chồng mỉm cười với cô nụ cười nhân từ muôn thuở hoặc, hiếm khi hơn, khuôn mặt người bà đã nuôi nấng, bảo bọc cô và biết nhận ra, mặc dù có đối xử hà khắc với cô, cô là một cô bé đặc biệt sở hữu những đặc tính của riêng mình chứ không lẫn vào bao đứa trẻ khác.

Chẳng thế mà cô luôn ý thức mình là độc nhất trong tư cách người và rằng, theo cách không thể chứng minh nhưng cũng không thể phủ nhận, người ta đừng hòng thế chỗ cô, Khady Demba, chính thế đấy, dù ngay cả cha mẹ cũng không muốn quẩn chân vướng cẳng với cô còn bà nhận cô về chỉ vì nghĩa vụ - dù chẳng sinh vật nào trên trái đất này cần hoặc muốn cô ở đó.

Cô vẫn mãn nguyện được là Khady, chẳng có kẽ hở đáng ngờ nào giữa cô và thực tại phũ phàng của nhân vật Khady Demba.

Đôi lúc cô còn hãnh diện được là Khady bởi, cô vẫn chắc mẩm đầy thán phục, lũ trẻ có vẻ sống đời ăn sung mặc sướng, hằng ngày tống đẫy thịt thà cá mú và tung tăng đến trường trong những bộ cánh chẳng lem luốc cũng chẳng vá chằng vá đụp, lũ trẻ đó đâu có người hơn Khady Demba, cái đứa tuy vậy lại chỉ nhận được từ cuộc đời mỗi một khẩu phần quèn.

Ngay cả hiện giờ đó cũng là điều cô không gợn chút nghi ngờ - rằng cô là báu vật và không thể chia tách, rằng cô chỉ có thể là chính bản thân mình.

Có chăng cô chỉ cảm thấy rã rời vì tồn tại và rầu nản vì những chuyện phiền nhiễu, mặc dù chúng không gây cho cô những nỗi đau thực thụ.

Hai em chồng không hé với cô nửa lời trong suốt thời gian họ cùng ngồi ngoài sạp hàng.

Trên đường về họ bắng nhắng vì hưng phấn đúng kiểu chợ búa, như thể sự rối rít và tao tác sầm sập của đám đông đã nhập hết vào người họ và họ phải giải tỏa trước khi về nhà, họ hết chọc ghẹo lại xô đẩy, cấu chích Khady, hậm hực và thích chí trước sự chắc lẳn của da thịt cô, vẻ lạnh lùng cau có trên nét mặt cô, biết hoặc đoán được cô triệt xóa mọi năng lực tư duy khi bị hành hạ, biết hoặc đoán được trong tâm trí cô những cú xỏ xiên chua cay nhất biến thành những tấm màn lờn lợt đỏ đến phá bĩnh chút đỉnh nhưng chỉ sượt nhẹ qua những thứ khác, những giấc mơ nhợt nhạt, êm đềm - biết điều đó, phán đoán được điều đó và ngấm ngầm bực tức vì điều đó.

Đôi khi Khady bất chợt bước xiên bước xẹo, hoặc bắt đầu đi lề mề đến phát nản và hai chị em kia cuối cùng chẳng đoái hoài gì đến cô nữa.

- Cô làm sao thế hả đồ câm kia? một lần một trong hai người kêu lên khi ngoái lại và nhận thấy khoảng cách giữa bóng họ và bóng Khady ngày càng rộng ra.

Đó là, nó, một câu nói Khady không kịp ngăn cho đầu óc mình đừng hiểu làm gì và câu nói làm cô sững lại khi phơi bày lồ lộ điều cô biết mà không để tâm - lâu lắm rồi cô không mở miệng.

Sự lao xao tràn ngập các giấc mơ cô, hợp âm một cách mơ hồ từ giọng chồng cô, giọng cô, giọng vài người khác nữa, vô danh, từ quá khứ dội về, đã tạo ảo tưởng là thỉnh thoảng cô cũng cất lời.

Một cơn hoảng sợ thoáng qua nhưng dữ dội choán ngự lấy cô.

Thế ngộ nhỡ cô quên mất ngôn từ tạo thành như thế nào, quên mất cách người ta lấy nó từ mình ra, thì đâu là cái tương lai, khó khăn mức nào đi nữa, cô có thể trông cậy đây?

Sự tê cứng và bàng quan lại chiếm hữu cô.

Thế nhưng cô không cố thốt ra bất cứ điều gì, sợ làm không đặng hoặc một thanh âm đáng ngại và xa lạ sẽ lọt đến tai.

Khi bố mẹ chồng, được phụ họa bởi hai cô con gái, lần này, im thin thít bấm bụng ngồi nghe, thông báo với Khady rằng cô sẽ ra đi, họ không chờ đợi câu trả lời nào bởi điều họ đặt ra là mệnh lệnh chứ không phải câu hỏi, và dầu cho nỗi ưu tư lại đến quấy động sự lãnh đạm trong cô, Khady chẳng nói chẳng rằng, chẳng cầu xin nài nỉ, chắc tưởng đâu sẽ nhờ thế mà tránh không để cho những ý đồ người ta nung dưỡng về cô có cơ trở nên cụ thể, sự ra đi của cô có cơ biến thành hiện thực, như thể, sau này cô tự nhủ, bố mẹ chồng chỉ cần đúng mỗi việc cô đối đáp lại để xác nhận mọi sự bằng căn cứ chính đáng hoặc tính thực tế của điều họ nói ra.

Điều đó, họ có cần đến đâu.

Khady biết là với họ cô không tồn tại.

Bởi họ gàn mấy đứa con trai độc nhất vẫn cứ rước cô về, bởi cô không sinh con đẻ cái, bởi cô chẳng có lấy một người bảo trợ, họ đã ngấm ngầm, tự nhiên, không hận thù hay ẩn ý, tách cô khỏi hợp quần người, còn đôi mắt khắc nghiệt và kéo hẹp như kẻ chỉ, đôi mắt già lão của họ có đặt lên cô cũng chẳng tách bạch hình hài mang tên Khady với muôn hình vạn trạng súc vật hay đồ vật tình cờ cũng đến trú ngụ bên đời.

Khady biết là họ lầm to mà chịu không có cách nào chứng minh ngoài việc hiện tồn trong sự tương đồng hiển hiện giữa cô và họ, và khi biết thế vẫn chưa đủ cô thôi luôn khỏi đau đầu nhức óc chứng tỏ với họ tính người của mình nữa.

Vậy là cô ngồi nghe im như thóc, lần lượt săm soi từng chi tiết những vạt váy in họa tiết của các em chồng ngồi hai bên bố mẹ trên cái tràng kỷ cũ, tay ngửa lên đặt giữa đùi, hằn dấu tích chất phác, mong manh không thuộc về tính cách họ mà bỗng nhiên tiết lộ với Khady sự chất phác và mong manh trong cái chết của họ, dự báo và phơi bày vẻ mong manh vô tội trên gương mặt họ khi nào họ nhắm mắt xuôi tay, và những bàn tay không chút tự vệ này giống hệt tay của chồng cô, anh trai hai phụ nữ này, khi sự sống đột ngột lìa bỏ anh, đến nỗi cổ họng Khady thắt lại.

Giọng mẹ chồng cô, khô khan, uy hiếp, đều đều, vẫn diễu ra cái thứ chắc là, Khady lơ mơ nghĩ, những khuyến cáo chẳng hay ho gì, nhưng cô không còn gắng gượng hiểu cho ra nhẽ nữa.

Cô nghe loáng thoáng tên của Fanta, cô chị họ kết hôn với một người da trắng và hiện đang sống ở Pháp.

Cô lại khai mở tâm trí mình đón những huyễn ảnh nhợt nhạt vẫn thay chỗ cho suy nghĩ từ khi cô về ở nhà những con người này, lãng quên đi, thiếu cả khả năng nhớ là mình đã từng cảm thấy nó, cái nỗi hoảng sợ dữ dội cách đó mấy phút mới quét qua người cô trước ý nghĩ cô sẽ phải ra đi, không phải bởi cô còn chút lòng thiết tha ở lại (cô có thiết gì đâu) mà bởi cô cảm thấy những mơ mộng kia sẽ không sống sót nổi qua biến động hoàn cảnh cỡ đó, bởi cô sẽ phải cân nhắc, hành động, quyết định dù chỉ là hướng đặt bước chân và bởi, trong trạng thái bạc nhược như của cô, chẳng có gì khủng khiếp hơn cái viễn tượng ấy.

Những con rắn mồm ngậm đuôi, xám két trên nền vàng, và những gương mặt phụ nữ tươi rói, rám nâu trên nền đỏ, đè lên dòng chữ “Năm của Phụ nữ Phi châu”, tô điểm mảnh vải các em chồng cô lấy may váy, những con rắn và những khuôn mặt nhân lên chi chít, rúm lại đến phát gớm ở những chỗ vải xếp nếp, tung tẩy nhảy thành vòng tròn điên đảo trong tâm trí cô, lấn át khuôn mặt dễ mến và hư ảo của chồng cô.

Dường như hai cô em chồng, mà cô thường tránh không liếc sang, gườm gườm nhìn cô nhạo báng.

Một người chỉnh lại vạt váy trên đùi mắt vẫn không rời Khady, còn hai tay đang chà đi chà lại mặt vải cho phẳng trong mắt Khady vẫn đầy vẻ nguy hại, cà khịa, khó cắt nghĩa y như cô thấy trước đấy, lúc chúng nằm rảnh rang và ngửa lên, trơ trụi, thực thà.

Cô nhẹ hẫng cả người khi mẹ chồng, khoát tay vào không khí, ngụ ý bà ta đã nói xong và cô ra khỏi phòng được rồi.

Cô không có ý niệm gì về các điều kiện ra đi vừa được truyền đạt - khi nào thì đi, về đâu, với mục đích gì, bằng phương tiện nào? - và bởi, những ngày sau đó, không ai mở lời tiếp với cô, bởi cô vẫn ra chợ đều đặn như thường lệ và người ta chẳng mảy may ngó ngàng đến cô, trong trí nhớ cô cái khả năng nắc nỏm về một cuộc vật đổi sao dời của đời cô lẫn lộn với lũ rắn và những bộ mặt in trên vải, từ đó mà khoác màu sắc hư ảo và phi lý, chìm dần vào chốn quên lãng nơi những giấc mơ vụng về cứ mất hút đi.

Một tối nọ mẹ chồng thúc vào mạng sườn cô.

- Sửa soạn đồ đi, bà ta gọn lỏn.

Rồi, như sợ Khady mang theo những thứ không thuộc về cô, bà ta thân chinh trải ra sàn căn phòng chung một chân váy của cô, đặt lên đó một váy khác cũng của cô cùng một áo cộc tay màu xanh da trời bạc phếch và một mẩu bánh mì gói báo.

Bà ta cẩn thận gấp gọn tấm váy, buộc túm bốn góc lại với nhau.

Tiếp đó bà ta lôi ra từ áo lót ra, chậm rãi, vẻ trịnh trọng đầy tiếc rẻ và bực bội, một cuộn tiền rồi luồn vào (biết là Khady không có áo lót chăng?) cạp quần lót của Khady, thọc mạnh ngón tay vào eo lưng chân váy và giắt số tiền vào giữa lớp da, bị những móng tay vàng ệch của bà ta cào xước, và dây thun quần lót.

Bà ta kẹp thêm một mẩu giấy gấp tư có ghi, bà ta bảo, địa chỉ của người chị họ.

- Đến đây rồi, nhà Fanta ấy, thì gửi tiền cho chúng tôi. Fanta giờ chắc giàu sụ rồi, nó làm cô giáo.

Khady ngả người xuống tấm đệm ngủ chung với mấy đứa cháu.

Nỗi hoảng loạn mênh mang làm cô nôn nao trong dạ.

Cô khép mắt cố gọi về những giấc mơ trắng phấn và bồng bềnh vẫn che chắn cho cô khỏi va chạm không sao chịu nổi với hiện thực mà chính bản thân cô cũng dự phần với trái tim sầu đau, thắc thỏm, chất chứa ăn năn và ngờ vực, cô tuyệt vọng cố tách ra khỏi con người nhu nhược và yếu đuối của mình nhưng tối hôm đó những mộng tưởng không đủ sức đánh bật các tập kích của cuộc đời và Khady ở lại cùng nỗi khiếp đảm trong một trận đấu tay bo mà không nỗ lực dửng dưng nào có thể giải thoát cho cô.

Vừa hửng sáng mẹ chồng đã tới tìm cô, lẳng lặng ra lệnh cho cô đứng dậy.

Khady bước qua người các em chồng đang nằm trên một tấm đệm khác, và mặc dù chẳng mong gì phải nghe giọng điệu châm chọc chát chúa của họ hay thấy đôi mắt khắc nghiệt của họ quắc lên trong hừng đông xám xịt, cô vẫn thấy việc hai phụ nữ ấy giả đò như đang ngủ mê mệt lúc cô cất bước lên đường về phía vô định như thể mang một thông điệp tiền định.

Có phải vì họ đoan chắc sẽ không bao giờ gặp lại Khady nên tránh luôn cho rồi khỏi phải khổ công chào cô một tiếng, liếc cô một cái, chìa về phía cô một bàn tay và hướng sang cô một lòng tay thiên thần và tử tế?

Hẳn rồi, chính là thế - Khady đi về phía tử thần, họ thà ngay từ giờ không dính líu gì với cô nữa còn hơn, bị thôi thúc bởi sự dè chừng hoàn toàn dễ hiểu là gắn kết với số phận bi thảm của cô ít chừng nào hay chừng nấy.

Khady bóp nghẹt một tiếng rên.

Ngoài phố một người đàn ông đang đứng đợi.

Anh ta ăn vận kiểu phương Tây, mặc quần jean và sơ mi kẻ ca rô, trời vừa hửng mà đã đeo kính râm phản quang khiến cho Khady khi xuất hiện trước mặt anh ta, bị mẹ chồng lấy tay nôn nóng, bực tức, bồn chồn đẩy đi, không sao luận được là anh ta có đang nhìn cô không, cô, gầy gò và bấn loạn, bọc đãy ôm ghì vào ngực như cô đang nhìn thấy mình trong cặp gương mắt kính của anh ta.

Khady để ý thấy cách anh ta nhay nhay môi dưới, làm cho phần hạ khuôn mặt anh ta, như bộ hàm của một loài gặm nhấm, cứ động đậy liên hồi.

Bà mẹ chồng chìa nhanh cho anh ta mấy tờ tiền.

Anh ta nhét vào túi không thèm liếc nhìn.

- Cô không được quay về đâu đấy, bà ta lúng búng bên tai Khady. Sang đến nơi phải gửi tiền về cho chúng tôi ngay. Không tới được cũng chớ có quay về.

Khady phác cử chỉ bám vào cánh tay bà già nhưng bà ta đã lẹ làng lỉnh ngay vào trong nhà đóng cửa lại.

- Đi thôi, lối này, người đàn ông lên tiếng, giọng đều đều, lí nhí.

Anh ta quay bước xuống phố chẳng buồn kiểm tra xem Khady có đi theo không, cứ như thể, cô tự nhủ trong khi bám sát gót anh ta, lóng ngóng vấp lên vấp xuống trong đôi tông nhựa hồng còn anh ta như nhảy chồm lên trên đôi giày thể thao đế dày và nhẹ, anh ta không nghi ngờ lấy một khắc là cô phải biết thân biết phận mà bám theo, hoặc như thể, đã được trả công trọn gói xong xuôi, cô quyết định làm gì anh ta cũng cóc cần biết.

Sự hờ hững dành cho cô khiến cô phần nào vững dạ hơn.

Ngay tức thì các ý nghĩ của cô giã biệt suy tư và, chăm chắm để khỏi bị bỏ xa và tuột mất tông dọc đường, cô thấy tâm trí mình chìm vào màn sương thân thuộc tuy vậy bị xuyên cắt không phải bởi gương mặt thê lương của chồng hay của bà cô nữa mà bởi những hình ảnh mắt cô thâu nhận trên đường đi, trên những con phố người đàn ông kia kéo cô vào và cô không nhớ đã bao giờ đặt chân đến chưa, dù rằng, cô bất giác tự nhủ, có lẽ cô đã lướt qua trong trạng thái ngây dại, suy lả tinh thần thường thấy nhưng không nhớ cũng nên - thế mà, sáng nay, những cảnh tượng bình dị nhất xếp dọc đường đi như se sẽ nài nỉ để được cố định qua lớp kính trong suốt phía sau màn hình các giấc mơ của cô.

Chuyện có phải là cô bất đắc dĩ được bảo vệ, được giành giật khỏi cơn mộng du nguy hiểm vì giờ đây bị phó mặc vào tay kẻ không quen biết?

Thứ làm cô còn sửng sốt hơn nữa là cảm giác đau đớn cô thấy nhói lên khi đi ngang qua trước mặt một phụ nữ mang thai đang ngồi dưới gốc xoài bón cháo cho một đứa bé trai.

Nỗi sầu muộn sâu thẳm vì không con không cái, nỗi khổ tâm mênh mang và ngắt đắng, nằm ngoài mọi phản xạ hổ thẹn với người thân kẻ quen, lâu lắm rồi cô không cảm thấy, kể từ khi, được nhà chồng cho trú ngụ, mọi thứ trong cô cứ cô đặc và đông cứng hết lại.

Và thế là cô quan sát thay vì chỉ để mắt lướt đi trên người phụ nữ kia, quan sát cái bụng vồng lên của cô ta rồi đôi môi nhoe nhoét của thằng bé, và buồn bã nghĩ: Vậy là mình, Khady, sẽ không có nổi một mụn con ư? nhưng rầu rĩ ít hơn là ngạc nhiên vì thấy mình rầu rĩ, vì nhận dạng được cái cảm giác đang lay động theo cách mơ hồ và gần như là dịu dàng một phần trong cô vốn đã quen chỉ còn uể oải hoặc khiếp nhược nữa mà thôi.

Cô rảo bước vì người đàn ông đằng trước đi rất nhanh.

Một cô gái đã có thể là cô, Khady, trong cuộc đời cũ, ra ngoài vỉa hè cất dỡ tấm gỗ đóng ô cửa duy nhất của quầy giải khát, và khi trông thấy thân hình cao ráo và thanh thoát, cả hông lẫn vai đều hẹp còn eo lưng chỉ khẽ lượn vào nhưng chắc lẳn và rắn rỏi như thân mình một con rắn, cô nhận ra vóc người cùng tạng với cô và nhận thức được công sức của cơ bắp khiến cô đi lại trên bước chân vững chãi thế này, nhận thức được sự mạnh mẽ của chúng, sự hiện hữu bất diệt mà cô đã lãng quên, nhận thức được toàn bộ tấm thân trẻ trung săn chắc mà cô chẳng còn chú ý mảy may và đang nhớ lại, mà cô gặp lại trong dáng vóc cô gái xa lạ đang xếp dàn thành hàng phía ngoài quầy những chai xô đa bày bán, người, trong vẻ chăm chú, bình thản, dè dặt, đã có thể là cô, Khady, trong cuộc đời cũ.

Lúc này người đàn ông dẫn cô đi dọc đại lộ Độc lập.

Những tốp học sinh vận quần soóc xanh sơ mi trắng tiến lề rề trên vỉa hè, tay cầm mẩu bánh mì mà chốc chốc chúng lại gặm một miếng, làm vụn bánh rơi lả tả.

Mấy con quạ bám theo gần như sát gót chân chúng.

Khady bước gấp, đuổi kịp người dẫn đường và bắt đầu tập tễnh đi ngang tầm anh ta, làm cho đôi tông tét đen đét xuống nền nhựa đường vang to đến nỗi lũ quạ, cảnh giác, táo tác bay vụt lên.

- Sắp đến nơi rồi, người đàn ông thông báo giọng lừng chừng, để trấn an hay khích lệ Khady ít hơn là để trả lời trước một câu hỏi có lẽ sẽ đặt ra.

Cô bèn tự hỏi có phải anh ta ngại người ta thấy cô, váy thôi màu, tóc không tô điểm, cắt cụt, chân bám bụi trắng phớ, đi bên cạnh anh ta, kẻ, với áo sơ mi chỉnh tề, cặp kính, đôi giày thể thao xanh lục, rõ ràng chăm chút kỹ lưỡng cho hình thức cùng ý kiến nó khơi ra, về anh ta, ở tất cả những người đặt ánh mắt lên anh ta.

Anh ta sang đường, rẽ vào đại lộ Cộng hòa hướng thẳng ra biển.

Trên vòm trời ngát xanh dìu dịu Khady thấy đàn quạ gáy xám và mòng biển chao liệng, nhận thức rõ là mình thấy chúng bay lượn và ngạc nhiên, gần như hốt hoảng trước nhận thức này, tự nhủ, không rõ nét, vẫn còn bối rối và uể oải, dòng suy tư vẫn còn bị ngăn trở bởi đám sương mù vây kín các mộng tưởng của cô, tự nhủ: Lâu lắm rồi mình không đến đó - đến chỗ bờ biển bà vẫn phái cô, bé con, ra mua cá của những ngư dân vừa cập bờ.

Và thế là cô cảm thấy trọn vẹn cái hiện thực rành rành không phải bàn cãi rằng cô bé gầy gò hoang dã, táo tợn, đôi co quyết liệt giá bán cá đối, và người phụ nữ là cô lúc này, đang theo chân một kẻ xa lạ đến một bến bờ tương tự, tạo thành cùng và chỉ một người có số mệnh gắn kết và duy nhất, rằng cô xúc động, thỏa lòng, mãn nguyện vì điều đó, rằng mắt cô lâm râm cay xè, và rằng cô nguôi quên sự bấp bênh của hoàn cảnh hoặc nói đúng hơn sự mong manh đã hết mang vẻ quá đỗi nghiêm trọng trước ánh chói lọi hứng khởi của một sự thật như thế.

Cô cảm nhận bóng dáng, kỷ niệm của một nụ cười về đậu trên môi.

Hello, Khady, cô thầm reo lên.

Cô nhớ rõ, hồi còn bé, cô đã tận hưởng cảm giác một mình với mình ngần nào và cô có tủi thân vì cô độc thì đó cũng chưa bao giờ là lúc cô lủi thủi một mình mà là lúc cô ở giữa những đứa trẻ khác hay những gia đình cháu con đông đúc cô đến giúp việc.

Cô cũng nhớ là chồng cô, với bản tính thuần hậu và kín tiếng, điềm đạm và hơi lánh đời, tạo cho cô cảm giác an tâm rằng cô chẳng phải hy sinh thứ gì trong sự cô đơn của mình, anh không mảy may đòi hỏi ở cô điều gì đại loại như thế và cũng không mường tượng nhiều hơn là cô lại toan tính lôi anh ra khỏi bản thân anh.

Và có lẽ lần đầu tiên đã nhiều năm kể từ khi anh mất, giữa lúc sấp ngửa bước thấp bước cao trên đại lộ, thở dốc, ngón chân bấm vào mũi tông để găm chúng lại, giữa lúc cảm thấy trên trán mình hơi nóng vẫn còn êm ái của khung trời xanh, nghe lũ quạ gáy xám quàng quạc rứ rít kiểu hung tợn của loài chim quanh năm đói mồi và thấy ở viền mép tầm nhìn của mình những điểm tối sẫm, chi chít, từ những vòng lượn giật cục của chúng, lần đầu tiên rất lâu sau khi anh mất, cô nhớ đến quằn quại người chồng, người con trai ấy, vì những gì vốn thuộc về con người anh.

Lồng ngực cô tức nghẹn lại.

Bởi với cô cảm giác này rất đỗi mới mẻ.

Xa hẳn sự vỡ mộng quay cuồng và hằn học cô bị cuốn vào trong vì lòng đinh ninh, trước cái chết bất ngờ kia, rồi mình sẽ không có con một sớm một chiều và vì điều hiển nhiên đắng ngắt là cô đã lao tâm khổ tứ mà chẳng ích gì, cũng xa hẳn niềm tiếc nuối không kém chua chát là đã đánh mất cuộc sống mà mọi chuyện đều như ý cô, nỗi đau đớn vì sự vắng mặt này thộp gọn lấy cô đúng lúc cô không phòng bị và làm cô rối bời, và lấy tay còn rảnh, tay kia ôm bọc quần áo, cô đấm nhẹ vào giữa ngực, như để tự thuyết phục rằng mình đang khó ở trong người.

Song, đúng là nó mà: ước gì chồng cô ở đây, bên cô, hoặc đâu đó trong cái xứ sở bao la mà cô, cô chỉ biết có thành phố này và cũng chỉ biết một phần của nó, mà cô hình dung rất kém các giới hạn, quy mô, hình dạng, và ước gì cô nhớ được khuôn mặt trầm mặc mịn màng và sẫm màu của anh và biết rằng khuôn mặt đó không biến dạng, vẫn ấm nồng, đầy sinh lực và đang dập dềnh đâu đó trên thế gian này như một một bông hoa trĩu nặng đầu cành, cùng lúc với khuôn mặt của cô, Khady, đang được cô máy móc hướng về phía mặt kẻ xa lạ (“Sẽ bắt xe ô tô ở đằng kia, nó đến bây giờ đấy”), bộ mặt người dưng nước lã và khinh khỉnh, co giật vì những cái máy cơ bồn chồn, mà Khady phải ghi nhận sự hiện diện sống động sát gần mặt cô, mà cô ngửi thấy được hơi nồng cùng mùi mồ hôi hăng hắc, trong khi, khuôn mặt chồng cô bây giờ nom ra làm sao, cô còn không muốn mường tượng, cô còn không thể hình dung.

Khuôn mặt thân thương đó, cô sẽ chấp thuận không bao giờ được nhìn lại, nếu biết rằng, dù cách xa, nó vẫn vẹn nguyên, nồng ấm, mướt mồ hôi.

Nhưng rằng, mãi mãi, nó chỉ còn tồn tại trong ký ức của một nhúm người, đó là điều, bất giác, làm lòng cô chất chứa buồn đau và thương cảm với chồng, và mặc dù đau đớn và vẫn đấm lia lịa vào ngực, cô không khỏi cảm thấy là mình may mắn.

Người đàn ông dừng lại ở cuối đại lộ, cạnh một tốp người tay xách nách mang đủ những gói cùng hộp.

Khady đặt đãy của mình xuống ngồi lên trên.

Cơ bắp cô thả lỏng, các ngón chân cô tõe ra trên lớp đế mỏng của đôi tông.

Cô khẽ kéo váy co lên, gần đến đầu gối, để ánh nắng táp vào làn da khô nháp, bám bụi, rạn chân chim, ở ống chân, bắp chân.

Việc cô không đáng kể với ai, việc không ai nghĩ tới cô bao giờ, chẳng mấy quan trọng.

Cô thanh thản và đang sống và đương thì thanh trẻ, cô là chính mình và cơ thể khỏe mạnh của cô hớp lấy trong từng thớ thịt hơi ấm rạng đông hào phóng còn hai cánh mũi cô phập phồng hít hà trong hàm ân những thứ mùi thoang thoảng ùa về từ biển cả mà cô không trông thấy nhưng nghe được tiếng ào ạt ngay phía cuối đại lộ, mà cô nhìn thấy như một luồng sáng xanh lục cuộn lên lồng lộng trong ánh bình minh, như một phản chiếu màu đồng trên nền trời biếc xanh dìu dịu.

Cô lim dim mắt, chỉ để cái nhìn của mình hé một khe nhỏ qua đó cô thấy bước tới bước lui trên nhịp chân bồn chồn gã đàn ông có trách nhiệm đưa cô đi.

Về nơi nào?

Cô sẽ không dám ho he hỏi anh ta, mà cũng không muốn biết, chưa đâu, bởi trí não khốn khổ của cô, cô thầm nghĩ, sẽ làm gì với thông tin đó chứ, nó vốn biết ít như thế về thế giới, chỉ biết một nhúm cỏn con tên gọi, mà chúng lại liên quan đến những thứ người ta dùng thường nhật chứ đâu phải thứ người ta không thể trông thấy hay sử dụng hay thấu hiểu.

Khi những kỷ niệm về ngôi trường nơi bà gửi cô đến một thời gian len lỏi vào các giấc mơ cô, thì đó chỉ là sự ồn ào, những lời chế nhạo, những trận ẩu đả và sự láo nháo cùng vài hình ảnh lờ mờ về một con bé gầy giơ xương, dè chừng, nhăm nhe cào cấu tự vệ và, co ro dưới nền gạch vì không đủ ghế ngồi, lắng nghe mà không sao tách bạch được với nhau những từ ngữ líu ríu, khô cứng, nôn nóng, uể oải của một bà giáo, may thay, không hề chú ý đến nó, cái nhìn xúc phạm triền miên hoặc chỉ chờ dịp xúc phạm lướt qua con bé mà không thấy nó, và có muốn thà là người ta để cho mình được yên con bé cũng không vì thế mà sợ người phụ nữ kia hay những đứa trẻ khác, có chấp nhận mọi sự nhục mạ nó cũng không vì thế mà nơm nớp trước bất kỳ ai.

Khady cười thầm trong bụng.

Con bé loắt choắt và trốc đầu đó, là cô.

Cô táy máy mân mê tai phải, lại nhoẻn cười khi cảm nhận qua ngón tay hai mẩu dái tai rách rời nhau: một thằng bé đã nhảy xổ vào cô giữa giờ học và giật đứt hoa tai của cô.

Ồ đúng là không, ở trường cô có bao giờ hiểu ra điều gì hay học được điều gì đâu.

Chuỗi lê thê những từ ngữ không thể phân định thốt ra từ chất giọng không trầm bổng luyến láy của người phụ nữ mặt dữ tợn, cau có, cô để nó lập lờ bên trên mình, không chút ý niệm về trật tự những điều gắn với chúng, biết rõ đó là một ngôn ngữ, tiếng Pháp, cô có khả năng bập bẹ đôi câu lẫn nghe hiểu nhưng lại thiếu năng lực nhận ra trong cái nhịp độ dồn dập, chan chát, vả chăng một phần tâm trí vẫn mai phục, chĩa về phía bọn trẻ kia mà từ đó bất cứ lúc nào cũng có thể bung ra một lời cà khịa ma mãnh, một cú đạp lệch người hoặc một cái tát trời giáng khi cô giáo quay lên bảng.

Đó là vì sao, hôm nay, cô chỉ biết về cuộc đời qua những gì đã nếm trải.

Bởi vậy cô thấy chẳng thà gã đàn ông họ áp đặt làm người dẫn đường hoặc bạn đồng hành của cô đừng bắt đầu óc cô phải chịu vò xé vô ích vì một cái tên dĩ nhiên sẽ xa lạ với nó (cái đầu óc ngu ngơ của cô), giả như cô hỏi anh ta xem cả hai đang đi đâu, bởi có đón nhận cái tên tối nghĩa, thậm chí kỳ quặc và không sao nhớ nổi đi nữa, cô cũng sẽ không thể bơ đi là số phận cô gắn liền với nó.

Mà khiến cô phải bận tâm quá mức đâu chỉ có số phận, không đâu, nhưng phá hỏng làm gì chứ cái cảm giác thích thú tinh khôi và tốt lành trong làn không khí ấm áp (mùi lên men nồng nồng hoặc mùi hôi lành mạnh bốc lên từ vỉa hè, đôi bàn chân thư giãn, sảng khoái, cả thân người cô đặc thả lỏng trong tình trạng tuyệt đối bất động mà nó biết cách đạt tới), sao lại phải mạo hiểm phá hỏng nó đi một cách vô ích chứ?

Đám người cũng chờ đợi như cô, ngồi khật khừ trên những túi dứa kẻ Ê-cốt to tướng hoặc những hộp các tông chằng dây chặt cứng, và mặc dù nhìn thẳng trước mặt, qua khe mí mắt khép hờ Khady vẫn đoán được qua sự thiếu vắng dao động, vẻ đình trệ nào đó của không khí bao quanh, rằng gã đàn ông, mục đồng hay cai tù, giám hộ hay kẻ chế tác bùa chú bí mật, là kẻ duy nhất ngọ nguậy, bồn chồn dằn bước trên nền nhựa đường pha cát gồ ghề, và nhún nhảy, chồm lên ngoài chủ ý trong đôi giày thể thao xanh lục y hệt như, Khady nghĩ thầm, những con quạ khoang, mình đen cổ loang một vệt rộng màu trắng, đang nhảy lót tót cách đó không xa, có khi, có khi anh ta là anh em của chúng biến thành người một cách tinh vi trong khoảng thời gian mang Khady đi cũng nên.

Một thoáng rùng mình căng thẳng khua động sự trơ ì trong cô.

Sau đó, khi hơi nóng trở nên hầm hập đến nỗi Khady vùi cả mặt lẫn phần thân trên vào tấm váy tối hôm trước đã xếp gọn trong đãy còn nhúm người lèo tèo đã biến thành một đám đông nhốn nháo, người đàn ông túm lấy tay cô, dựng cô dậy đẩy về đuôi một chiếc xe đã có vài người ngồi và đến lượt mình cũng đu lên miệng chửi rủa ầm ĩ, kiểu tức tối và miệt thị, và Khady thấy có vẻ anh ta nổi đóa vì có cả đống người mặc dù người ta đã đảm bảo sẽ không như vậy và anh ta thậm chí còn trả tiền cho điều đó.

Cô thôi không nghe anh ta nữa, bứt rứt, chưa chi đã thấy ám vào bên sườn hơi nóng điên dại của người đàn ông, những cơn co thắt từ các cơ bắp bồn chồn, cáu kỉnh của anh ta.

Anh ta giấu phía sau mắt kính gương đôi đồng tử tròn xoay, dằn dữ và gườm gườm của lũ quạ chăng, anh ta giấu dưới lớp sơ mi kẻ ca rô cài kín cổ dị thường cái vệt trắng nhờ mà bọn chúng con nào cũng có trước ức chăng?

Cô liếc xéo anh ta trong khi chiếc xe khởi động, nặng nề và nhọc nhằn rời khỏi quảng trường lúc này chen chúc cả minibus lẫn những chiếc xe giống xe của họ, kềnh càng và lặc lè, mà cả đống người đang trèo lên hay tìm cách trèo lên cùng những lời nói và đôi lúc là những tiếng gọi, tiếng kêu than hòa lẫn vào âm oàng oạc hiếu chiến của lũ quạ khoang liệng rạp vỉa hè, cô ngó nhìn miệng người đàn ông không ngừng lạy mạy và những cơn co giật lia lịa ở cổ anh ta và cô liền nghĩ bọn quạ cũng hết há ra rồi ngậm lại như thế, liên hồi, cái mỏ đen của chúng, cũng cùng một mạch đập giật cục như thế làm phập phồng cái cổ đen trắng, nền đen khoang trắng của chúng, như thể cuộc sống bấp bênh phải ra hiệu, cảnh báo về trạng thái mong manh, chập chờn của nó.

Bằng giá nào đi nữa cô cũng sẽ không hỏi anh ta bất luận điều gì.

Bởi giờ thì cô e sợ, không còn là chuyện anh ta sẽ quẳng vào mặt cô một lời lẽ chẳng liên hệ gì với chút xíu những điều cô biết mà, trái lại, gợi tới đàn quạ máu mủ ruột rà và nơi chốn mịt mờ cách trở có lẽ anh ta sẽ trở về quắp theo cô, Khady, người ở nhà chồng không kiếm ra cho đủ để nuôi miệng mình và bị người ta rũ bỏ theo cung cách này, nhưng mà, chao ôi, những tờ tiền giắt ở dây chun quần lót của cô có phải là để chi trả việc chuyển cô đến cái nơi thế nào cũng thảm đạm, ghê người đó không?

Tâm trí cô bấn loạn, quay lại với sự hỗn độn khó nắm bắt nó từng chìm đắm bên trong song lại thiếu đi sự êm ái và từ tốn đã bảo vệ nó.

Cô nên nghĩ gì, cô có thể hiểu ra điều gì đây?

Diễn giải các điềm hung dữ thế nào đây?

Cô còn nhớ vô cùng lơ mơ một chuyện bà đã kể về rắn, con vật hung tợn vô hình nhăm nhe bắt cóc bà nhiều lần và đã bị một ông hàng xóm cho đi đời dù người ta chẳng thấy nó đâu, thế nhưng lại không nhớ chuyện nào về quạ cả và đó là điều làm cô hoảng loạn.

Đáng lẽ cô cần phải nhớ một chuyện gì đó chăng?

Người ta đã từng, ngày xưa, cảnh báo cô chăng?

Cô định bụng tách khỏi gã bạn đường bằng cách nép sát vào người hai bà già ngồi bên trái nhưng bà sát cạnh thúc cô một cùi chỏ đầy ngụ ý, không buồn quay đầu lại.

Khady bèn cố thu mình lại bằng cách ôm chặt bọc đãy vào lòng.

Cô nhìn trân trân vào cái gáy cạo nhẵn ngấn nếp của người lái xe và gắng không mơ tưởng đến bất cứ chuyện gì, chỉ tự cho phép ghi nhận là cô vừa đói vừa khát và thèm thuồng nghĩ đến mẩu bánh mì bà mẹ chồng đùm gói cho mà cô cảm thấy các cạnh rắn đanh đang chọt vào ngực, còn đầu cô hết ngật sang phải lại gục sang trái, lắc lấy lắc để theo nhịp trồi sụt của chiếc xe lúc này đang chạy trên một con đường rộng, hằn sâu những vệt bánh xe mà từ khoảng trống giữa đầu người lái xe và đầu người hành khách ngồi phía trước, qua lớp kính chắn gió, Khady có thể thấy vùn vụt lướt tới, xóc nảy tưng tưng mà vẫn đà đưa, và dọc hai bên đường là những ngôi nhà xây bằng gạch nén lợp tôn đằng trước có những nàng gà mái nhỏ màu trắng đang mổ tứ tung tìm mồi và bọn trẻ linh lợi đang nô đùa, nếp nhà và những đứa trẻ thuở nào Khady vẫn ước ao có được với người chồng mang khuôn mặt dịu hiền, mái tôn lấp lánh, những khối xi măng đúc chắc chắn, khoảnh sân sạch sẽ tinh tươm và bọn trẻ mắt sáng tinh anh, da dẻ thanh mịn sẽ là của cô và nô giỡn không sợ hãi ngay dưới lòng đường mặc dù cô thấy mui xe như sẽ nuốt chửng lấy chúng đến nơi như đang ngoạm lấy ngoạm để con đường vằn vết xe, loang loáng và rộng rãi, và điều gì đó trong cô muốn kêu lên để cấp báo về hiểm họa và nài xin người lái xe đừng ăn sống nuốt tươi đàn con mà đứa nào đứa nấy đều mang khuôn mặt hiền hậu của chồng cô nhưng đúng lúc ngôn từ chực trào ra khỏi miệng thì cô kìm chúng lại, hổ thẹn và bối rối tột cùng bởi cô ý thức được rằng con cô chỉ là một đàn quạ lông xù đang kiếm mồi trước mấy căn nhà và thỉnh thoảng lại cáu kỉnh bay tán loạn lên khi có xe chạy ngang qua, loang lổ đen trắng và hiếu chiến, về phía một cành gòn sà thấp, và người ta sẽ bảo sao nếu cô dám ho he che chở lũ con-quạ của cô, người, may sao, vẫn có khuôn mặt và tên gọi Khady Demba và vẫn giữ được bộ mặt người chừng nào còn ở trong chiếc xe này, còn tiếp tục nhìn trân trối vào cái gáy núng nính cạo nhẵn của người lái xe và còn đứng ngoài vòng kiềm tỏa của người đàn ông kia, con chim hung tợn có bước chân nhẹ nhàng kia, người ta sẽ bảo sao về Khady Demba, Khady Demba.

Cô giật bắn lên vì bàn tay người đàn ông chạm vào vai cô.

Đã ra khỏi xe, anh ta kéo cô về phía mình để đưa cô xuống trong lúc đám phụ nữ xô đẩy cô không câu nệ.

Một người trong bọn họ cằn nhằn là cánh cửa bị kẹt.

Khady đặt chân xuống đất, vẫn còn buồn ngủ rũ rượi, lật đật, bỏ hơi nóng tức thở trong xe đổi lấy sự ngột ngạt ẩm xì của một nơi, không gợi dậy trong cô điều gì cụ thể nhưng lại phảng phất hơi hướm khu phố cô đã sống, phố xá đầy cát, tường màu hồng hoặc xanh nhạt hoặc trát xi măng thô, làm lùi xa khỏi cô nỗi lo sợ là đã bị dẫn về hang quạ.

Khoát một cử chỉ nôn nóng gã đàn ông ra hiệu cho cô đi theo.

Cô vội vã nhìn quanh.

Những gian hàng quây quanh khu quảng trường nhỏ nơi chiếc xe đỗ lẫn vào giữa những chiếc hao hao cùng loại, thân dài, móp ngược móp xuôi, và một tốp cả đàn ông lẫn đàn bà đang lượn lách trong đó mặc cả giá chuyến đi.

Khady thấy ở một góc có hai chữ WC sơn trên tường.

Cô trỏ chúng cho người đàn ông đã quay lại kiểm tra là cô vẫn còn đấy, rồi lẩn đi giải quyết nhu cầu.

Khi cô ra khỏi nhà vệ sinh, anh ta đã mất dạng.

Cô dừng lại đúng chỗ anh ta đứng mấy phút trước.

Cô cẩn thận mở đãy, xé một mẩu bánh mì ra gặm từng miếng nhỏ.

Cô để từng miếng từng miếng một tan mãi trên lưỡi nhằm chắt ra toàn bộ hương vị, thứ hương vị nhàn nhạt mà rần rật cay vì bánh đã cũ và cô thấy nó ăn vẫn ngon và, cùng lúc, mắt cô sục sạo hết từ góc nọ sang góc kia của quảng trường cố nhòm cho ra kẻ mà số phận cô nằm cả trong tay.

Bởi, lúc này khi đàn quạ không còn thò mặt ra nữa (chỉ còn mấy con bồ câu hoặc sẻ xám chao qua chao lại), cô sợ cái mối quan hệ họ hàng máu mủ biết đâu lại có giữa chúng và người đàn ông ít hơn nhiều việc bị bỏ lại, cô, Khady Demba, không biết mình đang ở đâu mà cũng không thiết tha gặng hỏi.

Trời xầm xì, đầy mây.

Trông ánh ngày nhạt nhòa, quầng sáng buông thấp phía sau nền xám tê tái của vòm trời, Khady đoán chừng không phải không sửng sốt là đã sắp cuối ngày, và họ đã chạy xe nhiều giờ liền.

Bỗng nhiên, người đàn ông lại đứng sững ngay trước mặt cô.

Anh ta đột ngột chìa cho cô một chai xô đa cam.

“Nào, đi thôi, đi thôi”, anh ta thoắng lên giọng gắt gỏng, hối hả, và Khady lại bắt đầu chân nam đá chân chiêu phía sau anh ta mà lê tông trong bụi, tu từng hụm lớn xô đa, lưu giữ chóng vánh, trong trạng thái hãi hùng đậm đặc, minh mẫn, những mùi biển thối rữa xa xa, những mặt tiền đổ nát kiểu cô chưa bao giờ trông thấy của những ngôi nhà đồ sộ ban công xiêu vẹo, trang trí bằng những hàng cột nhỏ xập xệ mà dưới ánh ngày tàn, dưới màu hoàng hôn tím tái nom như mang vẻ của những ống xương rã rục đỡ lấy thân thể một con thú lớn tiều tụy, rồi mùi hôi tanh của cá thối nồng nặc hơn khi người đàn ông rẽ quặt về phía một trong những con quái vật đang đà ngã đổ ra ấy, đẩy cửa đưa Khady vào một cái sân nơi thoạt tiên cô chỉ trông thấy một khối thù lù những túi xách với ba lô hơi sẫm hơn ánh ngày tàn và màu hoàng hôn tím tái.

Rồi cô thấy nổi lên giữa đống ngổn ngang hành lý những gương mặt bị đêm tối tẩy mờ, không tuổi tác vạch nét, của những đàn bà, đàn ông, trẻ nhỏ ngồi trong một sự im lặng mà năm thì mười họa một tiếng ho, một hơi thở dài mới đến xuyên thủng.

Gã đàn ông thì thào bảo cô ngồi xuống nhưng Khady cứ đứng gần cánh cửa họ vừa bước qua, không phải muốn cưỡng lại điều anh ta ra lệnh, mà bởi vì, trong nỗ lực kinh hồn ép cái tâm trí chưa thuần hóa, lơ vơ, sợ sệt của cô ghi nhận rồi gắng diễn giải, bằng những phương tiện sơ sài thuộc sở hữu của nó, những nguồn tham chiếu hạn hẹp mà nó có, điều mắt cô thu nhận, trong cái nỗ lực kinh hồn đó của ý chí và trí tuệ thân người cô bất động, chân cứng đơ, đầu gối biến thành hai cái ụ co lại rắn đanh như hai cái mấu trên một cây gậy.

Giữa cô và những người này có một mối liên hệ đơn giản, bởi cô có mặt cùng lúc với họ trong khoảnh sân này.

Nhưng bản chất và động cơ của mối liên hệ đó là gì, rồi tình cảnh đó có tốt cho cả họ lẫn cô không, rồi cô làm thế nào để xác định một tình cảnh tồi tệ, rồi cô có được tự do sở hữu chính con người mình không?

Việc cô có khả năng thầm lập hình những câu hỏi như thế làm cô sững sờ và luống cuống.

Tâm trí cô vận động, sục sạo, khổ sở vì phải động não nhưng tiến trình khổ ải này trong cô mê hoặc cô và không làm cô khó chịu.

Người đàn ông không nằn nì bảo cô ngồi xuống.

Cô cảm nhận được mồ hôi anh ta tanh nồng mùi sắt, cùng những xung năng như được tích điện của trạng thái kích động căng thẳng trong anh ta.

Lần đầu tiên anh ta gác cặp kính râm lên trán.

Trong ánh nhá nhem đôi mắt đen thẫm của anh ta nom tròn xoe và lấp lánh.

Nỗi lo sợ lúc trước lại túm lấy cô, nỗi sợ người đàn ông có dây mơ rễ má gì đó với lũ quạ.

Cô liếc mắt về cái khối lờ mờ hộp lẫn người nằm ngồi lổn nhổn mà cô chỉ hơi ngạc nhiên thấy từ đó dâng lên những đôi cánh có thể nhìn ra trong đêm nhờ đường viền màu trắng hoặc nghe những đôi cánh viền trắng này vỗ phần phật bên những mạng sườn vô hình, nhưng liền cảm thấy trong chính nỗi sợ kia âm mưu một vụ đào thoát, trốn chạy của tâm trí cô về phía những xứ sở nhợt nhạt và mơ mộng và cô độc vừa mới rời bỏ, mới sáng nay thôi, và gò mình đẩy lùi nỗi sợ và chỉ lưu tâm đến thực tại tức thời, đến sự uy hiếp cận kề mà cô thấy lấp lóe trong cái nhìn long lanh của người đàn ông, trong tiếng rít hau háu của giọng anh ta sách nhiễu, đòi hỏi chuyện tiền nong.

- Giờ thì trả tiền tôi đi, cô phải trả công cho tôi!

Và anh ta quy vẻ im lìm, thiếu vắng phản ứng của Khady vào sự từ chối đưa ra thứ anh ta muốn, cô đột nhiên ý thức rõ mồn một về điều đó - cô để đầu gối chùng xuống, cúi mặt và mở hé miệng thành một kiểu nụ cười hòa hoãn mà tuy vậy chưa chắc anh ta đã nhìn ra.

Cô nghe mình, như từ rất xa vọng về, oàng oạc - không phải cô đang hơi nhại lại giọng người đàn ông sao?

- Trả công ấy à, sao tôi lại phải trả công cho anh?

- Này, thỏa thuận đàng hoàng rồi đấy nhé, tôi đưa cô đến tận đây cơ mà!

Cô đột ngột xây lưng về phía anh ta, lần tay dọc xuống bụng, mò mẫm rút ra năm tờ tiền nóng hổi và ẩm nhoẹt, nát mềm chẳng khác gì những miếng vải vụn.

Cô xoay người lại và luồn mấy tờ tiền vào tay người đàn ông.

Anh ta đếm mà không nhìn.

Anh ta hừ hừ thỏa mãn, nhét tiền vào túi quần jean và Khady ngay lập tức tiếc rẻ, thấy anh ta dịu lại rõ chóng vánh, là đã đưa tận ngần ấy cho anh ta.

Cô mơ hồ cảm thấy giờ thì cô sẵn sàng hỏi không phải tên thành phố anh ta đã đưa cô tới cũng không phải tên địa điểm họ đang đứng đây mà hỏi lý do cái hành trình kia, cảm thấy cô đủ khả năng lắng nghe anh ta rồi cố gắng rút ra từ đó một chỉ dẫn, nhưng sự ghê lợm kìm giữ cô trước ý nghĩ lại phải mở lời với anh ta lần nữa, thu nhận giọng chính mình rồi giọng anh ta đầy âm họng rèn rẹt nhắc cô nhớ đến tiếng rít của bầy chim hung hăng, loang lổ đen trắng và cánh viền trắng.

Nhưng anh ta đã quay gót bỏ đi khỏi sân.

Trong khi cả ngày ròng rã cô chịu không biết anh ta là cai tù hay thiên thần hộ mệnh, đáng sợ hay từ tâm, trong khi cô sợ khám phá ra đôi mắt anh ta, thì sự biến mất của người đàn ông chặn đứng cái dòng bình thản, chuyên chú và mê mải của suy nghĩ cô vừa thuần phục và phân luồng và Khady lại chìm vào đám sương mù phảng phất bồn chồn bủa ra từ những mơ màng đơn điệu của cô.

Cô thả mình xuống đất, cuộn tròn người trên cái bọc.

Vật vờ nửa tỉnh thức nửa mộng du cô cứ lịm đi như thế, gần như vô thức về mọi thứ bao quanh và chỉ bắt được cảm giác nóng, rồi đói, rồi khát mà cô thấy dâng lên từ tận cùng tình trạng trơ ì đứt quãng vì những cú giật mình thắc thỏm, cho đến lúc một chuyển động nhốn nháo đột ngột buộc cô ngẩng đầu rồi nhảy dựng lên.

Những người ngồi trong sân đã đứng cả dậy khi một tốp đàn ông, Khady vụt phỏng đoán, bước vào.

Những tiếng rì rầm làm chộn rộn đám đông trước đấy im phắc như tờ.

Bóng tối thăm thẳm, nặng trĩu.

Khady cảm nhận những dòng mồ hôi chảy dọc cánh tay, giữa hai bầu vú, chỗ khoeo gối đã gập lại.

Những giọng nói cộc lốc, cố tình gằn xuống, vọng đến chỗ cô từ phía ba hay bốn người vừa bước vào, và mặc dù cô không nắm bắt được điều họ nói, hoặc bởi cô đứng quá xa, hoặc bởi họ nói một thứ tiếng xa lạ với cô, Khady vẫn hiểu, bằng vào những tiếng lao xao rối rít, lo lắng, inh tai quét qua đám người, rằng cuối cùng cũng xảy ra điều những người trong sân ngóng đợi.

Một tiếng vo vo làm đầu cô ù đặc.

Cô nhặt cái đãy lên, liêu xiêu đi theo dòng người chậm chạp tiến ra cửa.

Vừa ra đến ngoài con phố ngập cát, sáng lờ mờ dưới mảnh trăng lưỡi liềm mỏng tang, im lặng đã lại ụp xuống tốp người lúc này âm thầm tự tổ chức đi thành hàng một, bởi ngay cả bọn trẻ cũng nằm im thít trên lưng mẹ, theo sau toán đàn ông dẫn đầu đã cắt đứt sự chờ đợi dằng dặc trong sân.

Văng vẳng tiếng chó sủa hủng hoẳng đằng xa.

Đó là, cùng với tiếng vải cọ sột soạt, tiếng tông lê lệt bệt trên cát, âm thanh duy nhất của đêm.

Những ngôi nhà cuối cùng mất dạng.

Khi đó cô cảm thấy đôi đế tông nhựa mỏng của mình lún vào lớp cát sâu, bề mặt vẫn ấm mà bên dưới lạnh toát, và bước đi của những người xung quanh cô chùng lại, bị cản trở vì những khối cát mịn níu giữ cả tông cũ lẫn giày há mõm và bỗng đâu làm tê cóng ngón chân, mắt cá trong lúc thái dương còn đẫm mồ hôi.

Cô cũng nhận ra như là tiên đoán được, như là trước cả khi chuyện xảy ra, điểm chót của sự lặng lẽ cẩn trọng, ngầm định đã thắng thế trên phố, cô phỏng đoán, qua sự run rẩy se sẽ, những hơi thở gấp gáp hẳn lên làm rùng rình làn sóng nhịp nhàng của đám đông đang chuyển động, rằng đối với nó hiểm họa, dù có là gì đi nữa, bị nghe thấy, bị phát giác, đã trôi qua, hoặc cũng có thể sự căng thẳng đã đạt đỉnh nên giờ đây khi người ta sắp với tới biển thì vấn đề kìm nén đơn giản là có thể bị lãng quên, vứt bỏ.

Những tiếng kêu than loang rộng ra mà Khady không hiểu được gì, họa chăng là nỗi bồn chồn ghê gớm pha nhòe âm điệu của chúng đi.

Một đứa trẻ òa khóc, rồi một đứa khác.

Phía trước những người đàn ông dẫn đầu nhóm dừng lại, gào lên ra lệnh bằng giọng sùng sục, cắm cảu.

Bọn họ bật đèn pin lần lượt huơ huơ trên các khuôn mặt như truy tìm những nét đặc biệt, lúc đó cô thấy hiện ra, dưới những vệt loang loáng bất thần lóe lên của một ánh sáng trắng lòa dữ dội, những khuôn mặt bị chói, mắt nhắm hờ, từng gương mặt một của đoàn người cho đến lúc đó cô mới chỉ xem xét tổng thể.

Tất thảy đều trẻ măng, khoảng tầm tuổi cô.

Một người đàn ông, vẻ trầm lặng, buồn bã, khiến cô thoáng nghĩ đến chồng.

Khuôn mặt cô cũng dạo qua dưới luồng ánh sáng thô bạo và cô nhủ thầm: Phải, ta đây, Khady Demba, đây, vẫn hân hoan được phát âm tên mình trong câm lặng và cảm thấy nó hòa hợp hoàn toàn với hình ảnh cô mường tượng, cụ thể và như ý, về khuôn mặt chính mình, cũng như với trái tim Khady, thứ làm tổ trong cô và ngoài cô ra không ai có thể đặt chân vào.

Nhưng bây giờ thì cô run sợ.

Cô nghe được tiếng sóng xô ngay sát gần, cô nhìn ra những vệt sáng khác, bớt rỡ ràng hơn, vàng vọt hơn và chờn vờn, từ phía biển.

Chao, cô sợ đến rủn người.

Trong nỗ lực hồi tưởng quay cuồng, cô rối rít tìm cách gắn kết điều trông thấy và nhận thức được, những quầng sáng đong đưa, tiếng sóng xô cuộn ầm ào, đàn ông đàn bà lẫn lộn túm tụm trên cát, với điều gì đó từng nghe thấy ở nhà chồng, ngoài chợ, trong sân ngôi nhà cô đã sống, trước đó nữa khi cô còn trông coi quầy giải khát và tối ngày chỉ đăm đắm nghĩ đến đứa bé cô mong hoài thai đến tột cùng.

Tuồng như cô có thể nhớ lại một mẩu hội thoại, một vài lời từ đài phát ra, bắt được giữa đà vang vọng và mơ hồ xếp lại trong ta giữa các thông tin vô tích sự nhưng một ngày nào đó sẽ bổ ích chưa biết chừng, tuồng như cô tỏ tường mà không để tâm, không cho là quan trọng, tại một giai đoạn nào đó trong đời, ý nghĩa của sự hội tụ những yếu tố như thế (đêm đen, ánh đèn chập chờn, cát lạnh, những khuôn mặt ưu tư) và tuồng như cô vẫn biết song những trì độn trong cái đầu ngang bướng ngăn cô xâm nhập vùng kiến thức hỗn độn và ít ỏi mà có lẽ, chắc chắn như thế, cảnh tượng cô đang sống đây có liên quan.

Chao, cô sợ đến rủn người.

Cô cảm thấy bị đẩy sau lưng, bị kéo đi bởi bước chuyển mình đột ngột của đám người tiến về phía rì rào tiếng sóng.

Đám người càng ra sát biển thì những gã đàn ông cầm đèn pin càng gào thét giục giã và căng thẳng.

Khady cảm thấy nước ngập qua tông.

Rồi cô nhìn rõ nét các vệt ánh sáng dập dờn trước mặt, hiểu là chúng chiếu ra từ những ngọn đèn móc vào mũi trước một con thuyền, khi đó cô nhận ra, như thể cần nắm bắt đó là cái gì trước đã rồi mới trông thấy nó, hình dạng một chiếc thuyền lớn giống những chiếc cô vẫn rình chờ quay trở về khi bà sai cô, hồi còn bé con, ra mua cá ngoài bãi biển.

Những người đi trước cô lội ào xuống nước, giơ cao hành lý trên đầu, rồi leo lên thuyền, được những người đã ở trên đó kéo lên, dưới ánh sáng vàng vọt, tù mù, lay động, Khady có thể nhìn ra mặt họ, trầm mặc, lo âu, trước khi thấy chính mình loạng choạng tiến tới trong làn nước buốt lạnh, lẳng cái đãy vào trong thuyền, để những cánh tay nhấc lên cho đến khi vào được lòng thuyền.

Đáy thuyền lấp xấp nước.

Cô quắp chặt cái đãy, co người nép sát vào một mạn thuyền.

Một thứ mùi khó xác định, thối mục, từ gỗ bốc ra.

Cô cứ ngồi như thế, ngây dại, bàng hoàng, trong khi số người tiếp tục trèo vào thuyền đông đến nỗi cô sợ bị bóp nghẹt, đè bẹp đến nơi.

Cô đứng dậy, lắc lư.

Phát hoảng, cô thở lấy thở để.

Cô kéo tà váy ướt sũng lên, vắt một chân qua mạn thuyền, túm lấy cái đãy, rồi nhấc nốt chân kia.

Một cơn đau khủng khiếp xé rách bắp chân phải của cô.

Cô nhảy ùm xuống nước.

Bì bõm lội về bãi biển, cô lao người chạy trên cát, càng xa khỏi con tàu thì bóng tối càng quánh đặc lại, và mặc cho bắp chân làm cô đau thắt còn trái tim đập chao chác đến nỗi cô nôn nao trong dạ, ý thức rõ ràng, hiển nhiên, rằng cô vừa hoàn tất một hành động xuất phát chỉ từ đúng quyết định của cô, chỉ từ đúng ý nghĩ cô phác ra chớp nhoáng về lợi ích sống còn với mình là trốn khỏi con thuyền, làm lòng cô ngập tràn một cơn phấn chấn rạo rực, mãnh liệt, mê đắm, đồng thời tiết lộ cho cô hay là cô chưa bao giờ quyết định trọn vẹn như thế cho bất luận việc gì hệ trọng với mình bởi, chuyện lập gia đình, cô chỉ quáng quàng ưng thuận khi người con trai đôn hậu và ôn hòa ấy, bấy giờ còn là hàng xóm, hỏi cô về làm vợ, qua đó cho phép cô tách khỏi người bà chứ chắc chắn là không, cô nghĩ, nghẹt thở, vẫn không ngừng chạy, chắc chắn là không có cảm giác cô được tự định đoạt cuộc đời, ồ không, chắc chắn là không, hay cảm giác cuộc đời cô phụ thuộc vào các chọn lựa mà cô, Khady Demba, có thể đưa ra, bởi cô đã được chọn dưới tay người con trai đó may thay lại là người tốt, nhưng cô đâu biết thế tại thời điểm sự lựa chọn kia đặt vào cô, cô đâu biết thế khi, đầy hàm ơn, nhẹ vợi, chấp thuận được chọn lựa.

Kiệt sức, cô buông phịch người xuống bãi cát.

Cô đi chân không, tông đã tuột trôi đâu mất hoặc có lẽ đã mắc kẹt lại ở đáy thuyền.

Cô lần sờ bên bắp chân bị thương, cảm nhận vết thịt tướp qua các ngón tay.

Cô đoán mình đã mắc phải đinh khi vắt chân qua mạn thuyền.

Màn đêm đen thẫm đến mức máu trên tay cô nhìn cũng không ra khi giơ nó sát vào mắt.

Cô dụi tay vào cát một hồi lâu.

Thứ mà cô nhìn thấy, trái lại, đằng xa, xa hơn hẳn cái quãng hình như cô đã chạy, là những tia sáng vàng ệch lập lòe mà khoảng cách làm cho trở nên bất động và ánh sáng trắng mạnh mẽ của cây đèn pin xuyên qua bóng tối không gãy khúc, lia giật từng hồi bí hiểm.

* * *

Trước cả khi mở mắt, lúc hừng đông, cô đã nhận ra đánh thức mình không phải là nỗi bồn chồn hay cơn đau nhức của vết thương ở bắp chân mặc dù nó vẫn dội lên hay cường độ còn đang yếu ớt của ánh sáng mà là một cái nhìn đặt lên cô trong đó cô cảm nhận được vẻ khẩn khoản, trân trối, cảm giác nhồn nhột khó nắm bắt trên da thịt, đến mức cô giả như đang ngủ mất một lúc, mọi giác quan dỏng lên báo động, để cho mình có thời gian lựa ra một thái độ.

Bất thình lình, cô nhướng lông mi, ngồi bật dậy trên cát.

Cách cô vỏn vẹn vài mét một cậu thanh niên đang quỳ gối, không cụp mắt xuống khi cô liếc về phía cậu ta mà chỉ khẽ nghiêng đầu chĩa gan bàn tay ra ngụ ý cô không có gì phải sợ, trong khi cô soi xét cậu ta bằng một ánh mắt lướt nhanh, thận trọng và, tua lại trong tâm trí các hình ảnh của ngày hôm trước theo một xâu chuỗi và tốc độ mà cô cứ ngỡ tư duy của mình đã đánh mất thói quen để còn có thể tuân theo, nhận ra một trong những gương mặt cô đã thấy thấp thoáng, bợt bạt dưới chùm tia sáng của cây đèn pin, ngay trước khi leo vào thuyền.

Cậu ta nom trẻ hơn cô, tuổi quãng chừng đôi mươi.

Và với giọng gần như con nít, hơi lé thé, lanh lảnh, cậu ta hỏi:

- Sao, chị sao?

- Cám ơn, ổn cả, còn cậu?

- Ổn, cám ơn. Tôi là Lamine.

Cô lưỡng lự rồi, không gột bỏ hẳn khỏi giọng mình cái thoáng chút kiêu hãnh và gần như ngạo mạn, nói với cậu ta tên họ đầy đủ của cô:

- Khady Demba.

Cậu ta đứng dậy, lại ngồi gần cô hơn.

Bờ biển vắng tanh vắng ngắt, triền cát xam xám, la liệt những rác, nhựa, chai, túi thủng mà Lamine săm soi theo kiểu chăm chú lạnh te, mắt dừng lại, dửng dưng, trên từng thứ rác một chỉ để ước lượng khả năng sử dụng còn vớt vát được rồi chuyển ngay sang một thứ khác và ném thứ trước đó không chỉ vào quên lãng mà tuốt vào sự không tồn tại, đơn giản là không trông thấy nó nữa.

Ánh mắt đậu vào bắp chân Khady, cậu ta xếch ngược mép lên vì kinh hoảng, điều cậu ta vụng về che đi dưới một nụ cười phớt nhẹ.

- Chị bị thương ra trò đấy nhỉ.

Hơi ngại ngùng, đến lượt mình cô cũng ngó xuống nhìn.

Vết thương há hốc miệng đóng vẩy máu đen thẫm, dính đầy cát.

Cơn đau dai dẳng phát khóc như trỗi dậy dưới cái nhìn của cô và Khady để buột ra một tiếng rên.

- Tôi biết có thể lấy nước ở đâu, Lamine thông báo.

Cậu giúp cô đứng dậy.

Cô cảm nhận được sức lực bồn chồn, căng thẳng thường trực, trong thân thể cậu ta gầy lõ lẹo và rắn đanh, như cứng lại, chai đi bởi ngờ vực, cảnh giác, túng thiếu hay khả năng xóa sạch túng thiếu khỏi mọi cảm giác, tương tự việc cậu ta như gạt khỏi tầm nhìn, bằng cách phủ nhận chúng, mọi đồ vật chẳng có gì hay ho đáng để nhặt trên bãi biển.

Khady biết cơ thể mình gầy guộc và kháng cự nhưng không đến nỗi nhúng đẫm, như người cậu thanh niên, vào bể tắm băng giá của những hy sinh gò ép, thành thử lần đầu tiên trong đời cô có cảm giác mình may mắn hơn một cá thể xác định.

Cô rờ cạp váy để kiểm tra là cuộn tiền vẫn lận kỹ trong dây thun quần lót.

Rồi, khước từ sự trợ giúp của Lamine, cô bước đi bên cạnh cậu ta về phía dãy nhà và quầy hàng lợp tôn nằm dọc bờ biển bên kia đường viền rác cuối cùng.

Mỗi bước đi lại thúc cơn đau lộng lên.

Và bởi, đã vậy, bụng lại đói cồn cào, cô thèm đến cháy bỏng có ngay một thân thể trơ ì, tựa như khoáng chất không ham muốn chẳng nhu cầu, chỉ là công cụ phục dịch một ý định mà cô không biết gì song vẫn hiểu là mình sẽ buộc phải tìm cho ra bản chất của nó.

Ồ mà cô đã biết một điều, biết không theo kiểu quen thuộc, tức không biết là mình biết, mà theo kiểu có ý thức và rành mạch.

Mình không thể quay về nhà được, cô tự nhủ, thậm chí còn không băn khoăn, bởi chẳng ích gì, xem đó là điều tốt lành hay lại phát sinh một mối lo mới mà có cảm tưởng, suy nghĩ mạch lạc và bình tĩnh như thế, cô đã, theo một cách nào đó, đưa ra một lựa chọn.

Đến khi Lamine thổ lộ dự định của chính cậu ta, khăng khăng với cô, chất giọng hơi gắt đứt quãng vì những tiếng cười căng thẳng lục cục do cậu ta tìm không ra từ và vì thế mà có vẻ sợ không được nhìn nhận nghiêm túc, rằng cậu ta một là sẽ có ngày đặt chân lên châu Âu hai là chết chứ đừng mong có lối thoát nào khác cho cái vấn đề là chính cuộc đời cậu, Khady thấy rõ ràng là cậu ta chỉ qua đó làm nổi rõ lên ý đồ của cô mà thôi.

Bởi vậy, khi quyết định đi theo cậu ta, cô không mảy may làm lung lạc niềm tin rằng từ rày cô sẽ tự mình chèo lái cái cỗ xe trùng triềng, xiêu vẹo của cuộc đời cô.

Ngược lại là đằng khác.

Khi cậu ta dẫn cô, ở trung tâm thành phố, đến chỗ một vòi nước cho cô gột cát bám vào vết thương, rồi giải thích cậu đã nhiều lần tìm cách ra đi mà những tình tiết bất ngờ dớ dẩn có nghiêm trọng cũng có cứ ngáng chân cậu (như hôm trước, vẻ tã tượi của con thuyền đã xúi cậu từ bỏ) song giờ thì cậu hiểu biết tường tận về các hoàn cảnh này đủ để hy vọng có thể chống lại hay vòng tránh hay chấp nhận chúng không chút e sợ và chúng không đến nỗi là vô thiên lủng và cậu nghĩ mình đã kinh qua hoặc chiêm nghiệm trong tâm trí chẳng sót thứ gì, thì Khady đơn giản ghi nhận là cậu ta rành rẽ những chuyện cô hình dung còn chẳng ra và ở lại với cậu ta cô sẽ tranh thủ gom góp được mớ kiến thức ấy, thay vì tự lực cánh sinh vượt qua một chặng đường không sao mường tượng nổi để tìm đến chúng.

Thật lỗi lạc trong chính mắt cô là cô không tặc lưỡi: Dù gì, không đi với cậu ta thì mình làm được gì cơ chứ? mà lại nghĩ đến việc lợi dụng mối liên kết này.

Mắt tóe đom đóm vì đau, cô chùi vết rách ở bắp chân.

Hai miếng thịt nứt ra toang hoác.

Cô xé ra từ chân váy dùng làm đãy một dải vải rồi quấn chặt quanh bắp chân ép hai mép vết thương khít lại với nhau.

* * *

Cả mấy ngày tĩnh lặng và âm u sau đó, không khí vẫn xám ngoe ngoét, thế mà ánh sáng lại cứ rực rỡ, như thể biển cả lóng lánh các sắc kim loại đang phát tán ánh chì của nó.

Khady thấy mình như được trao cho một quãng tạm hoãn để hấp thu một lượng thông tin cô chưa bao giờ dung nạp được trong suốt hai mươi lăm năm tồn tại, mà lại kín đáo chứ không có vẻ lộ liễu gì là đang học hỏi, một kiểu thận trọng bản năng ngăn cô phơi bày cho Lamine thấy tầm vóc tình trạng mông muội của cô.

Cậu ta dẫn cô trở lại khoảnh sân từ đó nhóm của họ đã cất bước lên đường.

Người lại tụ họp ở đấy đông lúc nhúc và cậu thanh niên lân la từ người này sang người nọ gạ họ mua thức ăn hay nước uống rồi lẩn vào trong phố tìm nguồn.

Những thứ mang về cho Khady và bản thân, bánh mì kẹp trứng, chuối, cá nướng, cậu ta không bao giờ vòi cô trả tiền còn Khady cũng chẳng ngỏ lời bởi cô quyết không nhắc đến những việc chưa được chỉ mặt đặt tên, chỉ đáp gọn lỏn những câu hỏi cũng cụt ngủn y như thế, và do đó chẳng đả động gì đến chuyện tiền bạc vì Lamine không nói không rằng, song lại hỏi han theo kiểu ráo riết kìm chế ngay khi cậu ta vừa nhắc đến chuyến ra đi và các phương tiện thực hiện nó, kiểu chú mục mà cô cố khoác cho một vẻ bạc nhược, gượng ép, uể oải, và khi đó cảm thấy trùm lên mặt mình tấm màn khó đăm đăm bất khả xâm nhập vẫn cho cô núp bên dưới, hồi còn ở với nhà chồng, mà để lướt đi các vô-ý nghĩ lãnh đạm và lợt nhợt của mình.

Còn giờ thì tâm trí cô làm việc bén nhạy.

Có lúc nó rối tinh như mớ bòng bong, như chếnh choáng vì sự tinh thông của chính nó.

Lúc đó nó không còn biết chắc khuôn mặt trẻ trung nhiệt thành đằng trước là của người chồng Khady hay của một kẻ xa lạ mang tên Lamine cũng như các lý do đích xác khiến nó chớ có quên điều gì phát ra từ khuôn miệng có hơi thở nóng hổi, gần như bừng sốt kia, và bị cám dỗ khoét rỗng mình đi, quay trở lại trạng thái trước đây, khi nó không bị đòi hỏi gì ngoài việc đừng để chuyện đời thực nào di lụy đến thân.

Nhưng đó chỉ là những khoảnh khắc thoáng qua.

Khady nhớ kỹ để rồi, khi đêm xuống, nằm trong sân, sắp xếp các thông tin mới theo thứ bậc quan trọng.

Điều cần ghi lòng tạc dạ: chuyến đi có thể kéo ra ròng rã hàng tháng, hàng năm, như đã xảy ra với một hàng xóm của Lamine, ra khỏi nhà năm năm trời mới đặt được chân lên đất châu Âu (thứ đó, châu Âu, chính xác là gì, và nằm ở đâu, cô để sẽ học sau).

Cả điều này nữa: phải mua hộ chiếu ngay, Lamine biết một kênh chắc ăn.

Và nữa: giờ cậu thanh niên không muốn ra khơi từ bờ biển này.

Hành trình sẽ dài hơn, hơn gấp bội, nhưng cậu sẽ băng qua sa mạc đến một địa điểm nào đó cần phải trèo qua để vào được châu Âu.

Và rồi, và rồi, Lamine nhắc đi nhắc lại, khuôn mặt nhẵn nhụi hốc hác, loang loáng mồ hôi, thoắt cái đanh lại, bất cần, có bỏ mạng cậu cũng mặc nếu phải tính trả cả cái giá này để theo đuổi mục đích, nhưng cứ sống như cậu cho đến giờ, thì cậu không muốn nữa.

Dầu cho cứ mặc nhiên loại trừ khỏi các dữ liệu căn bản mọi thứ dính dáng đến đoạn đời trước đây của cậu thanh niên, dầu cho cố gắng không nghe cậu ta nữa lúc cô có cảm tưởng chuyện chẳng ích lợi gì mà chỉ khiến cô thương vay khóc mướn hay dùng dằng giữa bỏ với vương, thậm chí, không lý giải nổi, chất chứa trong lòng cô một nỗi đau đớn câm lặng như thể cậu ta làm hồi sinh các kỷ niệm xa xưa nhất của cô chứ không phải của cậu ta, Khady vẫn không ngăn được trí nhớ mình lưu giữ chuyện một bà dì ghẻ, người vợ mới bố cậu lấy về sau cái chết của mẹ cậu, đã đánh đập Lamine dã man đến mức làm cậu phát điên, trong bao năm ròng.

Cậu thanh niên vén áo phông chỉ cho cô thấy tấm lưng chằng chịt những vết sẹo hồng nhạt, khẽ phồng lên.

Cậu đã học đến trường trung học, thi trượt tốt nghiệp hai lần.

Nhưng cậu nuôi dưỡng, ái chà, chí khí học hành, cậu ao ước được làm kỹ sư, điều đó có nghĩa là gì nhỉ? Khady băn khoăn một cách bất đắc dĩ bởi cô đâu muốn quan tâm đến chuyện đó làm gì.

Được vài ngày khi cô định gỡ mảnh vải bó chân ra thì nó dính bết vào vết thương chặt đến nỗi cô phải giật lên, gây cho toàn bộ bắp chân một cơn đau xé thịt khiến cô không kìm lại được một tiếng kêu thất thanh.

Cô lấy một mảnh vải sạch khác quấn chặt vào chân.

Cô loạng choạng đi từ góc sân nọ sang góc sân kia trên bước chân tập tễnh, gắng gượng làm quen và vươn dậy trước chướng ngại này để cho tình hình mới, bước chân lề rề và cơn đau dai dẳng, trở thành một phần trong người mà cô có thể quên đi hoặc bỏ bẵng, xếp cùng với các hoàn cảnh, giống những câu chuyện nặng nề về quá khứ của Lamine ích lợi đâu không thấy chỉ thấy có nguy cơ kìm hãm hay đẩy chệch hướng cái quá trình phát triển vẫn còn non nớt, thiếu bền chắc của các ý nghĩ cô khi thọc vào đó những yếu tố gieo rắc bối rối và nỗi buồn khổ không cách gì kiểm soát.

Cũng theo cách ấy cô để cái nhìn của mình trượt đi trên khuôn mặt những người ngày ngày đổ về chen chúc trong sân - và ánh mắt cô, cô cảm nhận được điều đó, ơ hờ, lạnh lẽo, vắng bóng mọi khích lệ bắt chuyện dù nhỏ nhất, không phải cô e người ta sẽ hỏi thăm (điều này, cô không sợ chút nào) mà bởi tâm trí cô hoảng loạn trước viễn tượng đơn giản là người ta rồi sẽ kể lể tâm sự về những cảnh đời sóng gió, rối rắm, dài dặc và khó hiểu với cô, Khady, người khuyết những nguyên tắc mà người khác như cứ tự nhiên mà có để diễn giải sự đời.

Một hôm, cậu thanh niên dẫn cô len qua những con phố chật hẹp, ngập cát, vào một quầy làm đầu nơi một phụ nữ chụp ảnh mặt Khady ngay đằng sau.

Vài ngày sau cậu ta quay về cùng một quyển sổ màu xanh dương cũ mèm, nhàu nát, đưa cho Khady mà bảo từ giờ cô tên là Bintou Thiam.

Mắt cậu thanh niên đầy vẻ hãnh diện, đắc thắng và vững tin làm Khady khẽ chột dạ.

Loáng chốc cô thấy mình lại trở nên yếu đuối, lệ thuộc vào quyết định và hiểu biết của kẻ khác cũng như những ý định không thể đoán định họ nuôi dưỡng về cô, và thoảng qua trong cô, vì nỗi mệt mỏi phải sống, mối cám dỗ quy chịu sự lệ thuộc này, khỏi phải bận tâm suy tưởng chuyện gì nữa, lại để tâm thức mình lập lờ theo dòng chảy trắng nhờ màu sữa của mộng tưởng.

Hơi ghê sợ, cô định thần lại.

Cô gật đầu cảm ơn cậu thanh niên.

Những cơn đau nhức dữ dội ở bắp chân làm cô lơ đãng.

Song, mặc dù vẫn định bụng tránh nói chuyện tiền nong trước cậu ta, cô không thể bơ vấn đề này đi được nữa, và việc Lamine mua hộ chiếu cho cô, cư xử cứ như cô rõ là không xu dính túi hay sẽ trả sau, bằng cách này cách khác, làm cô căng thẳng đến mức có lúc cô những mong thấy cậu ta biến mất tăm mất dạng, bay hơi khỏi đời cô đi cho rồi.

Thế mà cô lại quyến luyến khuôn mặt hồ hởi, giọng nói còn chưa vỡ của cậu ta.

Cô bắt gặp mình vui vẻ ngắm nhìn cậu ta, gần như là một niềm thích thú dịu ngọt khi cậu, nhảy chân sáo trên sân giống những chú chim nhẹ nhõm cẳng dài lỏng khỏng cô nhớ hồi còn nhỏ đã thấy ngoài bãi biển và giờ thì nghĩ là mình không biết tên (bởi hiện giờ cô có thể nhìn nhận là vật nào vật nấy đều có tên gọi mà cô lại không biết, cô ngượng nghịu nhận ra mình đã nghĩ chỉ những điều mình biết mới có danh xưng), xông xáo chuyển từ nhóm này sang nhóm khác, chuyên chú vào công chuyện làm ăn trong một vẻ hăng hái ngây thơ, con trẻ, chiếm trọn lòng tin.

Ở cậu có một trực cảm đặc biệt.

Cô bắt đầu thấy thời gian dài thê thiết nhưng không khắc nào nghĩ đến chuyện càm ràm, thì cậu ta thông báo là hôm sau sẽ lên đường, cứ như, cô nghĩ, là đoán được nỗi phiền muộn cô chớm cảm thấy mà không thực sự nhận ra và đã quyết định đấy là một việc tồi tệ - nhưng sao lại thế?

Điều đó có gì hệ trọng với cậu ta chứ?

Ồ, chắc rồi, cậu thanh niên là bạn cô.

Tối hôm đó, trong bóng đêm bao trùm khoảnh sân họ nằm, cô cảm thấy cậu ta xích lại gần, dè dặt, không chắc về phản ứng của cô.

Cô không đẩy cậu ta ra mà xoay người lại đầy khích lệ.

Cô kéo váy lên, vừa tụt quần lót vừa cẩn thận lận bó tiền vào trong lần vải, đằn chặt dưới đầu.

Đã nhiều năm rồi cô không ân ái, không một lần kể từ ngày chồng cô qua đời.

Và trong khi cô khẽ khàng vuốt ve tấm lưng rạch ngang rạch dọc của cậu thanh niên và cùng lúc ngỡ ngàng vì về sự nhẹ bỗng của cơ thể cậu ta, sự dịu dàng, tinh tế gần như thái quá (bởi cô chỉ thoang thoảng cảm thấy là cậu ta ở đó) ở cách cậu ta cử động trong cô, trở lại với cô như do phản xạ, do bị triệu về ngay khi có cảm giác về một thân hình bên trên người cô mặc dù thân hình ấy khác hẳn thân hình chắc nịch và đằm nặng của chồng cô, những lời khấn nguyện đậu thai một thời cô luôn miệng lẩm bẩm và đã kìm giữ cô cách xa mọi lạc thú có thể, xoay cô chệch khỏi sự tập trung cần thiết cho mọi kiếm tìm truy hoan.

Cô kịch liệt xua đuổi chúng đi.

Thế là một cảm giác dễ chịu, khoan khoái thân xác lan tỏa trong cô - không có gì quá ư mãnh liệt, không có gì giống với điều mà họ, các em chồng cô, thẽ thọt với nhau giữa những tiếng thở dài và những tràng cười khúc khích, nhưng Khady thấy hạnh phúc và đầy lòng biết ơn với cậu thanh niên.

Khi rời ra cậu ta vô ý va mạnh vào bắp chân cô. Một cơn đau bùng dậy dội phá ý thức của Khady. Cô thở hồng hộc, gần như xỉu đi.

Nghe thoảng bên tai tiếng thì thào lo lắng của Lamine, cô nghĩ, quằn quại đến nỗi gần như tách rời khỏi cơn đau và như là sửng sốt, như là xa lạ với chính cô đang đau thắt ruột thắt gan, cô nghĩ: Đã bao giờ có ai lo lắng cho mình như cậu ta đâu, cái cậu thanh niên trẻ măng này, mình may quá, thật đấy, may quá…

* * *

Trước khi trời hửng họ trèo lên một chiếc xe tải thùng trần trên đó người đã lèn chặt đến nỗi Khady thấy như không tìm ra nổi một kẽ hở dù nhỏ nhất để nhét mình vào.

Cô ngồi vắt vẻo trên một đống gói đãy, phía sau xe, cao ngất ngưởng trên hẳn tầm bánh xe.

Lamine dặn cô bám chặt vào dây chằng đồ để khỏi rơi xuống.

Cậu ta ngồi áp sát cô, cưỡi trên một thùng hàng, và Khady ngửi thấy mùi chua chua, nồng nồng của mồ hôi cậu ta hòa lẫn với mồ hôi mình qua cánh tay hai người dán chặt vào nhau.

- Chị có ngã lái xe cũng không dừng đâu và chị sẽ chết trên sa mạc đấy, cậu thanh niên thì thào.

Cậu ta đã giao cho cô một túi da đổ đầy nước ấm.

Khady đã thấy cậu ta dúi cả một bọc tiền cho lái xe mà giải thích mình trả cho cả phần cô, rồi cậu ta giúp cô leo lên xe, do cô không đủ khả năng, với cái chân trở nên nặng như đeo đá, tự mình trèo lên.

Sự khấp khởi kìm nén, che giấu dưới những cử chỉ cụ thể đến tỉ mẩn (như kiểm tra đi kiểm tra lại xem nắp túi nước đã vặn chặt chưa) cùng những dặn dò nhắc tới nhắc lui bằng giọng lẩm nhẩm ề à (bám chặt vào, chị có ngã lái xe cũng không dừng lại đâu, rồi chị sẽ chết trên sa mạc mất) mà cô vẫn đoán ra qua những nét động đậy rất khẽ trên mặt Lamine, sự nồng nhiệt hơi chếnh choáng ấy lan cả sang cô, thành thử cô không hoảng sợ hay sượng sùng khi thấy nhất cử nhất động của mình đều được cậu thanh niên phụ giúp và sự đỡ đần cậu ta mang đến, đan hai tay vào nhau cho cô đặt chân vào rồi mạnh mẽ nâng lên để cô với tới mỏm thành xe, không hề phủ nhận ý niệm cô đang có về sự độc lập của chính mình, sự vượt thoát khỏi mọi ý chí của kẻ khác liên quan đến mình, cũng như cô quyết không nhìn thấy trong số tiền Lamine đã trả lái xe cho cô điều gì can hệ tới trách nhiệm của chính bản thân cô.

Chuyện đó không được dây dắt hậu quả nào cho Khady Demba.

Nếu Lamine cứ thích đóng vai trò mấu chốt trong cuộc truy tìm tự do của cô, thì cô rất lấy làm cảm kích - phải, sự mến thương cô dành cho cậu thanh niên lớn lao và chân thành nhưng không làm cho cô mắc món nợ nào cả.

Đầu cô khẽ quay cuồng.

Cơn đau thấu xương, lúc này chẳng chịu nguôi dịu đi chút nào, hòa lẫn với niềm vui, cứ như thể chính sự hân hoan cũng làm cô đau nhức dữ dội.

Khi chiếc xe lao đi, cơn xóc làm cô mất thăng bằng.

Lamine túm lấy cô vừa kịp lúc.

- Bám chắc, bám chắc vào, cậu ta gào bên tai cô, và cô có thể thấy sát sạt gương mặt gầy gò hốc hác ửng hồng dưới rạng đông, đôi môi bợt bạt, nứt nẻ cậu ta liếm đi liếm lại cho ướt, cặp mắt hơi hoang dại hơi nhớn nhác, giống y, cô nghĩ, đôi mắt cô đã có lần trông thấy, tối sầm và hoảng loạn, của một con chó to màu vàng lợt mà các bà ngoài chợ dồn về chân tường và đang lăm le gậy gộc bắt nó trả giá cho một vụ bắt trộm gà - giống đôi mắt chó đầy ắp nỗi khiếp nhược ngơ ngác đã gặp cái nhìn của Khady và do đó chạm vào trái tim lạnh nhạt, đờ đẫn của cô, làm nó rung động mất một lúc vì cảm thương và hổ thẹn.

Có phải vì cô mà Lamine sợ chết khiếp như thế không?

Cô khẽ nhích khỏi khuôn mặt bừng bừng đó, cảm nhận một hơi nóng gần như không chịu nổi trên da thịt mình.

Bám chặt vào dây rợ, cô nhìn các căn nhà cuối cùng thưa dần rồi biến mất dọc đường.

Có phải vì cô mà cậu ta sợ chết khiếp như thế không?

* * *

Cô rồi sẽ nhớ, không đắng gợn, trong một nỗi buồn rầu lãnh đạm, những săn sóc Lamine đã dành cho cô.

Mọi chuyện, cô sẽ nhớ mà không bao giờ cho là cậu ta rắp tâm lừa mình, và nỗi buồn bã xa vời man mác trong lòng khi cô nghĩ lại chuyện cậu ta vì cô mà lo toan bươn bả liên quan đến cậu ta hơn là đến cô - chính số mệnh của cậu thanh niên mới làm cô xao lòng đến mức ứa ra đôi giọt lệ dè sẻn và buốt lạnh, trong khi cô xem xét thân phận mình theo kiểu trung dung, thậm chí hời hợt, như thể cô, Khady Demba, chưa từng đặt vào cuộc đời cùng một lượng hy vọng với Lamine, chẳng có lý gì phải thở than là đã mất tất cả.

Cô có mất gì to tát đâu, cô nghĩ ngợi - rồi lại nghĩ, với lòng kiêu hãnh bất tận, sự tự tin kín đáo không gì lay chuyển: mình là mình, Khady Demba, trong lúc, cơ đùi đau nhức, âm hộ phồng rộp nhói buốt còn âm đạo rát bỏng, xót xa, mỗi ngày nhiều lần cô nhấc mình khỏi cái thứ gọi là đệm, tấm mút xám ngoét hôi mù trong nhiều tháng ròng sẽ là nơi làm việc của cô.

Cô có mất gì to tát đâu, cô rồi sẽ nghĩ.

Bởi sẽ không bao giờ, ở tột cùng sầu não và kiệt quệ, cô tiếc nhớ quãng đời khi tâm trí cô cứ dật dờ giữa không gian chật hẹp, mịt mù, vây bủa và hủy hoại của những mơ màng bất động, thời cô còn sống cùng nhà chồng.

Cô cũng sẽ không luyến tiếc nhiều hơn cái thời có đôi có lứa, khi ý nghĩ nào cũng chỉ xuất phát từ nỗi ngóng chờ đậu thai.

Thẳng thừng ra, cô sẽ không luyến tiếc gì cả, toàn tâm toàn trí chìm đắm trong thực tại dẫu khốc liệt vẫn được cô hình dung rõ ràng, áp vào nó một kiểu tư duy đầy thực dụng và kiêu hãnh (cô sẽ không bao giờ hổ thẹn hão huyền, cô sẽ không bao giờ lãng đi cái giá trị người của cô, Khady Demba, chính trực và quả cảm) và, trên hết, như một giai đoạn chuyển tiếp, tin tưởng rồi quãng thời gian khổ ải ấy sẽ đến hồi kết thúc và cô chắc chắn sẽ không được bù đắp (cô không thể nghĩ là lại được người ta nợ món gì vì đã sầu khổ) nhưng đơn giản sẽ chuyển sang một thứ khác cô vẫn chưa biết nhưng lại tò mò muốn biết.

Còn chuỗi sự kiện đã xô đẩy họ, cô và Lamine, giạt đến đó, cô vẫn nhớ như in trong đầu và cố gắng thấu hiểu một cách bình thản, lạnh lùng.

Sau hành trình kéo dài một ngày một đêm, xe tải dừng lại trước một cửa khẩu.

Tất cả các hành khách lũ lượt xuống xe, xếp thành hàng rồi xuất trình hộ chiếu cho những quân nhân thét lên một tiếng, đúng một tiếng, mà Khady hiểu rõ dù đó không phải là ngôn ngữ của cô.

Tiền.

Với những người giơ cao tay, ngửa lên trời, ngụ ý mình trắng trơn hoặc những người rút từ túi ra quá ít, họ quật những cú dùi cui mạnh đến nỗi vài người ngã lăn ra đất, bất tỉnh nhân sự, có khi còn bị nện bồi bởi một tên lính như choáng váng vì thịnh nộ trước những nỗ lực đấm đá và công sức mà việc này đòi hỏi.

Cả người Khady lên cơn run lẩy bẩy.

Lamine, đứng bên cạnh, bóp nhẹ vào tay cô.

Cô có thể thấy quai hàm cậu thanh niên giật giật như thể răng cậu đập vào nhau phía sau đôi môi mím chặt.

Cậu chìa hộ chiếu cho tay quân nhân cùng vài tờ tiền cuộn lại và trỏ vào Khady, rồi chính mình.

Gã đàn ông nhón mấy tờ tiền, khinh khỉnh.

Hắn ta lẳng tiền xuống đất.

Hắn ta ném ra một mệnh lệnh và một tên lính nện vào bụng Lamine.

Gập người làm đôi, cậu thanh niên khuỵu xuống, không một tiếng kêu, không một lời rên rỉ.

Tên lính rút ra một con dao, nhấc một chân Lamine lên và lia một nhát xẻ đôi đế giày cậu ra.

Hắn ta thò một ngón tay vào vết rạch, rồi tiếp tục làm y như vậy với chiếc giày còn lại.

Và khi Lamine; gần như ngay tức thì, cứ như lả đi còn nguy hiểm hơn là đối diện với kẻ thù, đứng thẳng dậy, loạng choạng, hai đầu gối xương xẩu va vào nhau, Khady thấy từ dưới đế giày cậu rỉ ra hai dòng máu mà lớp bụi hau háu uống ngay.

Tay quân nhân chỉ huy tiến lại gần cô.

Khady chìa quyển hộ chiếu Lamine đã đặt làm cho cô.

Tâm trí minh mẫn mặc dù không ngăn được cả người run như cầy sấy, cô thò tay vào cạp váy, rút ra tệp tiền mỏng, giắt kỹ trong dây thun quần lót, thấm đẫm mồ hôi, giống hệt một nùi giẻ xanh lét, vừa nhẹ nhàng, kính cẩn đặt vào tay gã đàn ông vừa nép sát vai mình vào vai Lamine để tỏ rõ họ đi cùng nhau.

* * *

Giờ thì đã nhiều tuần lễ, cô không biết đúng ra là mấy tuần rồi, họ lưu lạc đến thành phố sa mạc này, không phải thành phố nơi tên lính đã khía đôi gan bàn chân Lamine mà một thành phố khác, xa điểm xuất phát của họ hơn, chỗ một xe tải đổ họ xuống khi đã vượt qua ải kiểm tra đầu tiên.

Những hành khách còn dư tiền, do đã cất giấu rất khéo hoặc, vì những lý do khó hiểu, không bị lục lọi, đánh đập, có thể trả thêm tiền cho lái xe mà tiếp tục lên đường.

Nhưng cô, Khady Demba, Lamine, cùng vài người nữa, thì phải dừng lại đó, tại thành phố bị cát lấn lướt này, nơi có những mái nhà lúp xúp màu cát, những con phố và những khu vườn cát.

Đói lả, suy kiệt, họ nằm lăn ra ngủ trước cái chỗ như là bến xe nơi xe tải bỏ họ lại.

Những chiếc xe khác chờ chực, sẵn sàng xuất phát với những thùng chất đầy hành khách.

Họ tỉnh dậy lúc trời hửng sáng, tê cóng vì lạnh, cát vùi kín người và bắp chân Khady gây cho cô một cơn đau nhức nhối đến nỗi cô ngỡ như, qua những hình ảnh chớp nhoáng, điều đó không thể nào có thật, hoặc bởi cô đang giãy giụa trong cơn ác mộng tàn bạo nhất đời cô, hoặc bởi cô đã chết và phải hiểu rằng chính nó, cái chết của cô, mới là nỗi đau đớn thể xác khôn kham, âm ỉ, thường trực.

Miếng vải cô lấy băng bó bắp chân mấy ngày trước như ăn khảm vào vết thương.

Nó nhoe nhoét dưới những hạt cát, đẫm nhớt một thứ nước rỉ ra đỏ lợm, tanh tưởi.

Cô không đủ sức giật nó ra mặc dù biết mình cần làm như thế - cô chỉ có vừa đủ dũng khí xê nhẹ bên chân cứng đờ, ran lên cảm giác kiến bò.

Cuối cùng cô cũng đứng dậy, rũ cát bám vào đầu tóc, quần áo.

Cô tập tễnh tiến lên vài bước.

Những bóng người phủ cát di chuyển trên mặt đất.

Cô quay lại chỗ Lamine đang ngồi, chân không, mặt nghệt ra, trân trân nhìn gan bàn chân bị lưỡi dao của tên lính rạch đôi cùng lúc với đế giày.

Một lớp máu khô vạch một đường sẫm màu trên lớp da chai cứng, nứt nẻ.

Cô biết cậu thanh niên đang đau nhưng cậu ta sẽ không bộc lộ và sẽ không đời nào đả động đến vết thương, cô cũng biết đáp lại cái nhìn dò hỏi của cô sẽ chỉ là nét mặt cố tình ủ ê che lấp nỗi tủi nhục đi (ồ, cậu tủi nhục làm sao, cô buồn tiếc cho cậu làm sao và rầu lòng vì không thể gánh chịu hổ thẹn thay cho cậu, cô, người biết cách chịu đựng nó, trong sâu thẳm ít vì nó mà bị xáo động) bởi nếu không thì cậu giải thích thế nào cho lọt tai về chuyện xôi hỏng bỏng không đây, hay ít ra là về sự chậm trễ chưa gì đã giáng xuống chuyến bôn tẩu của họ đây, mà cậu thì cứ khăng khăng bảo đảm với cô là mình đã thông thuộc mọi trắc trở gập ghềnh trên đường đi lối lại?

Cô biết rõ điều đó, cô thấu hiểu và chấp thuận điều đó - nỗi nhục nhã vẹt rỗng cái nhìn của cậu ta, làm cậu ta trở nên không thể tiếp cận, khác một trời một vực với cậu thanh niên nồng nàn và thân thiện trước đây.

Hiểu cậu ta nên cô không oán hận gì cậu ta cả.

Điều tại thời điểm đó cô không hay biết, điều cô chưa có phương cách dự liệu và rồi sẽ dần hiện lộ trước suy đoán của cô, là cậu thanh niên hổ nhục tột cùng và vì hai lý do, cả chuyện xảy ra hôm trước lẫn một chuyện gì đó vẫn chưa xảy ra, chuyện gì đó mà đầu óc Khady, thiếu trải nghiệm chứ không đến nỗi khờ khạo, chưa có linh cảm nhưng cậu ta, cậu thanh niên, thì đã biết là sẽ ập xuống, đấy là vì sao, rồi sau này Khady sẽ nhận ra, cậu ta lại hổ thẹn trước cô, hổ thẹn vì mình biết còn cô thì không và hổ thẹn vì chính bản thân sự việc, đấy là vì sao cả con người cậu ta cứ xa lánh cô, đờ ra lo sợ và không muốn dây dưa gì với sự ngây thơ của Khady nữa.

Sau đó, cậu ta có nói điều gì cụ thể với cô không?

Cô không nhớ chính xác.

Tuy nhiên, có vẻ là không.

Họ chỉ lang thang vạ vật, lảo đảo mỗi người một phách (cậu thanh niên cố đặt xuống đất đúng mỗi mé ngoài bàn chân, còn cô, Khady, tránh tì bên chân đau yếu xuống và tiến lên bằng những bước cà giật tập tễnh) trên những con phố trĩu nặng vì không khí nóng nực khô rang và bụi ngầu, dưới vòm trời vàng khé màu cát, chói lòa.

Mái tóc cắt sát chân của Lamine, khuôn mặt và đôi môi nứt nẻ của cậu ta vẫn còn bám đầy cát.

Đờ ra, và để thoát khỏi cái không gian không có lấy một bóng râm, họ trú vào một quán cóc tường đất lùi xùi, không cửa sổ, trong cảnh tranh sáng tranh tối nhằn những mẩu thịt dê nướng khô xác và dai nhách và uống coca, cùng biết rằng mình chẳng còn sót lại lấy một cắc mà trả cho thứ đồ ăn kham khổ ấy và Lamine núp vào sự dửng dưng chua chát, xé lòng trong đó, một mình với điều nhơ nhuốc của mình, cậu ta có thể, chắc cậu ta tưởng vậy, ngăn nó truyền nhiễm sang Khady, cậu ta, người biết sẽ xảy ra chuyện gì và cô, chắc cậu ta tưởng vậy, vẫn mù tịt - nhưng cô đã linh cảm thấy nó trong khi, đang trệu trạo nhai nốt miếng thịt còn lại mà cô cố nuốt trôi cùng ngụm xô đa cuối cùng và bắt gặp đôi mắt hằn học, lim dim của người đàn bà đã dọn cho họ ăn, kẻ, nằm ngả ngốn trên cái ghế trong góc tối nhất, đang dò xét họ, cô và cậu thanh niên, thở phì phò, trong khi cô tự hỏi giờ thì họ sẽ làm thế nào mà trả tiền đây và khi cái nhìn ước lượng, soi mói, thiếu thân thiện của người đàn bà trả lời cô theo cách của mình.

* * *

Cô bám riết vào niềm tin, suốt quãng thời gian ấy, rằng chỉ mỗi thực tại của nỗi đau thân xác là cần xét đến.

Bởi thân xác cô đau đớn triền miên.

Người đàn bà bắt cô làm việc trong một căn phòng chật chội trông ra sân sau của quán.

Trên nền nhà lát gạch cứng, một cái đệm mút.

Đa phần thời gian Khady nằm dài trên đó, khoác một bộ đồ lót dài màu be, khi người đàn bà dẫn khách vào, thường là một thanh niên dáng chừng thảm hại, cũng giạt về thành phố sống lay lắt bằng nghề bồi bàn và lúc đặt chân vào căn buồng ngột ngạt nóng như thiêu thường ném ra những ánh mắt hốt hoảng liếc dọc liếc ngang khắp xung quanh, như bị mắc bẫy cái thứ là dục vọng của chính anh ta thì chẳng mấy, Khady mơ màng, mà chủ yếu là các thủ thuật của bà chủ chứa rán chèo kéo về tiệm từng người khách một.

Bà ta đi ra, khóa cửa lại.

Người đàn ông liền tụt quần với vẻ hấp tấp gần như bồn chồn, như thể vấn đề là hoàn tất mau chóng cho xong một phận sự nặng nề và mơ hồ đe nẹt nào đó, nằm đè nghiến lên Khady, cô banh rộng hết cỡ cẳng chân bị thương, hằng ngày được người đàn bà băng bó lại, sao cho tránh được mọi va chạm, và trong khi anh ta vừa xuyên vào cô vừa buột ra thường là một tiếng rên rỉ ngạc nhiên, bởi cơn ngứa ngáy chớm dậy làm bỏng rát và khô se âm đạo Khady hâm nóng ngay tức thì cơ quan sinh dục của khách, cô tập hợp mọi sức mạnh tinh thần chống lại các đợt tấn công dồn dập của cơn đau cứ thọc hết vào lưng, vào bụng dưới lại vào bắp chân cô, tự nhủ: sẽ có lúc việc này dừng lại thôi, và cảm thấy chảy tràn trên cổ, trên vồng ngực che hờ một nửa bằng đường viền đăng ten của bộ đồ đang mặc thứ mồ hôi lòng ròng của người đàn ông quyện lẫn với mồ hôi cô, lại tự nhủ: sẽ có lúc việc này dừng lại thôi, cho đến khi người đàn ông hùng hục kết thúc và, hộc ra một tiếng đau đớn và thất vọng, rút nhanh khỏi cô.

Anh ta gõ cửa và cả hai cùng nghe thấy tiếng chân rề rà ì ạch của người đàn bà đang đến mở cửa.

Vài người khách càm ràm, kêu là họ bị rát, là cô gái không được khỏe.

Và Khady nghĩ, ngạc nhiên: Cô gái, là mình đấy, phát buồn cười vì người ta gọi mình như thế, cô là Khady Demba với đầy đủ đặc tính của mình kia mà.

Cô nằm rốn thêm một lát khi hai người kia đã đi khỏi.

Mắt mở to, hơi thở từ tốn, cô săm soi, rất đỗi bình thản, các vết rạn trên mấy bức tường hồng nhạt, trần lót tôn, cái ghế nhựa trắng có cái đãy của cô đặt bên dưới.

Bất động hoàn toàn, cô lắng nghe mạch máu mình âm thầm, bình thản đập ình ịch bên mang tai và, cô chỉ cần nhúc nhích một chút xíu, tiếng lưng ướt đầm chun chút trên tấm đệm mút két mồ hôi cùng tiếng lép nhép rất khẽ ở âm hộ xót bỏng, và cô cảm thấy nỗi đau nhẹ nhàng thối lui, khuất phục trước sức mạnh thanh trẻ, mãnh liệt toát ra từ cái thể chất vững chãi và hăng hái của cô, rồi cô nghĩ, tĩnh tại, gần như thanh thản: sẽ có lúc việc này dừng lại mà, tĩnh tại, thanh thản đến nỗi khi người đàn bà quay lại không phải một mình như thói thường của bà ta, để lau rửa cô, chăm sóc cô, cho cô uống nước, mà đi cùng một người khách mới bà ta dẫn vào cùng nét mặt hối tiếc hoặc ăn năn hướng về Khady, cô chỉ còn cảm thấy một cơn mệt mỏi bất thần, một thoáng bấn loạn và nhu nhược, rồi lại bình thản nghĩ: sẽ có lúc việc này dừng lại thôi mà.

Người đàn bà, sau khi bắt Khady tiếp khách liên tục hết lượt này đến lượt khác, săn sóc cô đầy vẻ ân cần đượm tình mẫu tử.

Bà ta đi vào xách theo một xô đầy ắp nước mát và khăn tắm rồi dịu dàng lau rửa bụng dưới cho Khady.

Buổi tối, cả hai cùng ngồi ngoài sân và Khady ăn một bữa ngon lành có cháo ngô với thịt dê xốt rưới coca-cola, và cô để dành một phần cho Lamine.

Người đàn bà tháo dải băng cho Khady, bôi mỡ lên vết thương phồng rộp và tanh lợm, rồi bó lại dưới một lần vải sạch.

Và khi họ ngồi đó, nhàn tản trong không khí buổi tối ấm áp, no nê, và khi, nếu Khady quay lại phía người đàn bà, thấy dưới ánh hoàng hôn độc mỗi đường viền của một khuôn mặt tròn trịa và phúc hậu, thảng hoặc cô như quay ngược về thời thơ ấu tuy tàn nghiệt, u ám và mờ mịt nhưng vẫn có những khoảnh khắc gần như đầm ấm, khi tối tối Khady ngồi dưới chân bà trước hiên để bà chải đầu cho.

Lamine về ngay trước nửa đêm.

Cậu ta vào sân lầm lũi hệt như, Khady nghĩ bụng trong loáng chớp thương hại và ghê tởm, một con chó sợ ăn đòn đã đành một nhẽ nhưng còn sợ phải thấy cà mèn thức ăn rỗng không hơn - vừa khòng xuống vừa thoăn thoắt, lén lút và hau háu, và Khady cũng như người đàn bà giả tảng không thấy cậu ta, cô vì tế nhị còn bà kia thì vì khinh bỉ, và Lamine nhặt đĩa thức ăn đầy tú ụ đem vào buồng Khady nơi người đàn bà cho phép hoặc ít nhất cũng không cấm cậu ta về ngủ qua đêm, với điều kiện ngầm ẩn là cậu ta phải liều liệu mà cuốn xéo ngay lúc tảng sáng.

Trước khi về ngủ, người đàn bà đưa Khady một phần tiền kiếm được.

Đến lượt mình Khady cũng lui về, quay lại căn buồng hồng nhạt chiếu sáng bằng một bóng đèn tù mù ám bẩn treo lủng lẳng trên mái tôn.

Cô có cảm tưởng, cứ thấy Lamine, trước kia năng nổ là thế, giờ chồm hỗm trong một góc nhà lấy thìa cạo vét đĩa, là mọi nỗi đau lại tóm gọn lấy cô.

Bởi ngoài vẻ quang minh chính đại thoáng mệt mỏi của danh dự cô vĩnh viễn vẹn toàn và ý thức thoáng mệt mỏi về phẩm giá cô không bao giờ suy suyển thì cô có gì chống chọi lại nỗi hổ thẹn vô phương cứu chữa của cậu thanh niên đâu?

Có lẽ cậu ta thà thấy cô hổ nhục, tuyệt vọng còn hơn cũng nên.

Thế mà chỉ có mình cậu ta gánh chịu hổ nhục và tuyệt vọng và Khady cảm thấy cậu ta oán trách cô mà không nhận ra, bởi vậy cô những muốn cậu ta đừng có đêm đêm cứ chường mặt ở đấy mà chất đầy cái không gian chật hẹp bằng những cay cực, trách móc câm lặng, khuất tất và bất công của mình.

Cô cũng biết cậu ta hằn học với cô vì bây giờ cô từ chối ân ái với cậu ta.

Lý do cô viện ra cho chính mình và thông báo với cậu thanh niên là cơ quan sinh dục phồng rộp lở loét của cô cần được nghỉ ngơi.

Song, cô còn linh cảm thấy cả điều này nữa: Lamine hổ thẹn vì cô và cho cô cũng ngang như cho chính bản thân mình.

Điều đó làm cô bực bội.

Cậu ta lấy quyền gì mà gộp cô vào cái cảm giác đê hèn hoành hành trong lòng bởi cậu ta không có sức mạnh tâm hồn của cô?

Thế là cô không chịu để bị sờ mó, đụng chạm, chẳng ham chịu đau đớn để chiều lòng cậu ta.

Cô ngã vật ra tấm nệm, câm lặng, rã rời.

Cậu thanh niên có làm gì với những ngày dài vò võ một mình trong thành phố ngột ngạt, kiết khô, với cô cũng không đáng phải biết.

Cô cảm thấy về trên môi là một cái bĩu miệng cau có thế nào cũng làm nản mọi ý định bắt chuyện.

Trong khi các ngón tay cô máy móc chĩa lên tường rờ miết những khe nứt, những nốt xù xì và ngay trước khi giấc ngủ mang cô đi, một cái thảng thốt vui sướng hoang dại làm cả thân người mệt nhoài của cô rung lên cứ như thể, giả vờ lãng quên, cô chợt nhớ ra mình là Khady Demba: Khady Demba.

* * *

Một sáng nọ cô tỉnh dậy thì cậu thanh niên không còn ở đó nữa.

Lạ lùng thay, cô nắm bắt chuyện đã xảy đến trước cả khi để ý thấy sự vắng mặt của Lamine, vừa choàng tỉnh cô đã hiểu ra ngay và nhào về phía cái bọc buộc kỹ để dưới ghế giờ bị tháo tung, mở toang, lôi ra số vật dụng ít ỏi đựng bên trong, hai áo phông, một chân váy, một chai bia rỗng rửa sạch và, rên hừ hừ, đành phải ghi nhận điều mà chưa nhận ra đầu cua tai nheo gì cô đã hiểu ngay, tất cả tiền bạc của cô đã không cánh mà bay.

Mãi lúc đó cô mới thấy trong buồng chỉ có một mình cô.

Cô bật lên những tiếng khóc thút thít cùng quẫn.

Há hốc miệng, cô thấy mình ngạt thở đến nơi.

Vì đã thức giấc với niềm đinh ninh rằng một điều ác chống lại cô vừa được hoàn tất, liệu có phải cô đã nghe thấy điều gì trong đêm hay đã gặp những giấc mơ trùng khít với cái hiện thực rồi sẽ đến?

Cô ra ngoài, băng ngang sân tập tễnh mạnh đến nỗi bước nào cũng chực vấp ngã, lao bổ vào trong quán chỗ người đàn bà đang nhấm nháp tách cà phê sáng đầu tiên.

- Nó đi rồi, nó lấy của tôi hết trơn hết ráo rồi! cô kêu lên.

Người đàn bà ngó cô lạnh nhạt, giảo hoạt, thoáng chút thương hại xa vời.

Bà ta nhấp nốt cà phê trong vẻ mãn nguyện có phần bị phá bĩnh vì Khady ập đến, tróc tróc lưỡi vào vòm miệng rồi ậm ạch đứng dậy lại gần ôm lấy cô rồi vụng về đu đưa mà hứa hẹn sẽ không bao giờ bỏ rơi cô.

- Với những thứ tôi rinh về cho bà, Khady lẩm bẩm, thì khỏi lo đi.

Rã rời cùng cực, cô nghĩ thế là lại phải bắt đầu lại mọi thứ, chịu đựng mọi thứ và còn nhiều hơn thế bởi thịt da cô bầm giập tan nát cả rồi, vả chăng mới hôm trước thôi cô còn ước tính chỉ cần làm rốn đôi ba tháng nữa là đủ cho họ, cô và cậu thanh niên, tiếp tục cuộc hành trình.

Cậu thanh niên, chà, cô quên cậu ta rồi còn đâu.

Một thời gian sau cô sẽ không còn nhớ cả tên họ lẫn mặt mũi cậu ta nữa và ký ức cô lưu giữ về sự bội bạc này sẽ là ký ức về một chuyện tai bay vạ gió.

* * *

Khi nhớ lại đận ấy, cô sẽ tính tròn năm quãng thời gian trải qua giữa quán ăn và căn buồng phơn phớt hồng song cô biết có thể nó dài hơn nhiều và mình đã, cả cô nữa, lún chân ở thành phố hoang mạc này, như đa phần những người đàn ông tìm đến cô, những người lang thang vạ vật đã hàng năm ròng, đánh mất khả năng đếm chính xác thời gian, đổ về từ tứ xứ nơi thân bằng quyến thuộc chắc là tưởng họ đã chết vùi mất xác bởi, hổ thẹn về cảnh ngộ của mình, họ không dám đưa tin gửi tức, những người mang cái nhìn lờ vờ, lãnh đạm lướt qua đủ mọi vật mà không có vẻ gì là trông thấy.

Có lúc họ nằm thõng thượt bên cạnh Khady, thừ ra và không thể xâm nhập, những lúc ấy nom họ như quên bẵng đi vì sao họ lại đến đó hoặc cho rằng điều này vô nghĩa lý và oải mệt đến nỗi cuối cùng họ thà cứ nằm ì như thế, không ra thiếp ngủ cũng không ra thực sự là đang còn sống.

Ngày qua tháng lại, Khady cứ gầy mòn đi.

Càng lúc càng thưa khách, phần lớn thời gian cô ở lì trong bóng tối nhờ của quán cóc.

Mặc dù vậy tâm trí cô vẫn minh mẫn và dò xét, có lúc cô cảm thấy ngập tràn một niềm hân hoan ấm áp khi, một mình trong đêm, cô thầm thì gọi tên mình và một lần nữa thấy nó tương hợp hoàn hảo với con người cô.

Nhưng cô cứ hom hem và yếu lả đi còn vết thương ở bắp chân cô mãi vẫn chưa chịu lành.

Dầu sao rồi cũng đến một ngày cô thấy số tiền chắt chiu dành dụm có vẻ đã đủ để tính chuyện ra đi.

Bao tháng ròng cô mới ra phố lần đầu tiên, khập khiễng bước đi trong lò lửa, tìm đến bãi đỗ nơi xe tải khởi hành.

Ngày nào cô cũng quay lại, kiên trì, tìm hiểu xem giữa những đàn ông lúc nhúc ở đó mình nên móc nối với ai để leo được lên một trong những chiếc xe tải.

Và cô không còn sửng sốt về âm vang chát chúa, đanh thép từ giọng nói khắc nghiệt và vô tình của mình khi thăm hỏi bằng mấy từ tiếng Anh học mót ở quán, cũng không sửng sốt vì hình ảnh phản chiếu, trong gương chiếu hậu một xe tải, gương mặt hốc hác, xám xịt, bên trên xác xơ một túm tóc hoe đỏ, gương mặt có đôi môi mỏng dẹt đi và làn da khô mốc giờ là của cô và người ta không dám khăng khăng đoan chắc, cô nghĩ, là của phụ nữ, cùng cơ thể gầy chõ mà người ta cũng không khẳng định được và tuy vậy cô vẫn là Khady Demba, duy nhất và cần thiết cho trình tự an bài của vạn vật trên thế gian dù cho cô có ngày càng giống những con người vật vờ, đói khát, động tác lờ đờ lang thang khắp hang cùng ngõ hẻm trong thành phố, dù cho cô giống họ đến mức phải băn khoăn: Khác biệt căn bản giữa họ và mình là gì nhỉ? để rồi lích rích cười thầm trong bụng, thích chí vì đã tự chọc cười một trận ra trò: thì mình, mình ấy, là Khady Demba chứ còn sao nữa!

Phải, không điều gì còn làm cô ngỡ ngàng, không điều gì còn làm cô kinh sợ nữa, kể cả nỗi mỏi mệt vô bờ giáng xuống cô bất kể giờ giấc, đột nhiên làm cẳng tay cẳng chân gầy ngẳng của cô nặng trịch khiến khó khăn lắm cô mới đặt được bàn chân này lên trước bàn chân kia, hay đút được thức ăn vào miệng.

Cả điều đó nữa cô cũng đã quen rồi.

Giờ đây cô coi sự kiệt quệ này như là điều kiện tự nhiên của cơ thể cô.

* * *

Nhiều tuần sau, tình trạng yếu lả ngăn cô rời túp lều tranh vách nhựa cô đang nằm thõng thượt bên trong, giữa một khu rừng cô quên mất tên còn cây cối thì hoàn toàn xa lạ.

Cô không biết mình đến đó đã bao lâu rồi hay làm sao ánh mặt trời phải khó nhọc lắm mới xuyên qua được lớp nhựa xanh lại có thể phơi bày lồ lộ trước mắt cô những cánh tay cẳng chân bàn chân cô cách xa nghìn trùng và gầy quắt queo trong khi cô cứ nhắm mắt lại là thấy mình đì nặng một khối đồ sộ xuống đất và lún sâu vào đó vì trọng lượng của mình.

Và cô, Khady Demba, người chẳng hổ thẹn vì bất cứ chuyện gì, lại ngượng đến độn thổ khi thấy mình như thế, đồ sộ, kềnh càng, đóng đinh một chỗ.

Một bàn tay dâm dấp, nặng mùi, nâng đầu cô lên cố đút cho cô thứ gì đó vào miệng.

Cô cưỡng lại vì mùi của thứ đó cũng như của bàn tay làm cô lợm giọng, nhưng sức lực sót lại còn quá ít nên cô không muốn mà môi cứ chõe ra và cô để trôi xuống bụng một thứ bột dinh dính nhạt nhẽo.

Cô triền miên bị lạnh, một cái lạnh thấu xương khủng khiếp mà cả mảnh vải đắp lên người lẫn hơi ấm từ đôi tay thỉnh thoảng xoa bóp cho cô đều không làm dịu bớt đi được.

Và mặc dù kỳ vọng sẽ tìm thấy trong lòng đất mở ra và khoét xuống dưới lực đẩy từ cơ thể khổng lồ của cô hơi ấm đủ để, cô phán đoán, dựng cô dậy, cô lại chỉ bắt gặp ngay khi vừa chợp mắt một hơi lạnh còn băng giá hơn, mà ánh nắng xanh leo lét thấm qua lớp nhựa hay không khí ẩm thấp, tù hãm của túp lều núp dưới bóng cây, chắc là hâm hẩm nóng vì cô thấy mình toát mồ hôi đầm đìa, cũng không thể làm gì chống lại.

Ồ, chắc chắn rồi, cô lạnh cóng và nhức buốt tại mỗi phần tử trong cơ thể, song cô suy nghĩ căng đến nỗi quên đi từ cái lạnh đến cơn đau, thành thử khi gặp lại gương mặt của bà, của chồng, hai con người nhân hậu với cô và nâng đỡ cô trong cái ý niệm rằng cuộc đời cô, con người cô không ít ý nghĩa hay giá trị hơn họ, khi băn khoăn đứa con cô hằng khát khao sinh nở có ngăn được cô rơi vào tình cảnh khốn cùng như vậy không, thì đó chỉ là suy nghĩ chứ không phải tiếc nuối bởi cũng như thế cô không than thân trách phận về cảnh ngộ hiện thời, không ham muốn thế vào đó bất kỳ cảnh ngộ nào khác, thậm chí theo một khía cạnh nhất định còn thấy hân hoan, không phải vì khổ sở mà chỉ vì điều kiện làm người của cô kinh qua mọi kiểu sóng vùi gió dập theo cách không thể cứng cỏi hơn.

Cô bình phục dần.

Cô có thể ngồi dậy, có thể uống rồi ăn bình thường.

Một người đàn ông và một người đàn bà có vẻ sống chung trong túp lều cho cô một ít bánh hoặc cháo mì nấu bằng bếp củi bên ngoài, trong một cái nồi cũ mất quai.

Khady nhớ ra mình đã cùng đi với họ trên xe tải.

Cả hai đều im như thóc và ngôn ngữ chung giữa Khady và họ chỉ là một thứ tiếng Anh bập bõm, nhưng cuối cùng cô cũng hiểu được là nhiều năm nay họ cố sống cố chết sang đất châu Âu nơi, ngày xưa, người đàn ông có sống một thời gian trước khi bị trục xuất.

Người nào người nấy đều có con cái đâu đó mà họ bặt tăm đã lâu lắm rồi.

Túp lều thuộc một khu rộng mênh mông gồm trại hoặc lều bạt dựng trên cọc và những người đàn ông rách rưới tất tả đi lại giữa các gốc cây, xách theo bi đông hoặc cành cây.

Khady nhận ra mình đã mất sạch bách, chẳng còn lại gì từ cái bọc, hộ chiếu đến tiền bạc.

Người đàn ông và người đàn bà tối ngày ngồi bện thang, người nào tự lo của người ấy, và Khady bỏ thời gian quan sát để nắm được cách họ làm rồi cô bắt đầu đi kiếm cành cây và đến lượt mình cũng ngồi tết thang, lục tìm một cách có phương pháp trong các kỷ niệm ký ức câu chuyện một thanh niên không rõ mặt rõ tên đã kể về cái lần cậu ta leo qua hàng rào ngăn châu Phi với châu Âu mà hỏng ăn rồi hỏi người đàn ông và người phụ nữ bằng giọng nói mới của cô, giật cục và khàn khàn, và người này hoặc người kia trả lời cô bằng vài từ lõm bõm mà không phải từ nào cô cũng biết nhưng, kết nối với những từ cô đã học được hoặc dịch đại khái bằng tranh vạch nguệch ngoạc xuống đất, chúng cũng phác ra điều cậu thanh niên đã giảng giải với cô, và họ lẳng về phía cô những mẩu dây dùng để cột từng thanh ngang vào hai thanh nẹp của cái thang, vẻ lần chần, bực dọc, như thể, Khady thản nhiên nghĩ, lột sạch sẽ mọi tài sản của cô rồi, như cô đoán là họ đã làm thế, thì họ không thể không giúp cô bất chấp cảm giác khó chịu trong lòng.

Cô cùng người phụ nữ ra khỏi rừng, men dọc đường nhựa đi đến tận cửa ngõ một thành phố.

Cô khập khiễng thấy rõ, bắp chân bị hoại thò ra dưới gấu tà váy cũ nát.

Họ đi ăn xin trên phố.

Khady chìa tay ra như người phụ nữ.

Người ta ném vào họ trong một thứ tiếng không sao hiểu được điều hẳn phải là những lời chửi mắng, một vài người nhổ phì phì vào chân họ, những người khác thì cho họ bánh mì.

Khady đói đến nỗi cô ngoạm mạnh vào mẩu bánh.

Tay cô run lật bật.

Cô để lại trên bánh những vệt máu, lợi cô đang tứa máu.

Nhưng trái tim cô đập thư thả, yên bình và bản thân cô cũng cảm thấy như thế, thư thả, yên bình, bất khả xâm phạm, ẩn náu trong tính người không thể mai một của cô.

* * *

Trời hửng sáng chưa bao lâu thì tiếng kêu gào, chó sủa, tiếng chân chạy rầm rập vang ầm ĩ khắp khu trại.

Quân lính tàn phá các căn lều, nhổ bật lều bạt, phá tung tóe những hòn đá kê làm bếp.

Một trong số đó tóm lấy Khady, giật tung váy cô ra.

Thấy hắn ta ngần ngừ, cô hiểu rằng hắn ta ghê tởm vì dáng vẻ thân hình cô, sự gầy ngẳng của cô, các vết đen lỗ chỗ trên lớp da.

Hắn ta đấm vào mặt cô rồi quật ngã cô ra đất, miệng chun lại vì tức giận và ghê lợm.

* * *

Sau đó, rất lâu sau đó, hàng tuần hay hàng tháng cũng nên, khi đêm nào cũng trở lạnh hơn đêm trước và trong rừng ánh nắng ngày càng sà xuống thấp hơn, tái nhợt đi, những người tự xưng hoặc được chỉ định làm trại trưởng thông báo về đợt vượt rào vào ngày hôm sau.

Họ rục rịch cả đêm, hàng chục hàng chục lốc nhốc đàn ông lẫn đàn bà trong đó Khady thấy mình bé nhỏ khôn cùng, gần như không rờ thấy, một hơi thở.

Cô vác thang theo giống như những người khác và mặc dù nhẹ tênh, nó có vẻ vẫn nặng hơn chính bản thân cô một cách phi lý như những điều trong mơ đôi khi cũng trĩu nặng, và dẫu vậy cô vẫn tập tễnh tiến lên, nhanh không kém những người cùng đi, cảm thấy trái tim khổng lồ nện thình thịch trong khung xương nhỏ xíu của lồng ngực cô mong manh, rực cháy.

Họ đi bộ hồi lâu, lặng lẽ, băng qua rừng rồi những khu đất rải đá nơi Khady cứ vấp ngã dúi dụi rồi đứng dậy, lấy lại chỗ của mình trong tốp người, cảm thấy mình chỉ là một hơi khí khe khẽ trôi đi, một sự thanh nhẹ buốt giá của không khí - cô lạnh thế mà, cả người cô lạnh thế mà.

Cuối cùng họ cũng đến một khu vực vắng hoe chiếu sáng bằng ánh đèn trắng lóa như ánh trăng sáng vặc lên, và Khady trông thấy cái hàng rào ai nấy đều nói đến.

Những con chó bắt đầu rên ư ử trong lúc họ vẫn tiến bước và những tiếng lốp đốp nảy lên trên trời và Khady nghe thấy: Họ bắn vu vơ đây, phát ra bằng một giọng nói rin rít, tiếng được tiếng mất vì căng thẳng, rồi chắc vẫn cái giọng ấy phát ra ám hiệu, tiếng kêu độc nhất, và tất cả ai nấy lao người chạy thục mạng về phía trước.

Cô cũng chạy, miệng há hốc mà thở không ra hơi, mắt trợn lên, họng tắc nghẹn, rồi hàng rào đã thù lù ngay đấy và cô tì thang vào đó và giờ thì đang trèo từng nấc từng nấc một cho đến khi, lên đến nấc cuối cùng, bám được vào hàng rào.

Và cô có thể nghe thấy quanh mình tiếng đạn nổ ùng oàng, những tiếng thét đau đớn và hoảng loạn, không biết chính cô cũng kêu hay là tiếng nện ùng ục của mạch máu hộp sọ bọc kín cô giữa lời kêu than bất tận kia, và cô muốn trèo lên nữa, nhớ rõ một thanh niên đã bảo cô chưa lên đến đỉnh hàng rào thì chớ bao giờ, chớ có bao giờ dừng chân, nhưng kẽm gai cứ cào toạc da tay da chân cô và giờ thì cô nghe thấy mình gào thét, ngửi thấy máu mình chảy dọc cánh tay, bả vai, tự nhắc nhở không bao giờ được ngừng leo, không bao giờ, niệm đi niệm lại những từ này mà không còn hiểu được gì rồi buông tay, bỏ cuộc, nhẹ nhàng ngã ngửa ra và nghĩ rằng tinh chất của Khady Demba, nhẹ hơn một hơi thở, chỉ là một cái chao mình của không khí, chắc chắn sẽ không chạm đất, sẽ mãi trôi, bất diệt, vô giá, nhẹ bồng nên không thể tan tành, dưới ánh sáng chói lòa lạnh lẽo của những ụ đèn lia.

Mình, Khady Demba, đây mà, cô vẫn còn nghĩ vào lúc đầu cô đập xuống đất và lúc, mắt mở to, cô thấy bay chầm chậm bên trên hàng rào là một con chim cánh dài màu xám - mình, Khady Demba, đây mà, cô nghĩ trong sự sáng chói của phát hiện này, biết rằng cô là con chim kia và con chim biết thế.

đối âm

Mỗi lần người ta trả tiền cho Lamine đổi lấy sức lao động của cậu ta, dù là phía sau bếp nhà hàng Cái miệng sành ăn, chỗ cậu ta đến rửa bát vào buổi tối, trong nhà kho nơi cậu ta bốc dỡ hàng hóa cho một siêu thị, trên một công trường, trong tàu điện ngầm, bất cứ nơi nào cậu ta đến cho thuê đôi tay mình, mỗi lần nhận những đồng euro chuyển từ những bàn tay xa lạ, cậu ta đều nghĩ đến cô gái, đều thầm lặng cầu xin cô tha thứ và không đuổi theo mình với những lời nguyền hay những giấc mơ độc địa. Trong căn phòng ở chung với người khác, cậu ta nằm đè lên tiền mà ngủ và mơ về cô gái. Cô phù hộ cho cậu ta hoặc, trái lại, nguyền rủa điều tồi tệ nhất. Và khi, vào đôi giờ mặt trời lấp lánh khoe nắng, cậu ta ngẩng mặt lên, dâng nó cho hơi ấm, không hiếm khi một bóng xầm xì bỗng ập xuống khó hiểu và thế là cậu ta trò chuyện với cô gái, rủ rỉ kể cô nghe những chuyện xảy ra với mình, tạ ơn cô, phía đằng xa một con chim bay khuất dạng.